Tôi là Nam. Đêm đó, Sài Gòn vừa tan cơn mưa lớn tháng 11, không khí ẩm lạnh bám vào da thịt như muốn thấm sâu vào xương. Đồng hồ treo tường cũ kỹ trong căn phòng trọ Bình Tân chỉ 3 giờ sáng. Tôi ngồi trên mép giường, tay vuốt ve bộ lễ phục tiến sĩ đen tuyền, lòng rối bời không yên. Ngoài kia, dưới ánh đèn đường vàng vọt leo lét, mẹ Thu vẫn ngồi trên nền xi măng lạnh buốt, đôi tay sưng đỏ, cặm cụi phân loại từng túi ve chai. Tiếng chai nhựa va chạm nhau lạch cạch vang lên trong đêm khuya, mỗi tiếng như dao cứa vào tim tôi.

Tôi khẽ gọi: “Mẹ… nghỉ chút đi.”

Giọng tôi lạc đi, nghẹn ngào.

Mẹ không ngẩng đầu, chỉ khẽ lắc: “Còn sớm mà con. Mai con nhận bằng, mẹ tranh thủ thêm tí tiền cho mẹ con mình ăn mừng.”

Tôi bước ra, chân trần chạm nền xi măng lạnh buốt sống lưng. Nắm lấy bàn tay mẹ, da nứt nẻ, khô ráp, lạnh đến thấu tim. Mẹ giật nhẹ rồi cười, nếp nhăn hằn sâu quanh khóe mắt. “Không sao đâu con. Mẹ già rồi, quen rồi.” Nhưng tôi biết. Vài tháng nay mẹ hay lén xoa lưng, có đêm tôi nghe tiếng rên khẽ trong giấc ngủ. Hỏi thì mẹ chỉ cười, ánh mắt tránh né. Lần này, tôi không tin được nữa.

Tim tôi thắt lại, như có ai bóp nghẹt. Hơn hai mươi năm qua, mẹ Thu – mẹ kế của tôi – là chỗ dựa duy nhất. Mẹ ruột tôi mất khi tôi còn bé xíu. Bố đưa mẹ Thu về. Từ đó, bà nhặt ve chai, kéo xe đẩy hàng rong, sống qua ngày trong những căn phòng trọ chật hẹp để nuôi tôi ăn học. Đại học, cao học, nghiên cứu sinh hóa học – tất cả đều nhờ mẹ. Khi tôi sốt co giật năm năm tuổi, mẹ thức trắng ba đêm liên, lau chườm từng phút, nước mắt lặng lẽ rơi mà không dám kêu ca. Khi thi đại học, mẹ vay khắp xóm, thậm chí bán luôn chiếc nhẫn cưới của bà để đóng học phí, rồi vẫn cười: “Không sao con, mẹ lo được.”

Sáng mai tôi sẽ nhận bằng tiến sĩ. Cuộc đời như sắp sang trang. Vậy mà đêm nay, mẹ vẫn ngồi đây, lưng còng dưới ánh đèn vàng vọt, đôi tay run run vì lạnh và mệt mỏi.

Bà Hoa – chủ trọ – xách giỏ rau từ ngoài cổng bước vào, thấy đống ve chai thì cười khẩy, giọng chua chát: “Trời đất ơi, chị Thu ơi! 3 giờ sáng còn ngồi nhặt ve chai hả? Con trai chị giờ sắp tiến sĩ rồi, chị đừng khổ nữa. Con nuôi với con ghẻ khác nhau trời vực. Đủ lông đủ cánh là bay mất, chị coi chừng.”

Không khí đóng băng. Tôi siết chặt tay, máu dồn lên thái dương. Mẹ cúi đầu, giọng nhỏ xíu: “Tôi là mẹ nó. Tôi phải đi dự lễ cho con.”

Bà Hoa liếc bộ lễ phục trên giường, cười mỉa: “Mai chị mặc đồ nhặt ve chai đi dự lễ cho thằng nhỏ hả? Đừng làm nó mất mặt chứ.”

Tôi đứng phắt dậy, giọng run lên vì tức: “Bà Hoa, xin bà đừng nói nữa. Ra ngoài đi!”

Tôi đuổi bà Hoa ra, đóng cửa cái rầm. Quay lại, mẹ vẫn ngồi yên, tiếp tục phân loại ve chai như chẳng có gì xảy ra. Nhưng tôi thấy rõ: đôi vai gầy guộc run lên, mắt đỏ hoe, nước mắt lặng lẽ rơi xuống đống chai nhựa.

Chân tôi vô tình đá nhẹ vào thùng giấy cũ dưới gầm giường. Một xấp giấy tờ rơi ra. Giấy vay nợ. Hóa đơn viện phí. Tên bệnh nhân: Nguyễn Thị Thu. Khối u nghi ngờ ác tính…

Tay tôi run bần bật. “Mẹ… cái này là gì?”

Mẹ tái mét mặt, vội vàng nhặt lên. Lần đầu tiên sau bao năm, bà không nói “không sao”. Bà cúi đầu, giọng run rẩy: “Không phải bệnh lớn đâu con… Mẹ không muốn con lo…”

Tôi quỳ xuống, ôm chặt mẹ. Nước mắt nóng hổi lăn dài trên má. “Mẹ giấu con sao? Mẹ đau đến mức nào rồi?”

Mẹ kể, giọng đứt quãng. Bốn tháng trước, khi đang kéo xe ở chợ Bình Tân, mẹ đau lưng dữ dội, không thở nổi. Bác sĩ bảo phải chụp chiếu, sinh thiết, tốn kém lắm. Lúc đó tôi đang nước rút nộp luận án tiến sĩ, mẹ sợ ảnh hưởng nên giấu. Bà vay chú Tín 50 triệu, thế chấp luôn căn nhà cũ ở Long An, rồi tiếp tục nhặt ve chai như không có gì.

Tôi ôm mẹ chặt hơn, vai run lên từng đợt. “Mẹ vì sao giấu con? Con là con trai mẹ mà…”

Mẹ vỗ nhẹ lưng tôi, giọng khàn khàn: “Làm mẹ thì ai chẳng vậy con…”

Đúng lúc đó, điện thoại mẹ rung lên. Một tin nhắn lạ từ số lạ, kèm theo mấy bức ảnh cũ. Trong ảnh, mẹ trẻ trung, mặc áo blouse trắng, đứng trong phòng thí nghiệm. Bên cạnh là bố tôi, cả hai cười rất thân thiết. Ảnh khác: mẹ và bố tôi năm xưa, tay trong tay.

Tim tôi như ngừng đập. Người phụ nữ nhặt ve chai suốt hai mươi năm, rốt cuộc là ai?

Tôi cầm điện thoại, giọng run rẩy: “Mẹ… tấm ảnh này là sao?”

Mẹ cúi đầu rất lâu, nước mắt lăn dài. Rồi bà kể, giọng nhỏ như thì thầm.

……………………………………………

Mời quý đọc giả đọc phần PHẦN 2 của câu chuyện TẠI ĐÂY 👇👇👇

Hồi trẻ, mẹ và bố tôi học cùng trường Đại học Khoa học Tự nhiên. Mẹ là sinh viên xuất sắc ngành Hóa học, có tương lai sáng lạn. Mẹ thích bố thầm, nhưng thấy mình xuất thân nông thôn, gia đình nghèo, nên lặng lẽ chôn chặt tình cảm. Sau này bố cưới mẹ ruột tôi. Khi mẹ ruột tôi mất vì tai nạn, bố tìm mẹ, van xin bà nhận nuôi tôi vì lúc đó ông đang lao đao với công việc. Mẹ đồng ý. Không chỉ vì trách nhiệm, mà vì tình cảm xưa vẫn còn nguyên vẹn. Bà bỏ hết sự nghiệp nghiên cứu, từ một nhà khoa học trở thành người mẹ kế, nhặt ve chai, kéo xe, sống chắt chiu từng đồng để nuôi tôi khôn lớn.

Tôi nghe mà lòng như bị xé toạc. Suốt bao năm, tôi tưởng mẹ chỉ là người thay thế, là cái bóng lặng lẽ. Hóa ra mẹ đã hy sinh cả tương lai, cả giấc mơ của chính mình chỉ để tôi có một mái ấm.

Nhưng drama chưa dừng lại. Sáng hôm sau, chú Tài – người từng làm chung viện nghiên cứu với mẹ và bố – gọi điện, giọng đe dọa: “Thu, mày giấu nó đủ rồi. Tao muốn gặp.”

Tôi cùng mẹ đi gặp chú Minh – luật sư giữ di chúc của bố. Trên đường, tin nhắn lạ liên tục đổ về: ảnh căn nhà cũ ở Long An bị sơn dòng chữ đỏ chói “Nợ phải trả”, ảnh tôi đứng ngoài hẻm chỉ cách vài trăm mét. Tim tôi thắt lại, cái lạnh buốt chạy dọc sống lưng.

Đến văn phòng luật, rồi sang bệnh viện để mẹ khám tiếp. Ông Tài xuất hiện, cười lạnh lùng: “Thu, em giấu nó đủ rồi.”

Ông ta ném phong bì ra bàn. Kết quả ADN.

Tim tôi ngừng đập. Mẹ đứng phắt dậy, tát ông ta một cái vang lên trong hành lang bệnh viện. “Tôi nhịn ông ba mươi năm rồi!”

Chú Minh chạy tới, đưa sấp hồ sơ và chiếc máy ghi âm cũ kỹ. Giọng bố tôi vang lên, mệt mỏi nhưng kiên quyết: ông Tài ép ký chuyển nhượng dự án xử lý nước thải – dự án do mẹ đứng đầu. Bố phản đối nên bị dàn dựng tai nạn. Tiếng va chạm kim loại, tiếng phanh xe rít lên, rồi im bặt.

Sự thật phơi bày. Ông Tài muốn cướp công trình lớn, mẹ là người phát hiện ra sai sót trong quy trình. Bố tôi chết không phải tai nạn ngẫu nhiên. Người thứ ba – bác sĩ ký giấy khai tử – cũng xuất hiện ở bệnh viện lúc đó, mặt cắt không còn giọt máu.

Mẹ khóc nức nở, ôm tôi chặt: “Mẹ giấu con vì sợ con sống trong hận thù. Mẹ chỉ muốn con bình an, con trai… Mẹ nhặt ve chai, vay nợ, giấu bệnh, chỉ để con không phải mang gánh nặng quá khứ.”

Tôi ôm mẹ, nước mắt rơi không ngừng. Vai mẹ run lên từng đợt. Hơn hai mươi năm, mẹ bỏ nghề, cúi đầu nhặt từng chai nhựa dưới nắng mưa Sài Gòn, chịu đựng lời dị nghị, giấu hết nỗi đau chỉ vì tôi.

Cuối cùng, với bằng chứng ghi âm và biên bản nội bộ mà chú Minh đưa ra, ông Tài im lặng. Không có kết án ngay, nhưng sự thật đã ra ánh sáng. Mẹ không còn phải giấu nữa.

Ngày nhận bằng tiến sĩ, trời Sài Gòn nắng vàng. Mẹ mặc bộ áo dài giản dị màu xanh nhạt, ngồi ở hàng ghế khán giả. Khi tôi cúi đầu nhận bằng, mắt tôi tìm mẹ. Bà đang khóc, nhưng là những giọt nước mắt vui mừng, tự hào. Nước mắt tôi cũng rơi, nóng hổi.

Về phòng trọ, tôi dọn dẹp, bảo mẹ nghỉ ngơi. Bà lắc đầu, nụ cười mệt mỏi: “Mẹ quen rồi con.”

Tôi nắm chặt tay mẹ, giọng nghẹn: “Từ nay con lo cho mẹ. Không còn ‘không sao’ nữa. Con hứa.”

Mẹ cười, nếp nhăn sâu hơn, nhưng ánh mắt nhẹ nhõm lạ thường. Chúng tôi chuộc lại căn nhà cũ ở Long An. Bệnh của mẹ được chữa trị kịp thời. Tôi xin việc ổn định ở viện nghiên cứu, bắt đầu trả nợ dần dần.

Nhiều năm sau, mỗi lần về thăm mẹ ở căn nhà mái ngói cũ kỹ, nhìn bà ngồi tưới rau dưới gốc khế, tôi vẫn thấy cay cay ở sống mũi. Nếu năm ấy mẹ không ở lại, không cúi xuống nhặt từng chai nhựa, không giấu hết mọi đau đớn thể xác lẫn tinh thần, thì hôm nay tôi có đứng đây, có tấm bằng tiến sĩ trên tay không?

Mẹ chưa bao giờ đòi hỏi. Mẹ chỉ lặng lẽ cho đi. Và tôi, đứa con từng vô tâm, giờ mới hiểu hết tình thương ấy nặng đến nhường nào. Cuộc đời mẹ là một cuốn sách dày đặc hy sinh, nhiều trang bị xé mất, nhưng những trang còn lại đều viết bằng máu và nước mắt.

Tôi không thể bù đắp hết. Chỉ có thể ở bên mẹ mỗi ngày, nắm bàn tay già nua ấy, để mẹ không còn phải nói “không sao” nữa.

Đó là món nợ lớn nhất đời tôi, và cũng là món quà quý giá nhất mà cuộc đời ban tặng.