Bố mẹ m:ất sớm tưởng Ông Bà Ngoại thương tình mang 2 đứa cháu m:ồ c:ôi về nuôi ai ngờ ông bà đem cháu b:ỏ chợ. Hai đứa cháu đ/ói sắp l/ả thì may được người đà/n b/à t/âm th/ần la/ng tha/ng ở chợ mang cho cái bánh. Để rồi 25 năm sau….
Mùa đông năm ấy, sau vụ TN th//ảm kh//ốc cư//ớp đi si/nh m//ạng của cả bố và mẹ, anh em Tú (4t) và Mai (2t) trở thành những đ/ứa t/rẻ m/ồ c/ôi không nơi nương tựa. Cứ tưởng ông bà ngoại là bến đỗ cuối cùng, nào ngờ, giữa cái r/ét c//ắt d/a cắ//t th//ịt, ông bà mang hai đứa cháu ra cổng chợ huyện rồi lặng lẽ bỏ đi. Đứa em khóc ng/ặt vì đ/ói, đứa anh ôm chặt lấy em dưới mái hiên cũ nát, đôi mắt ngây thơ nhìn dòng người qua lại nhưng chẳng ai dừng bước.
Giữa lúc cơn đ/ói và cái lạnh sắp qu/ật ng/ã hai đ/ứa tr//ẻ, một bàn tay đen nhẻm, gầy guộc chìa ra một mẩu bánh mì khô khốc. Đó là bà Đ/iên – người đàn bà tâ/m th//ần vẫn thường lảm nhảm quanh khu chợ. Bà không nói được lời nào rõ nghĩa, chỉ nhìn hai đứa trẻ bằng ánh mắt d/ại d//ại nhưng đầy bản năng bảo vệ. Từ ngày đó, dưới gầm cầu tối tăm, có một gia đình kỳ lạ được hình thành.
Bà Đi/ên chưa bao giờ gọi hai đứa nhỏ là con, bà chỉ biết có gì ăn được là nhường hết cho chúng. Có những đêm Mai số//t cao, c//o gi/ật, bà Đ//iên như bừng tỉnh khỏi cơn mê, bà chạy bộ hàng cây số, đập cửa hiệu thu//ốc giữa đêm khuya, miệng ú ớ g/ào kh/óc xin thu//ốc cho con. Thấy bà đi//ên d//ại nhưng tay ôm khư khư đứ/a tr/ẻ đang tí/m t/ái, người chủ hiệu thu//ốc mủi lòng giúp đỡ.
May mắn thay, một người họ hàng xa của bà Đi//ên tìm thấy bà. Cảm động trước cảnh người đi//ên nuôi hai đứ/a nh/ỏ, người này đã hỗ trợ thủ tục để Mai và Tú được đi học. Kỳ lạ thay, từ ngày hai con đến trường, ý thức của bà Đ//iên dần hồi phục. Bà không còn lang thang vô định mà bắt đầu nhận đi rửa bát thuê, gánh nước mướn. Tú và Mai cũng hiểu chuyện đến xót xa, nửa ngày đi học, nửa ngày ra chợ phụ người ta dọn dẹp để kiếm thêm từng đồng bạc lẻ mang về cho mẹ…. để rồi sau đó…
…để rồi sau đó, 25 năm trôi qua, cái bánh mì năm ấy trở thành món nợ ân tình không bao giờ trả hết.
Năm Tú tròn 29 tuổi, anh trở thành kỹ sư xây dựng cho một tập đoàn lớn. Mai – cô bé từng co giật vì sốt dưới gầm cầu – giờ là bác sĩ khoa Nhi của bệnh viện tỉnh. Hai anh em mua được một căn nhà nhỏ, không to, không sang, nhưng có nắng, có bếp ấm và có một căn phòng riêng cho “mẹ”.
Bà Điên ngày nào giờ đã tỉnh táo gần như hoàn toàn. Người ta không gọi bà là “Điên” nữa, mà gọi bà là bà Diên. Bà nhớ hết mọi chuyện: nhớ cái lạnh buốt dưới gầm cầu, nhớ mẩu bánh mì khô cứng chia làm ba phần, nhớ những đêm ôm Mai sốt mê man mà tim thắt lại vì sợ mất con.
Chỉ có một điều bà luôn day dứt:
— “Mẹ không sinh ra tụi con…”
Tú mỗi lần nghe vậy đều quỳ xuống, nắm tay bà:
— “Nhưng mẹ đã cho chúng con được sống.”
Một buổi chiều cuối năm, khi Mai trực ở bệnh viện về muộn, có một ca cấp cứu đặc biệt được đưa vào. Một người phụ nữ lớn tuổi, suy kiệt, tụt huyết áp nặng. Hồ sơ ghi người nhà đi kèm: ông bà ngoại.
Mai vừa đọc tên, tim cô đập thắt lại.
Bà ngoại gầy rộc, ánh mắt mệt mỏi, nhìn Mai rất lâu rồi run run:
— “Con… giống mẹ con quá…”
Mai im lặng. Cô làm đúng trách nhiệm của một bác sĩ. Không hơn. Không kém.
Sau ca cấp cứu, ông ngoại lén kéo tay Mai, giọng nghẹn:
— “Cho ông bà xin lỗi… năm đó… ông bà nghèo quá…”
Mai nhìn thẳng, giọng bình thản nhưng lạnh:
— “Nghèo không phải lý do để bỏ trẻ con giữa chợ mùa đông.”
Một tuần sau, ông bà ngoại tìm đến nhà. Căn nhà nhỏ nhưng gọn gàng. Bà Diên mở cửa. Vừa nhìn thấy hai người, bà đứng sững.
Ký ức cũ ùa về.
Hai đứa trẻ run rẩy.
Mái hiên chợ.
Cái lạnh cắt da.
Bà Diên chỉ nói đúng một câu:
— “Hai đứa nhỏ… đã lớn rồi.”
Ông bà ngoại bật khóc, quỳ xuống xin nhận lại cháu, xin chuộc lỗi. Tú và Mai đứng sau lưng bà Diên, không ai nói gì.
Cuối cùng, Mai bước lên:
— “Chúng tôi không oán. Nhưng chúng tôi cũng không thể gọi hai người là gia đình.”
Tú tiếp lời, giọng trầm:
— “Gia đình của chúng tôi… là người đã cho chúng tôi cái bánh mì khi sắp chết đói.”
Ông bà ngoại ra về trong lặng lẽ.
Tối hôm đó, cả nhà quây quần bên mâm cơm. Bà Diên gắp cho mỗi đứa một miếng cá, đôi tay run run. Mai bất chợt đặt trước mặt bà một ổ bánh mì mới, còn nóng.
— “Mẹ ăn đi.”
Bà Diên sững người. Rồi bà khóc. Khóc như chưa từng được khóc suốt 25 năm lang thang.
Ngoài kia, gió đông thổi về, lạnh như năm nào.
Nhưng trong căn nhà nhỏ ấy, ba con người không chung máu mủ ngồi sát lại bên nhau.
Và mẩu bánh mì năm xưa…
đã nở thành một đời làm mẹ.
