Cựu Binh VNCH 78 Tuổi Việt Kiều Sống 36 Năm Ở Sacramento Bỗng Bị Áp Giải Về Việt Nam….
Tôi vẫn nhớ như in cái buổi sáng tháng Ba ấy, Sacramento còn se lạnh, sương mù giăng kín những hàng cây ngân hạnh ngoài hiên. Tôi dậy từ năm giờ như mọi ngày, tay run run pha ly cà phê đen, ngửi mùi hương nhạt nhòa của rau muống còn ướt sương trong mảnh sân sau nhà. Căn mobile home số 47 cũ kỹ, tường vách mỏng manh, từng là tổ ấm của tôi suốt 36 năm. Tôi cười một mình, thì thầm với tấm di ảnh vợ trên bàn thờ: “Hôm nay mình thắp nhang cho bà nhé.”
Tiếng gõ cửa vang lên – ba tiếng đanh gọn, lạnh tanh. Tim tôi thắt lại, như có ai bóp nghẹt. Qua khe cửa, tôi thấy hai người đàn ông cao lớn mặc áo khoác đen, phù hiệu ICE vàng chóe lấp lánh. Vai tôi đột nhiên nặng trĩu, ký ức ùa về như sóng dữ: những năm tháng cải tạo Hàm Tân, cái lạnh buốt xương trong trại, tiếng ho khan của đồng đội giữa đêm. Tôi run rẩy mở cửa.
“Ông có phải John Van Hu, sinh năm 1948, không?” Viên chức tóc vàng, mắt xanh, giọng vô cảm hỏi bằng tiếng Anh. Tôi gật đầu, cổ họng khô khốc. Anh ta đưa tờ giấy vào tay tôi. Chữ đen ngòm: LỆNH TẠM GIỮ ĐỂ TRỤC XUẤT. Ly cà phê trên bàn nguội ngắt, luống rau muống ngoài sân héo úa trong sương, tất cả bỗng xa lạ đến lạnh người. Nước mắt nóng hổi lăn dài trên má tôi, vị mặn chát xé họng. Tại sao? Tôi đã sống ở đây 36 năm, làm việc còng lưng ở nhà máy đông lạnh Foster Farms, nuôi hai con khôn lớn, lo cho vợ ung thư đến hơi thở cuối cùng. Sao giờ lại đuổi tôi?
Tôi ngồi phịch xuống ghế, tay ôm ngực, tim đập thình thịch như muốn vỡ tung. Hình ảnh hai đứa con ùa về: đứa lớn tám tuổi níu vạt áo tôi ngày đặt chân sân bay San Francisco năm 1990, đứa út năm tuổi khóc oe oe vì mệt. Giờ chúng đã có gia đình riêng, công việc ổn định ở Mỹ, mà tôi – người cha già 78 tuổi – lại sắp bị xé khỏi mảnh đất này. Nội tâm tôi đau như dao cắt: bao nhiêu đêm thức trắng lo cho vợ, bao đồng lương gom góp mua căn nhà di động này, tất cả tan vỡ chỉ vì một tờ giấy?
Để hiểu hết bi kịch ấy, tôi phải quay ngược thời gian, về cái ngày định mệnh năm 1990. Khi ấy tôi 42 tuổi, dắt vợ và hai con thơ bước xuống phi trường San Francisco với 700 đô la trong túi, hai bộ quần áo và một tấm ảnh cưới ngả vàng. Lạnh cắt da cắt thịt, không phải vì gió thu Cali mà vì nỗi bơ vơ của một cựu sĩ quan chế độ cũ giữa xứ người. Chúng tôi tá túc nhà chị họ ở San Jose, chen chúc trong căn apartment chật hẹp. Tôi – người từng chỉ huy hàng chục lính – giờ cầm dao rửa chén ở nhà hàng Tàu, đầu ngón tay nứt nẻ rỉ máu. Vợ tôi ngồi may gia công từ sáng đến tối, mỗi cái áo chỉ 25 xu.
Ba năm sau, chúng tôi dọn lên Sacramento, tôi vào làm ở hãng đông lạnh. Đôi tay từng cầm súng giờ lóc thịt gà trong cái lạnh buốt xương, lưng còng xuống theo từng ca tám tiếng. Nhưng tôi chưa bao giờ than vãn. Vì so với bảy năm cải tạo Hàm Tân – cơm độn khoai mì muối hột, đồng đội ngã xuống vì đói khát – thì đây là phước lành. Mỗi tháng, tôi gom tiền vào phong bì nâu cất dưới gầm giường: tiền học cho con, tiền chữa ung thư cho vợ, tiền mua mobile home số 47.
Nhưng quý vị ơi, nỗi day dứt lớn nhất của tôi chính là chưa bao giờ thi quốc tịch. Hai đứa con đã van xin, in tài liệu, mở video YouTube kèm tôi học. Tôi học vài hôm rồi bỏ, đầu óc già nua, tiếng Anh ngọng nghịu. Sâu thẳm hơn, là tự ái của một người lính cũ. Tôi đã thề với lá cờ Việt Nam Cộng Hòa một lần, thề hai lần thì còn ra thể thống gì? Và tôi tin, tin ngây thơ rằng nước Mỹ nhân đạo đã cưu mang gia đình tôi 36 năm, thẻ xanh “permanent” là vĩnh viễn. Niềm tin ấy, giờ đây đâm thủng tim tôi.
Drama thực sự bắt đầu từ một đêm tháng Ba năm 2008. Vợ tôi vừa hóa trị về, mệt rã rời. Bên hàng xóm, thằng Brandon – thằng con nghiện của gia đình Mỹ trắng – mở nhạc rap ầm ĩ đến khuya. Tiếng bass đập thình thịch như đóng đinh vào tai. Tôi đã nhịn nhiều lần, nhưng đêm ấy, nỗi lo cho vợ, mệt mỏi tích tụ bấy lâu, bùng nổ. Tôi xách cán chổi sang, gõ cửa rầm rầm. Thằng Brandon say khướt, chửi bới, bảo “Ông già châu Á cút về xứ mày đi!”
Cái câu ấy như dao cắt. Tôi vung cán chổi đánh nhẹ vào vai nó. Chỉ một cái thôi. Nó gọi 911. Mười lăm phút sau, tôi bị còng tay, lần đầu tiên bước lên xe cảnh sát. Tòa án xử nhẹ: phạt 1500 đô, lao động công ích, học kiểm soát giận 3 tháng. Luật sư bảo “Quên đi, 10 năm tự xóa.” Tôi tin, và tôi quên thật….Nhưng hệ thống di trú không quên. Năm 2025, chính sách siết chặt,….
…………………………………………… Mời quý đọc giả đọc phần PHẦN 2 của câu chuyện TẠI ĐÂY 👇👇👇
ICE rà soát tất cả thường trú nhân có tiền án. Cái án “tấn công đơn giản” năm xưa bị xếp vào tội “đạo đức suy đồi” theo luật 1996 – luật có hiệu lực hồi tố. Sáng hôm ấy, tôi bị tạm giữ, rồi áp giải về trung tâm Verday ICE ở Bakersfield.
Tôi nhớ rõ cảm giác bước vào đó: bộ đồ tù màu cam lạnh buốt da, ánh đèn huỳnh quang trắng toát, phòng giam chật hẹp chen chúc 12 người. Đêm đầu tiên, tôi nằm trên giường tầng dưới, nghe tiếng ngáy, tiếng khóc, mùi mồ hôi và thuốc khử trùng nồng nặc. Tim tôi thắt lại, nước mắt lăn dài không ngừng. Tôi nhớ vợ, nhớ con, nhớ mảnh sân rau muống. “Mình đã sống lương thiện 36 năm, sao lại thành thế này?” Nội tâm tôi vỡ vụn, đau đớn tột cùng như bị xé toạc.
Hai đứa con tôi dốc sạch tài sản thuê luật sư David Chan, 65.000 đô la – số tiền cả đời gom góp. Chúng nộp đơn, xin thư bảo lãnh từ dân biểu, linh mục, sư trụ trì, 78 chữ ký cộng đồng. Nhưng phiên tòa chỉ 23 phút. Bà quan tòa gõ búa: giữ nguyên lệnh trục xuất. Tôi ngồi đó, mặc đồ cam, tay còng, nghe tiếng búa vang vọng như khép lại cả cuộc đời.
Hai tuần sau, họ đánh thức tôi lúc 4 giờ sáng, đưa lên xe van rồi máy bay EVA từ Los Angeles về Tân Sơn Nhất. 18 tiếng bay, tôi ngồi cạnh cửa sổ, cổ tay còn dấu còng, mắt cay xè nhìn mây trắng và Thái Bình Dương mênh mông. Ký ức tuôn trào: ngày 30/4/1975 chôn quân phục dưới gốc mít Gò Vấp, bảy năm cải tạo, ngày vượt biên, ngày đặt chân Mỹ. Nước mắt tôi rơi không ngừng.
Khi máy bay hạ cánh Tân Sơn Nhất, nắng Sài Gòn vàng ươm, mùi khói xăng và cà phê vỉa hè ùa vào. Công an cửa khẩu không lạnh lùng như tôi tưởng. Anh trung niên giọng miền Nam dìu tôi: “Bác bình tĩnh, mình vào làm thủ tục.” Tôi khóc nức nở trên cầu thang máy bay. Anh dìu tôi đi, đưa bánh mì, nước suối. Rồi gọi người từ mái ấm tình đồng đội Gò Vấp đón tôi.
Ông Nguyễn Văn Lộc – người phụ trách mái ấm – nắm chặt tay tôi: “Anh ơi, lên xe, mình đi về nhà.” Hai chữ “về nhà” bằng tiếng Việt khiến tôi khựn lại, nước mắt tuôn rơi. Xe chạy qua đường Trường Sơn rộng lớn, Cộng Hòa sầm uất, tôi ngỡ ngàng trước Sài Gòn thay đổi. Đến hẻm cũ Quang Trung, nơi nhà xưa giờ là tiệm cà phê, tôi ngồi lặng lẽ nhìn, hiểu rằng Sài Gòn trong tim tôi đã chết từ lâu.
Mái ấm là căn nhà cấp bốn cũ kỹ, mấy cụ già tóc bạc chờ sẵn. Ông Phạm Văn Bảy – cựu bộ đội mất chân ở Quảng Trị năm 72 – nhìn tôi: “Anh là Hữu, tiểu đoàn nào?” Không khí im bặt. Rồi ông cười hiền: “Lâu quá rồi anh ạ. Chúng ta từng hai chiến tuyến, giờ ngồi chung mâm cơm. Duyên trời.”
Đêm ấy, chú Tám – bạn cùng phòng cựu giải phóng – rót rượu đế: “Uống ly cho ấm bụng, đêm đầu về quê.” Vị cay xé họng đốt cháy bức tường trong tim tôi. Tôi ngủ một giấc sâu sau bao tháng dài.
Tám tháng sau, tôi làm lại giấy tờ, thăm mộ cha mẹ ở Bình Hưng Hòa, khóc úp mặt xuống đất. Hai đứa con bay về thăm, chúng ăn cơm tấm vỉa hè, cà phê sữa đá. Tháng Tư năm nay, tôi đột quỵ nhẹ. Chúng muốn đưa tôi sang Mỹ chữa, nhưng tôi từ chối: “Ba đã về nhà rồi. Ở đây có anh em, có quê hương. Các con lo cho con cháu bên ấy.”
Giờ tôi ngồi trong sân mái ấm, tưới chậu hoa giấy, nghe cải lương, gọi Zalo cho con. Sức khỏe yếu nhưng lòng bình yên lạ lùng. Tôi hiểu: quê hương không phải nơi giàu sang nhất, mà là nơi cuối cùng mở vòng tay đón ta, dù ta về trong tư thế nào. Cái sai không thi quốc tịch năm xưa, giờ tôi thấy như duyên phận – đưa tôi về nằm xuống bên cha mẹ, bên mảnh đất chôn cuống rốn.
Câu chuyện đời tôi, từ bi kịch trục xuất đến bình yên Gò Vấp, khiến tôi day dứt và xúc động khôn nguôi. Cuộc đời ngắn lắm, mong ai đang giữ thẻ xanh hãy thi quốc tịch đi, vì con cháu, vì tương lai. Còn quê hương, dù xa xôi, vẫn luôn chờ ta trở về.
