Ngày bị đuổi khỏi nhà chồng, tài sản duy nhất mẹ chồng ném cho tôi là một thùng cháo gói ăn dở, dán băng keo nham nhở. Chồng cũ cười khẩy, cả nhà họ hả hê nhìn tôi ra đi với món quà bố thí rẻ tiền.
Tiếng búa của vị thẩm phán gõ xuống mặt bàn khô khốc như tiếng chốt cửa sập lại. Cuộc hôn nhân năm năm của tôi với Trần Minh Tuấn chính thức kết thúc chỉ bằng vài dòng chữ trên tờ giấy A4 có dấu đỏ. Quyền nuôi con thuộc về tôi, anh ta có nghĩa vụ cấp dưỡng. Những câu sau đó tôi nghe không rõ nữa. Tôi không khóc. Tôi chỉ thấy nhẹ bẫng, như thể vừa cắt được một khối u khỏi cuộc đời mình, dù chỗ trống nó để lại đau đến tê người.
Bước ra hành lang tòa án, tôi thấy bé Sóc đang ngồi co ro trên ghế đá, ôm cái balo hồng cũ, mắt nhìn ngơ ngác. Thấy tôi, con bé chạy lại, nắm tay tôi hỏi nhỏ: “Mẹ ơi, mình về nhà hả mẹ? Con đói.” Hai chữ “về nhà” làm tim tôi thắt lại. Từ hôm nay, thứ từng gọi là nhà chỉ còn là một nơi tôi phải quay lại lấy đồ rồi rời đi mãi mãi. Tôi vuốt tóc con, cố cười: “Ừ, mình về lấy đồ rồi mẹ dẫn con đi chỗ khác nhé.”
Tuấn lướt qua hai mẹ con như người dưng. Mùi nước hoa lạ trên áo hắn làm tôi buồn nôn. Hắn dừng lại, không nhìn tôi mà nói với khoảng không: “Cô về dọn nhanh đi. Chiều nay Yến dọn qua. Đừng để sót cái gì, cô ấy đang có bầu, thấy lại mấy thứ cũ ảnh hưởng thai khí.” Tôi bật cười nhạt. Con gái tôi đang đứng đây, bụng đói, mắt hoe đỏ, còn hắn chỉ lo cho “thai khí” của người đàn bà chen vào phá nát gia đình tôi. Tôi đáp lạnh tanh: “Anh yên tâm. Cái gì thuộc về tôi, tôi sẽ mang đi hết. Kể cả rác, tôi cũng không để lại cho người đàn bà của anh.”
Chiếc taxi chở hai mẹ con về căn biệt thự ở quận 7 mà tôi từng nghĩ là tổ ấm. Cổng sắt vẫn bóng loáng, tường sơn vẫn trắng, đèn vườn vẫn sang, nhưng bên trong lạnh như mồ. Bước vào phòng khách, tôi đã thấy đủ mặt nhà chồng: ông Hùng – bố chồng – ngồi xem tivi, tách trà trên tay; Thủy – em chồng tôi – ngồi sát chồng nó là Khánh, cả hai nhìn tôi bằng ánh mắt hả hê của kẻ thắng cuộc. Thủy cong môi: “Gớm, tưởng ai. Hóa ra người dưng về thăm nhà. Dọn nhanh đi chị, nhà này sắp đón người có phúc có đức về ở. Chị để lại vận xui thì khổ cháu đích tôn nhà em.”
Tôi không đáp, chỉ kéo con lên lầu. Sau lưng, ông Hùng buông một câu như nhát dao: “Đẻ con gái thì như vịt trời, nuôi lớn rồi cũng bay mất.” Bé Sóc bám chặt váy tôi, im thin thít. Phòng ngủ của tôi trống hoác. Tuấn đã cho người gom hết đồ của mẹ con tôi vào mấy thùng carton từ tối qua. Quần áo, sách dạy nấu ăn, vài món đồ chơi của Sóc, vài bộ chăn ga cũ… tất cả nằm chỏng chơ như đống phế liệu. Năm năm qua, tôi đổ tiền bạc, công sức, tuổi trẻ vào cái nhà này, từ tiền chợ, điện nước đến tiền thuốc thang cho ông bà. Giờ bước ra, trong ví tôi có đúng hai triệu, một cái thẻ ATM còn chẳng bao nhiêu, và một đứa con gái bốn tuổi.
Tôi kéo hai vali xuống lầu thì Tuấn đã về. Hắn đứng tựa tủ rượu, châm thuốc, dáng điệu thảnh thơi như đang xem người ta dọn kho. Tôi dắt con đi thẳng ra cửa thì mẹ chồng tôi – bà Phán – từ trong bếp xông ra. Bà mặc đồ lụa màu mận, tóc búi gọn, mặt lạnh tanh. Trên tay bà là một cái thùng carton cũ, dán băng keo nham nhở. Bà quát: “Đứng lại!”
Cả nhà đồng loạt quay sang. Tuấn nhíu mày: “Mẹ làm gì vậy? Để cô ta đi cho khuất mắt.” Bà Phán không thèm nhìn con trai, bước đến trước mặt tôi, mắt sắc như lưỡi dao: “Mày định đi tay không đấy à?” Tôi nhếch môi: “Con không dám lấy gì của nhà mẹ đâu. Lấy rồi lại mang tiếng ăn cắp.” Bà cười nhạt: “Tao không cho mày. Tao cho cháu tao.” Nói xong, bà vung tay ném mạnh cái thùng vào ngực tôi. Tôi loạng choạng suýt ngã, phải buông tay bé Sóc ra để đỡ. Cái thùng không nặng, nhưng cú ném thì đầy đủ nhục nhã và khinh khi.
“Cầm lấy!” Bà chỉ tay vào mặt tôi, giọng rát như muối xát. “Trong này là mấy gói cháo tao mua ăn sáng, nhưng giờ tao chán rồi. Nhà này sắp có người mới ăn sơn hào hải vị, ai còn thèm mấy thứ cháo gói rẻ tiền. Mày cầm đi mà nấu cho con mày ăn. Đừng để thiên hạ nói nhà tao bạc đãi, để cháu tao chết đói.” Thủy cười rộ lên: “Ôi trời, quà chia tay sang quá mẹ ơi. Cháo gói hết hạn hả mẹ?” Khánh cũng hùa theo: “Có cháo ăn là may rồi. Loại không biết đẻ con trai như chị, ra đường có khi phải xin cơm thừa ấy chứ.”
Mặt tôi nóng bừng. Sự sỉ nhục ấy còn đau hơn cả cái tát. Tôi muốn ném trả cái thùng vào mặt họ, muốn hét lên rằng tôi thà chết đói chứ không cần bố thí. Nhưng đúng lúc đó, bé Sóc giật nhẹ áo tôi, giọng lí nhí: “Mẹ ơi, con đói cháo.” Chỉ một câu thôi, bao nhiêu tự trọng hão huyền trong tôi sụp xuống. Con tôi đang đói. Trong túi tôi chỉ có hai triệu. Tương lai phía trước đen ngòm. Một thùng cháo gói, dù là đồ bố thí, vẫn là vài bữa no cho con. Tôi cắn chặt môi, cúi xuống nhặt cái thùng lên, kẹp chặt vào nách.
Lúc ngẩng lên, tôi vô tình bắt gặp ánh mắt bà Phán. Bà vẫn đứng chống nạnh, nhưng trong khoảnh khắc rất nhanh, tôi thấy mắt bà nhìn Sóc chứ không nhìn tôi. Một cái nhìn đau đáu lạ lùng. Tôi gạt đi, cho rằng mình hoa mắt. “Cảm ơn lòng tốt của bà,” tôi nói, giọng lạnh đến mức chính mình cũng thấy xa lạ. “Sau này không gặp lại.” Tôi kéo vali, dắt con bước ra khỏi cổng. Sau lưng là tiếng cười nói hô hố: “Tống khứ được cục nợ. Mẹ nhớ đốt vía nhé.”
Trời Sài Gòn xám ngoét. Mưa bắt đầu đổ xuống. Chiếc taxi cũ nát chở hai mẹ con lao đi trong làn nước mờ đục. Tôi ôm Sóc vào lòng, dưới chân là cái thùng cháo méo mó. Nhìn nó, nước mắt tôi trào ra. Tôi – Lê Thu Hương, 28 tuổi – bước ra khỏi cuộc hôn nhân hào nhoáng với tài sản duy nhất là một đứa con gái và một thùng cháo gói. Sóc đưa tay lau nước mắt cho tôi: “Mẹ đừng khóc. Về nhà mình ăn cháo nha mẹ. Cháo bà nội cho ngon lắm.” Tôi chỉ biết ôm con và gật đầu.
Taxi không vào sâu được con hẻm trọ ở Tân Phú vì nước ngập. Tôi trả tiền, một tay kéo vali, một tay bế Sóc, cái thùng cháo kẹp dưới nách, lội qua thứ nước đen ngòm bốc mùi. Căn phòng trọ rộng chừng 12 mét vuông nằm trên lầu hai một dãy nhà ọp ẹp. Cầu thang sắt rỉ sét rung kẽo kẹt. Mở cửa phòng, mùi ẩm mốc ập vào mặt. Trong phòng chỉ có một chiếc phản gỗ cũ, tường loang lổ và một bóng đèn neon lạnh ngắt. Từ căn biệt thự mát lạnh xuống cái hộp diêm hầm hập này, khoảng cách như từ một đời khác rơi thẳng xuống đáy.
Tôi đặt Sóc lên phản. Con bé nhìn quanh, môi mím lại rồi nhỏ giọng: “Mẹ ơi, con đói.” Tôi nhìn đồng hồ đã gần tám giờ. Cả ngày nay hai mẹ con chưa có gì vào bụng. Tôi nhìn xuống cái thùng cháo. Một lần nữa lòng tự trọng dãy dụa. Ăn nó tức là nuốt luôn cả sự khinh bỉ của bà Phán. Nhưng con gái tôi đang đói. Tôi sang phòng bên mượn chị hàng xóm cái ấm siêu tốc và cái tô nhựa rồi ngồi xuống cắt lớp băng keo trên thùng. Bên trong là chừng hai chục gói cháo ăn liền loại rẻ tiền, xếp lộn xộn.
Tôi thở dài, cầm một gói lên định xé thì khựng lại. Gói này nặng bất thường. Không có cảm giác nhẹ xốp của bột cháo, mà nặng đầm tay như chứa thứ gì bằng kim loại. Tôi lắc nhẹ, bên trong phát ra tiếng lộc cộc trầm đục. Tim tôi đập nhanh. Tôi bới tung cả thùng lên, phát hiện chỉ có đúng một gói như vậy. Miệng gói đã mở, buộc lại bằng dây thun. Tôi nuốt khan, tháo dây rồi đổ ngược xuống nền nhà.
Không có hạt cháo nào rơi ra.
Thay vào đó là một chiếc hộp nhung đỏ nhỏ xíu và một mảnh giấy gấp tư. Tôi mở hộp ra, chết lặng. Dưới ánh đèn neon trắng bệch là………………………………………..
mười chiếc nhẫn vàng tròn trơn sáng rực. Chỉ cần nhìn màu vàng đậm và độ nặng ấy tôi cũng biết đây là vàng 9999. Một cây vàng. Cả một gia tài đối với hai mẹ con tay trắng như tôi lúc này.
Tay tôi run lên khi mở mảnh giấy. Nét chữ nghiêng nghiêng của bà Phán hiện ra: “Hương, mẹ biết mày hận mẹ. Mày nghĩ mẹ là mụ già độc ác, tham tiền, hắt hủi con dâu. Phải, mẹ phải ác. Mẹ không ác thì cái nhà này loạn. Bố chồng mày gia trưởng, thằng Tuấn bỏ vợ theo gái, con Thủy tham lam soi mói. Mẹ mà bênh mày ra mặt, mẹ cũng không yên. Mười chỉ vàng này là tiền riêng mẹ tích cóp cả đời. Mẹ nhét vào gói cháo để qua mắt tụi nó. Cầm lấy mà nuôi con Sóc. Đừng đem trả, đừng để ai biết. Đàn bà không có tiền trong tay thì chó cũng không thèm nhìn. Mẹ ném thùng cháo vào mặt mày để mày nhớ cái nhục hôm nay mà sống cho ra hồn. Đừng hiền lành cam chịu như cái bóng nữa. Người mẹ phải mạnh để che chở cho con mình. Đi đi, đừng quay đầu lại.”
Tôi ngồi thụp xuống nền, nước mắt rơi xuống mảnh giấy làm nhòe chữ “mẹ”. Hóa ra cái thùng cháo nham nhở ấy không phải đồ bố thí. Nó là chiếc phao cứu sinh bà ném cho tôi giữa lúc chìm xuống đáy. Bà đã đóng vai ác đến hoàn hảo để giữ lại chút vốn cuối cùng cho mẹ con tôi. Nếu bà đưa vàng công khai, bố con Tuấn sẽ cướp mất ngay. Bà chọn cách sỉ nhục tôi trước mặt cả nhà để bắt tôi phải mang cái thùng đi bằng được.
“Bà nội cho gì vậy mẹ?” Sóc bò lại gần, sờ lên má tôi. Tôi giật mình, vội giấu vàng và lá thư xuống đáy vali dưới lớp quần áo, khóa số lại. “Không có gì đâu con. Bụi bay vào mắt mẹ thôi.” Tôi xé một gói cháo thật, đổ nước sôi vào bát, khuấy cho con. Mùi hương liệu rẻ tiền bốc lên nhưng lúc này tôi không còn thấy nó hôi nữa. Trong làn khói mỏng ấy, tôi chỉ thấy gương mặt khắc khổ của bà Phán và cái nhìn đau đáu lúc tôi bế con bước ra khỏi cổng.
Sóc ăn ngon lành, vừa ăn vừa cười: “Cháo bà nội ngon nhất.” Tôi nhìn con, rồi nhìn cái vỏ gói cháo rỗng trên nền nhà. Trong lòng tôi không còn là nỗi nhục nữa. Chỉ còn một ngọn lửa âm ỉ nhưng sáng rõ. Bà Phán nói đúng. Tôi đã nhịn đủ rồi. Từ hôm nay, tôi phải sống khác. Tôi phải dùng chính cây vàng giấu trong gói cháo ấy để bắt đầu lại. Không phải để trả thù. Mà để đứng thẳng lên, nuôi con, và không bao giờ để ai ném bất cứ thứ gì vào mặt mẹ con tôi thêm một lần nào nữa.
Ngoài kia mưa vẫn xối xả, gió rít qua khe cửa. Căn phòng trọ vẫn ẩm thấp, chật chội. Nhưng lần đầu tiên kể từ lúc bước ra khỏi tòa, lòng tôi không còn tối om nữa. Tôi nắm chặt tay con, nói như thề với chính mình: “Ăn đi con. Ăn cho mau lớn. Rồi mẹ con mình sẽ làm lại từ đầu, đàng hoàng và kiêu hãnh.”
