“Người Việt Mình Không Làm Nail Thì Làm Gì?” – 25 Năm Trên Đất Mỹ Và Cái Giá Quá Đắt Phải Trả….

“Người Việt Mình Không Làm Nail Thì Làm Gì?” – 25 Năm Trên Đất Mỹ Và Cái Giá Quá Đắt Phải Trả….

Tôi ngồi lặng trên ghế sofa da cũ kỹ trong phòng khách, tay run run cầm tờ giấy khám bệnh. Con gái lớn đẩy mạnh tờ báo cáo y tế về phía tôi, giọng lạc đi vì nước mắt: “Mẹ nhìn kỹ đi! Bác sĩ nói phổi mẹ sơ hóa nặng lắm rồi. Mẹ hít bụi móng, hít hóa chất hơn 25 năm. Mẹ định bán mạng ở cái tiệm đó để làm gì khi tự hít thở cũng không xong nữa?” Khuôn mặt con bé tái mét, đôi mắt đỏ hoe nhìn tôi đầy sợ hãi và bất lực. Tim tôi thắt lại như bị ai bóp nghẹt. Cơn ho chực trào lên cổ họng, tôi cố ghìm, nhưng lồng ngực co thắt dữ dội, khiến cả người choáng váng. Mùi thuốc khử trùng bệnh viện còn vương trên quần áo, vị mặn của nước mắt lăn dài trên má nhăn nheo. Tôi là Thu, 59 tuổi, đã định cư ở miền Nam California gần 30 năm. Hơn 25 năm trong đó, cuộc đời tôi chỉ xoay quanh chiếc tạp dề ố màu, khẩu trang mỏng manh và bầu không khí ngột ngạt mùi lưu huỳnh trong tiệm nail.

Hồi đó, tôi sang Mỹ với hai bàn tay trắng, vốn liếng tiếng Anh chỉ đủ chào hỏi. Một người chị cùng quê dẫn tôi vào tiệm, đưa cây kềm nhặt da và bảo: “Cứ làm đi chị, nghề này nuôi sống cả gia đình”. Tôi gật đầu, nghĩ đơn giản rằng chỉ cần ráng, là sẽ đổi đời. Những năm đầu, da tay tôi dị ứng nặng với acetone, bong tróc rớm máu. Tôi lén bôi kem, đeo hai lớp găng cao su rồi tiếp tục nhặt da, đắp bột cho khách. Tiền thuê nhà, tiền học con, tiền gửi về quê cho cha mẹ – tất cả đều treo trên đôi bàn tay chai sạn ấy. “Ráng thêm chút nữa”, tôi tự nhủ mỗi ngày. Chữ “ráng” của người Việt mình nặng trĩu như núi, đẩy tôi qua từng ca làm 10-12 giờ, qua những đêm khuya mỏi mệt.

Tiệm nail ở xứ người trông sang trọng với khách Mỹ ra vào, xe hơi đỗ san sát. Mọi người nhìn dãy nhà khang trang, xe đời mới của cộng đồng Việt, ai cũng xuýt xoa: “Làm nail giỏi thật, giàu nhanh”. Nhưng ít ai biết cái giá phải trả. Tôi chuyên đắp bột acrylic, tiếp xúc trực tiếp với hàng loạt hóa chất: dung dịch monomer bay hơi, keo dán, nước tẩy. Dù lắp máy hút gió, đeo khẩu trang dày, bụi móng vẫn lơ lửng, chui vào phổi từng ngày. Cuối tuần khách đông, tôi ngồi lì 6-7 giờ không dám đứng dậy uống nước, đi vệ sinh. Bữa trưa chỉ là hộp cơm nguội trong phòng nghỉ chật hẹp, mùi hóa chất lẫn với mùi thức ăn khiến ai cũng chóng mặt. Bệnh tật đến lén lút, như tên trộm rón rén. Tôi e ngại đi khám, sợ hóa đơn viện phí khổng lồ, sợ tin xấu. Thẻ bảo hiểm cất kỹ, chỉ dùng khi dị ứng nặng.

Triệu chứng ban đầu mơ hồ. Năm năm trước, tôi bắt đầu ho về đêm. Tôi nghĩ do thời tiết Cali khô hanh, uống nước gừng, siro mua siêu thị. Ho kéo dài, sức lực cạn kiệt sau mỗi ca làm. Tôi giấu chồng con, sợ họ lo, sợ bị ép nghỉ việc. Lúc ấy tôi vừa vay mượn sang lại tiệm nhỏ làm chủ. Áp lực nhân đôi: mắt mờ vì tập trung, lưng còng, cổ vai thoái hóa. Nhưng đau thể xác đâu bằng nỗi sợ trong lòng – sợ mất thu nhập, sợ con cái thiếu thốn như ngày xưa ở quê.

Đỉnh điểm đến cách đây hai tháng. Thứ Bảy tiệm đông khách, tôi nhận bộ móng dài phải đắp và dũa nhiều. Máy dũa chạy ràn rạt, bụi trắng bay mù mịt. Đột nhiên lồng ngực tôi như bị bóp nghẹt, không hít nổi hơi. Mọi thứ tối sầm, tôi gục xuống bàn làm việc. Tỉnh dậy trong phòng cấp cứu, mặt nạ oxy úp kín, con gái đứng bên khóc sưng mắt. Bác sĩ hô hấp cầm hồ sơ dày, qua lời dịch của con: “Tổn thương nhu mô phổi, xơ hóa do hít bụi nhựa và hóa chất lâu năm. Phổi mất đàn hồi, tổn thương vĩnh viễn”. Bác sĩ hỏi nghề nghiệp, con gái đáp “Mẹ cháu làm nail”. Ông gật đầu, quen thuộc với trường hợp này trong cộng đồng người Việt.

Tôi nhìn tờ kết quả sinh thiết trên bàn, sự thật tàn nhẫn đập vào mặt. Con gái nắm tay tôi: “Mẹ hứa với con đi, ngày mai mẹ dán bản bán tiệm. Nhà mình đâu thiếu tiền đến mức mẹ phải đánh đổi mạng sống”. Tôi cúi nhìn đôi bàn tay nhăn nheo, chai sạn, ố vàng hóa chất không tẩy sạch. Những ngón tay ấy đã xây dựng ngôi nhà năm phòng, chiếc xe hơi, tài khoản ngân hàng. Giờ đây, chúng run rẩy chạm vào “bản án” y học…..

 Mời quý đọc giả đọc phần PHẦN 2 của câu chuyện

TẠI ĐÂY 👇👇👇

: “Bà tính lừa tôi đến bao giờ? Phổi bà hỏng hết rồi mà sáng nay vẫn lén đi đắp bột cho khách quen hả Thu? Bà chê tôi chưa đủ khổ sao?” Ông giận không phải vì tiền, mà vì xót vợ. Hai vợ chồng cày cuốc: ông làm hãng tiện kim loại hít bụi sắt, tôi hít bụi móng. Giờ nhà cửa êm ấm, con cái ra trường, thì tôi ngã xuống. Ông ngồi sụp xuống, ôm đầu: “Bà ráng làm nốt một bộ kiếm thêm vài chục đô, lỡ gục ngay trên bàn thì sao? Bà có nghĩ cho cha con tôi không?” Chiều hôm đó, ông gọi môi giới đến treo bản bán tiệm.

Tôi gật đầu, nước mắt lăn dài. Bán tiệm là bản án tinh thần. Tiệm là máu thịt, là danh dự, là vòng xã hội duy nhất của tôi. Người mua là cô gái trẻ hăm hở, mắt lấp lánh khát khao như tôi ngày xưa. Cô mê ghế massage mới, tôi giao chìa khóa. Bước ra bãi xe, chân nặng trịch, mất mát nghẹn ngào. Hơn 25 năm thanh xuân, bao sinh lực, để lại trong căn phòng ngột ngạt mùi hóa chất.

Đêm ấy, nằm trên giường êm ái, máy tạo oxy rì rì bên cạnh. Mỗi hơi thở phải dồn hết sức, mong manh như sợi chỉ. Tôi ám ảnh tiếng máy dũa, tiếng khách xì xào. Bác sĩ nói chỉ cầm cự bằng thuốc, chậm quá trình xơ hóa. Cuộc đời Việt Kiều đắng cay hơn vẻ hào nhoáng.

Ba tháng sau, con gái cầm vỉ thuốc từ thùng rác: “Mẹ ơi, sao mẹ vứt hết thuốc bác sĩ kê? Mẹ không muốn sống nữa sao?” Tôi quay mặt, nhìn sân sau hoa hồng héo úa vì thiếu chăm sóc. Tôi vứt thuốc vì biết chúng chỉ làm chậm bệnh, không chữa lành. Giờ cuộc sống thu nhỏ vào sợi dây oxy nối mũi với máy. Bạn bè thăm thưa, sợ nhìn thấy tương lai mình. Chị Lan – thợ ruột 15 năm – ghé thăm, đưa cam và tổ yến. Tôi thấy Lan xoa vai, ho khan. “Dạo này em tức ngực lắm, nhất là tiệm đông. Nhưng thằng lớn năm sau vào đại học, tiền học phí cao ngất, không cày thì lấy gì đóng?” Lan nói. Tôi cười cay đắng: “Mày giống tao 10 năm trước. Ráng thêm 3 năm, rồi 5 năm… đến khi phổi sơ trắng mới dừng. Nhìn bình oxy này đi, đó là giá của chữ ‘ráng’”.

Lan im lặng, ngón tay chai sạn. “Không làm nail thì làm gì? Không bằng cấp, tiếng Anh kém…” Câu hỏi ấy khiến tôi đau thắt. Con gái trách tôi lao như thiêu thân, nhưng nó đâu hiểu nỗi sợ nghèo của người nhập cư. Tôi từng chở con gái ra mall, ngang tiệm nail. Mùi hóa chất ùa tới, thấy cô thợ trẻ cười hồn nhiên với khách. Tôi muốn hét: “Chạy đi con, trước khi quá muộn!” Nhưng chỉ thở khò khè, lòng đau như cắt.

Tôi không vứt thuốc nữa. Uống đắng ngắt để sống – sống như minh chứng cảnh tỉnh. Chồng gọi luật sư làm di chúc, ủy quyền y tế. Tôi yêu cầu ghi rõ: không dùng tiền thừa kế tài trợ họ hàng sang Mỹ học nghề nail. Con gái khóc: “Mẹ tuyệt tình quá”. Tôi đáp: “Thà chúng giận mẹ cả đời, còn hơn chúng 10 năm nữa ôm bình oxy như mẹ”. Nỗi ân hận gặm nhấm: tôi bán sức khỏe lấy vài chục đô một bộ móng, đánh đổi bữa cơm gia đình, nhịp thở tự nhiên.

Bệnh chuyển nặng. Viêm phổi cấp liên tục, tôi nhập viện. Nằm giường bệnh, ống nhựa cắm tĩnh mạch, tôi biết thời gian chỉ còn tháng, tuần. Hôm nay nắng đẹp, chồng đẩy xe lăn ra hiên sau. Gió biển mát rượi, mùi cỏ cây tôi ít khi ngửi được. Tôi nhìn ông, tóc bạc trắng, đang nhổ cỏ quanh gốc chanh đào: “Ông này, sau này tôi đi rồi, ông rải tro cốt xuống biển nhé. Cả đời tôi ngột ngạt trong tiệm, giờ muốn tự do”. Ông khựn lại, giọt nước mắt rơi trên mu bàn chân tôi. “Bà nói bậy! Bác sĩ bảo bà còn ở với cha con 10-20 năm nữa”. Lời dối vụng về của đàn ông Việt, che giấu nỗi đau.

Tôi mỉm cười nhẹ nhõm, nhắm mắt. Cuộc đời tôi bắt đầu bằng giấc mơ đổi đời rực rỡ, kết thúc bằng tờ giấy báo tử do bệnh nghề nghiệp. Tôi không oán ai, vì tự chọn con đường. Nhưng nếu câu chuyện này làm chậm bước chân một ai đó đang lao vào tiệm nail xứ người, thì những đau đớn của tôi cũng có ý nghĩa.

Tôi hít sâu, phổi khò khè, nhưng mở mắt nhìn bầu trời xanh thẳm. Bầu trời rộng lớn, nhưng cái giá để đứng dưới nó đôi khi là hơi thở cuối cùng.

Câu chuyện đến đây khép lại, đầy tiếc nuối và day dứt cho một người phụ nữ Việt đã đánh đổi cả thanh xuân và sức khỏe vì giấc mơ Mỹ. Hy vọng những ai đang trên con đường tương tự sẽ suy nghĩ lại.