Sống ở nhà con rể 15 năm, đến khi căn nhà ở quê được đền bù thì 2 con trai h;í hửng tới tận nơi đòi chia tiền, tôi giả vờ tươi cười đồng ý rồi cho lũ bất hiếu bài học nhớ đời…
Tôi có ba người con. Hai trai một gái. Con gái út lấy chồng xa, thằng rể thương tôi như mẹ ruột, bảo tôi lên thành phố sống từ sau khi chồng tôi mất. Thế là tôi ở cùng con gái 15 năm, chăm cháu, cơm nước, thuốc thang, đến lúc bệnh tôi nặng nó là người chở tôi đi viện, bón từng thìa cháo.
Căn nhà cũ dưới quê bỏ hoang nhiều năm, đến khi có dự án đường cao tốc đi qua, người ta đến kiểm kê rồi thông báo đền bù gần 2,8 tỷ. Tôi cũng bất ngờ. Nhưng còn chưa kịp mừng thì hai đứa con trai vốn bặt vô âm tín suốt bao năm, bỗng lái ô tô về làng, vênh mặt đến tìm tôi ở xã.
Thằng cả đập bàn:
“Bà già, tiền nhà đó cũng là của tụi con, chia 3 đi chứ!”
Thằng út hùa theo:
“Bao năm rồi mẹ không ở quê, tụi con trông coi chứ ai? Mẹ mà giữ hết thì chẳng khác gì ăn hết phần con cháu.”
Tôi cười tươi roi rói, gọi cán bộ địa chính, xác nhận luôn cho chúng là tôi đồng ý chia.Tôi còn mời tụi nó lên thành phố ăn cơm. Chúng hí hửng, tưởng tôi nhún nhường. Tôi nấu một bữa thật tươm tất, mời cả rể và con gái về ngồi đầy đủ. Đúng lúc ăn, tôi rút sẵn một xấp hồ sơ, trải ra bàn rồi tuyên bố…
…tôi rút sẵn một xấp hồ sơ, trải thẳng ra giữa bàn ăn, giọng vẫn nhẹ nhàng nhưng từng chữ rơi xuống nghe khô khốc:
“Ăn đi cho nóng. Rồi mẹ nói chuyện tiền bạc một thể.”
Hai thằng con trai nhìn nhau, ánh mắt lóe lên sự đắc thắng. Thằng cả cười hề hề:
“Đấy, con biết mẹ rồi cũng phải nghĩ lại mà.”
Tôi không đáp. Chỉ đẩy từng tờ giấy về phía chúng.
“Đây là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nhà đó đứng tên một mình mẹ, từ ngày bố các con còn sống. Đây là giấy khai tử của bố. Đây là xác nhận của xã về việc căn nhà bỏ hoang hơn mười năm, không có ai cư trú, không có ai trông coi.”
Không khí trên bàn bắt đầu chùng xuống.
Tôi tiếp tục, giọng vẫn đều đều như đang kể chuyện của người khác:
“Còn đây là sổ khám bệnh của mẹ suốt 15 năm qua. Người ký tên người đưa đi viện, người đóng viện phí… đều là con gái út và con rể.”
Con gái tôi cúi đầu, tay siết chặt đũa. Con rể tôi im lặng, nhưng sống lưng thẳng lên.
Tôi ngẩng lên nhìn thẳng hai đứa con trai, lần đầu tiên sau nhiều năm, không còn né tránh:
“Các con nói các con trông coi nhà. Vậy các con cho mẹ hỏi —
Lúc mái dột, ai sửa?
Lúc cỏ mọc um tùm, ai phát?
Lúc mẹ nằm viện mổ u, ai ký giấy cam kết?”
Thằng út há miệng định nói, rồi lại câm bặt.
Tôi mỉm cười, nhưng trong nụ cười ấy không còn chút hiền từ nào:
“Tiền đền bù, mẹ đồng ý chia. Nhưng chia theo cách của mẹ.”
Tôi lật tờ giấy cuối cùng.
“Đây là di chúc mẹ đã lập từ ba năm trước, có công chứng. Trong đó ghi rõ:
– Con gái út được hưởng toàn bộ tiền đền bù và căn nhà mới mua.
– Hai con trai, mỗi người 100 triệu, coi như tiền mẹ sinh ra các con, nuôi các con đến trưởng thành.”
Thằng cả bật dậy:
“Bà chơi chúng tôi à?!”
Tôi đặt đôi đũa xuống, lần đầu tiên giọng cao lên:
“Không. Mẹ chỉ trả lại đúng những gì các con đã cho mẹ suốt 15 năm qua.”
Cả bàn ăn im phăng phắc.
Tôi nhìn từng khuôn mặt, chậm rãi nói nốt câu cuối:
“Ngày bố các con mất, mẹ mất chồng.
Ngày mẹ bệnh, mẹ mới biết mình còn hay không có con.”
Tôi đứng dậy, quay sang con rể:
“Con à, mai đưa mẹ ra ngân hàng. Mẹ muốn làm nốt thủ tục.”
Rồi tôi nhìn lại hai đứa con trai, ánh mắt lạnh như nước giếng mùa đông:
“Ăn xong thì về. Lần sau… không cần tìm mẹ nữa.”
Hôm đó, mâm cơm vẫn còn nguyên, nhưng tình máu mủ thì đã cạn sạch.
Vài tuần sau, tiền đền bù về tài khoản. Tôi chuyển toàn bộ sang tên con gái.
Còn tôi — vẫn sống ở nhà con rể, trồng mấy chậu rau ngoài ban công, chiều chiều đón cháu đi học.
Người ngoài có thể nói tôi ác.
Nhưng chỉ người đã từng nằm trên giường bệnh mà không thấy mặt con ruột mới hiểu:
Có những đứa con, không mất thì không biết quý. Và có những bài học, chỉ tiền bạc mới dạy chúng nhớ suốt đời.
