Bà Lão 80 Tuổι Bị Đạι Úү Hảι Quȃп KҺιпҺ TҺườпg – NҺưпg CҺỉ Một Cuộc Gọι KҺιếп Cả Sư Đoàп Im Lặпg
Buổi sáng ở quân cảng X bắt đầu bằng tiếng còi tàu trầm đục vang lên giữa làn sương mặn mùi biển. Cờ Tổ quốc bay phần phật trên đỉnh cột cao, những hàng lính hải quân chỉnh tề bước đều, giày nện xuống nền bê tông nhịp nhàng, dứt khoát.
Khoảng hơn tám giờ, một bà lão xuất hiện ở cổng chính.
Bà nhỏ người, lưng còng, tóc bạc gần hết. Trên người là bộ áo bà ba cũ màu xám, đôi dép nhựa đã mòn gót. Tay bà xách một chiếc túi vải sờn, bước chân chậm chạp nhưng rất vững.
Lính gác trẻ nhìn bà, thoáng do dự rồi bước lên:
— Bà ơi, đây là khu vực quân sự, bà cần gặp ai?
Bà lão ngẩng đầu, đôi mắt đã nhiều nếp nhăn nhưng ánh nhìn vẫn rất sáng.
— Bà muốn gặp chỉ huy hải đội.
Người lính gác hơi khựng lại.
— Bà có giấy giới thiệu không ạ?
Bà lắc đầu.
— Không. Nhưng bà cần gặp gấp.
Lính gác đang lúng túng thì từ trong doanh trại, đại úy Lê Quang Hải bước ra. Anh ta ngoài ba mươi, quân phục phẳng phiu, cầu vai sáng loáng. Hải vừa được đề bạt chức vụ mới, tâm trạng đang không mấy dễ chịu vì lịch huấn luyện dày đặc.
— Có chuyện gì? — Hải hỏi, giọng gắt.
Lính gác báo cáo nhanh.
Hải liếc bà lão từ đầu đến chân, ánh mắt thoáng hiện sự khó chịu pha lẫn coi thường.
— Bà ơi, đây không phải nơi muốn vào là vào. Bà về đi, có việc gì thì lên phường.
Bà lão nhìn anh ta, không hề tỏ ra sợ hãi.
— Cậu là chỉ huy?
— Đúng. Đại úy hải quân. — Hải đáp, giọng nhấn mạnh.
— Vậy càng phải gặp bà. — Bà lão nói chậm rãi. — Bà đến thăm một người cũ.
Hải bật cười nhạt.
— Người cũ? Bà biết đây là đơn vị gì không? Không có giấy tờ, không có hẹn trước, mời bà rời đi.
Bà lão im lặng vài giây. Gió biển thổi làm tà áo bà phất nhẹ.
— Cậu có biết… đứng gác ở đây ngày xưa là những ai không?
Hải cau mày:
— Bà đang nói chuyện gì vậy?
— Không sao. — Bà lão khẽ thở dài. — Bà đi.
Bà quay lưng, bước chậm rãi khỏi cổng doanh trại. Người lính gác nhìn theo, trong lòng có gì đó không yên, nhưng không dám nói.
Hải chỉnh lại mũ kê-pi, quay vào trong, coi như chuyện nhỏ.
Nhưng chưa đầy hai mươi phút sau, phòng trực ban nhận được cuộc gọi khẩn.
Sĩ quan trực máy tái mặt, đứng bật dậy:
— Báo cáo đại úy Hải! Sư đoàn trưởng yêu cầu anh lập tức có mặt tại phòng họp! Ngay!
— Có chuyện gì? — Hải hỏi.
— Không rõ, nhưng… giọng rất gấp.
Hải bắt đầu thấy tim mình trùng xuống một nhịp.
Mười phút sau, anh bước vào phòng họp sư đoàn.
Không khí trong phòng nặng đến mức nghe rõ cả tiếng điều hòa chạy. Sư đoàn trưởng ngồi ở vị trí trung tâm, sắc mặt nghiêm nghị. Bên cạnh ông là một bà lão đang ngồi thẳng lưng trên ghế, hai tay đặt ngay ngắn trên đầu gối.
Hải chết lặng.
Chính là bà lão ban nãy.
— Đồng chí Lê Quang Hải. — Sư đoàn trưởng lên tiếng. — Sáng nay, đồng chí có từ chối cho một người vào đơn vị không?
— Báo… báo cáo có ạ. — Hải nuốt khan. — Người đó không có giấy tờ…
Sư đoàn trưởng gật đầu, rồi quay sang bà lão:
— Thưa bác, bác có nhận ra đồng chí này không?
Bà lão nhìn Hải, ánh mắt không giận dữ, chỉ buồn.
— Là cậu ta.
Căn phòng im phăng phắc.
Sư đoàn trưởng đứng dậy, giọng trầm xuống:
— Tôi xin giới thiệu. Đây là bà Nguyễn Thị Hòa, mẹ liệt sĩ Nguyễn Văn Nam – nguyên Thuyền trưởng tàu HQ-671, hy sinh trong một nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo năm 1988.
Hải như bị sét đánh.
— Và cũng là người đã trực tiếp nuôi dưỡng, che chở cho nhiều cán bộ hải quân thời chiến, trong đó có… tôi.
Cả căn phòng cúi đầu.
Bà Hòa khẽ nói:
— Bà không đến để trách phạt ai. Bà chỉ muốn thắp nén nhang cho con trai ở nhà tưởng niệm trong đơn vị nó từng gắn bó.
Hải đứng cứng đờ, hai tay run nhẹ.
— Cháu… cháu không biết… — giọng anh nghẹn lại.
Bà Hòa nhìn anh, chậm rãi:
— Bà không trách cậu vì làm đúng quy định. Nhưng bà buồn… vì cậu nhìn bà như một gánh nặng, không phải một con người.
Sư đoàn trưởng quay sang Hải:
— Đồng chí biết vì sao chỉ một cuộc gọi mà cả sư đoàn họp khẩn không?
Hải lắc đầu.
— Vì những người như bà Hòa… là gốc rễ của quân đội này. Nếu chúng ta quên họ, thì mọi quân hàm trên vai chỉ còn là kim loại.
Không ai nói thêm lời nào.
Cuối buổi họp, Hải bước đến trước mặt bà Hòa, đứng nghiêm, cúi chào theo đúng điều lệnh.
— Cháu xin lỗi bà. Cháu đã sai.
Bà Hòa gật đầu:
— Nhận ra là được. Đừng để đến lúc mất rồi mới nhớ.
Chiều hôm đó, tại cổng doanh trại, Hải tự tay đẩy xe lăn cho bà Hòa vào khu tưởng niệm. Anh đi chậm, rất chậm, như sợ bỏ lỡ điều gì.
Từ hôm ấy, trong sư đoàn lan truyền một câu nói không thành văn:
👉 Có những người không mang quân hàm… nhưng cả quân đội phải đứng nghiêm trước họ.
Và đó là bài học mà một đại úy hải quân nhớ suốt đời.
