Tôi vừa dừng xe trước cổng nhà thì nụ cười trên môi đông cứng. Cánh cổng sắt khóa kín bằng ổ đã hoen gỉ. Cỏ dại mọc cao gần đầu gối. Mái ngói phủ rêu xám, vài viên xô lệch. Sự im lặng bao trùm.
“Cha ơi, mẹ ơi, con về rồi!” Tiếng gọi tan vào khoảng không. Không một tiếng trả lời.
Từ bên kia đường, bác Tư Lan xách giỏ đi chợ về, khựng lại: “Con ra phía sau bãi phế liệu đi, cha mẹ con ở đó.”
Tôi gần như lao đi. Bãi phế liệu hiện ra: tấm tôn gỉ sét, gỗ mục ngổn ngang. Phía cuối là căn lều nhỏ dựng tạm bằng tôn vá, trên phủ tấm bạt bạc màu sờn rách.
Tôi chậm bước. Bên cửa lều là đôi dép nhựa mòn vẹt tôi từng mua cho cha hơn một năm trước. Bên trong, người đàn ông tóc bạc ngồi lom khom trên ghế gỗ cũ. Lưng còng hơn trong ký ức. Trước mặt là mâm nhôm méo với bát cơm trắng, đĩa rau luộc, vài khúc cá khô. Ở góc, người phụ nữ tóc bạc gần hết đang quạt bếp. Khói bay mù mịt.
“Cha.” Tôi nghẹn ngào. Ông khựng lại, chậm ngẩng lên, mắt đỏ hoe. Chiếc đũa rơi xuống nền. Mẹ giật mình quay lại: “Trời ơi, con về rồi hả con?”
Tôi lao tới ôm chặt. Thân người mẹ nhẹ bẫng. Qua lớp áo mỏng, tôi cảm nhận từng đốt xương. “Mẹ sao lại gầy thế này?” Bà vỗ lưng tôi: “Con đi đường xa có mệt không? Mẹ đang nấu cơm, lát nữa ăn với cha mẹ.” Chỉ một câu ấy khiến nước mắt tôi trào ra.
Cha chậm chạp bước tới, đặt bàn tay chai sần lên vai tôi: “Về là tốt rồi.” Tôi nhìn cha mà lòng đau như cắt. Chỉ hơn một năm không gặp, cha như già đi cả chục tuổi.
“Cha mẹ, rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì?”
Cha im lặng rất lâu. “Là chú Phong.” Tôi sững người. Phong – bạn thân của cha gần ba mươi năm. Hồi nhỏ chú luôn mua bánh cho tôi. Họ nói khu đất nhà mình cần hoàn tất thủ tục xác nhận. Nếu không ký thì sau này dễ phát sinh tranh chấp. Mẹ nghi ngờ nhưng chú Phong cười: “Nhiều hộ trong vùng ký rồi.” Họ chở cha lên văn phòng trên thị xã. Chú Phong đứng bên cạnh giục ký nhanh. Hơn một tháng sau, người lạ tìm đến, mang sấp giấy nói ngôi nhà và mảnh đất đã thuộc quyền sở hữu người khác. Cha chết lặng khi thấy bản hợp đồng có chữ ký của chính mình.
Rồi điện bị cắt, máy bơm nước bị phá. Có đêm hai ông bà thấy vài bóng người đứng xa. Họ không đánh không chửi, chỉ làm cho mình sống không yên. Sau nhiều tháng, hai ông bà dọn ra căn lều.
—
Dì Tư Lan đứng tựa cột lều: “Trong xóm bắt đầu có lời ra tiếng vào. Người nói ông bà bán đất được tiền nên giả nghèo. Người bảo nợ nần nên mất nhà rồi bày chuyện bị lừa.” Mẹ cúi mặt: “Họ nói gì mẹ cũng quen. Người tin thì không cần giải thích.” Cha tiếp: “Cả đời cha sống ngay thẳng. Giờ mất đất đã đau, mất danh dự còn đau hơn.”………
Một bé gái chạy ngang, cầm rổ trứng gà: “Bà hai gửi cho ông bà nè.” Tôi lặng người nhìn những bó rau còn dính đất. Suốt bao năm tôi nghĩ báo hiếu là kiếm thật nhiều tiền. Nhưng ngồi giữa căn lều này, tôi mới hiểu điều cha mẹ cần nhất là có con bên cạnh.
—
Buổi chiều, tôi đứng rất lâu bên cửa sổ nhà nghỉ. Trong đầu hiện hình ảnh cha ngồi ăn rau luộc, mẹ quạt bếp ho vì khói. Tôi tự hỏi suốt những tháng qua mình đã ở đâu.
Sáng hôm sau, tôi ghé mua bánh mì, sữa rồi chạy thẳng về căn lều. “Từ nay sáng nào con cũng qua ăn cơm với cha mẹ.” Cha ngạc nhiên: “Con không phải lên thành phố làm việc sao?” “Việc gì cũng để sau. Giờ con ở đây với cha mẹ.”
Đúng lúc ấy, Hồng Nhung – em họ – bước xuống xe, mắt đỏ hoe. “Anh Quân, cuối cùng anh cũng về. Từ mấy tháng trước em gọi cho anh nhiều lần. Nhưng lần nào cũng có người nghe máy trước.” Tôi khựng lại: “Ai?” Cô nhìn sang Minh Châu: “Chị dâu.”
Lần đầu em gọi là hôm bác trai dọn ra căn lều. Chị ấy bảo anh đang họp quan trọng. Lần sau chị ấy bảo anh đi công tác nước ngoài. Em gọi hơn mười lần, đổi cả số khác nhưng vẫn là chị ấy nghe.”
Mẹ chậm rãi: “Mẹ biết tụi nó gọi, mẹ còn cản. Mẹ sợ con đang làm ăn.” Tôi nghe mà cổ họng nghẹn cứng. Đến nước này cha mẹ vẫn chỉ nghĩ cho con.
Tôi chậm rãi quay nhìn Minh Châu. Khoảng cách lạnh lẽo bỗng xuất hiện giữa hai người.
—
Tôi đến trụ sở xã. Người cán bộ chăm chú xem giấy tờ rồi ngẩng đầu: “Trong thời gian đó, xã không có chủ trương nào như vậy. Anh cần chứng cứ. Càng nhiều càng tốt.” Ông đưa tấm danh thiếp: “Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chuyên tranh chấp đất đai cho người cao tuổi.”
Tôi cầm danh thiếp, lòng bình tĩnh hơn. Cha mẹ tôi không phải người tham lam. Họ chỉ là hai người già chất phác, quá tin vào người quen.
Tôi bắt đầu thu thập chứng cứ. Từng lời khai, từng mảnh giấy, từng dấu vết. Tôi gặp những người hàng xóm, những ai từng chứng kiến. Mỗi câu chuyện đều khớp với những gì cha mẹ kể.
Chiều hôm ấy tôi ngồi dưới gốc phi lao trước căn lều, nhìn cha vá rổ tre, mẹ nhóm bếp. Gió biển mang theo vị mặn quen thuộc. Tôi biết từ ngày mai mình sẽ đi tìm sự thật bằng pháp luật. Bởi chỉ có như vậy mới trả lại danh dự cho hai người đã sống lương thiện cả đời.
Ngoài kia gió biển vẫn thổi, mang mùi muối từ những năm tháng tuổi thơ. Nỗi day dứt vẫn còn, nhưng tôi đã có hướng đi. Lần này, tôi sẽ không để cha mẹ đơn độc thêm một ngày nào nữa.
—
Tuần sau, tôi cùng luật sư Hà đến văn phòng công chứng nơi cha tôi ký giấy. Chúng tôi yêu cầu kiểm tra toàn bộ hồ sơ. Phát hiện chữ ký của cha tôi bị làm giả trên một số trang, và người công chứng viên đã bỏ qua quy trình đối chiếu danh tính.
Chúng tôi gửi đơn tố giác lên cơ quan chức năng. Điều tra được mở rộng. Chú Phong và đồng bọn bị triệu tập. Ban đầu chúng chối, nhưng khi các bằng chứng được đưa ra, chúng bắt đầu lung lay.
Minh Châu, vợ tôi, cuối cùng cũng thú nhận. Cô đã bị chú Phong mua chuộc bằng một khoản tiền lớn để ngăn tôi nghe điện thoại từ quê. Cô tưởng chỉ là chuyện nhỏ, không ngờ hậu quả nghiêm trọng đến vậy. Tôi nhìn cô mà lòng nguội lạnh. Sự phản bội từ người mình tin nhất đau hơn cả mất đất.
Ba tháng sau, pháp luật đứng về phía cha mẹ tôi. Hợp đồng chuyển nhượng bị tuyên bố vô hiệu. Chú Phong và đồng bọn phải chịu trách nhiệm hình sự. Minh Châu và tôi ly hôn trong im lặng. Cô ra đi với một chiếc vali và sự hối hận muộn màng.
Tôi đưa cha mẹ về lại ngôi nhà cũ. Lần đầu tiên sau bao tháng, cha mẹ tôi mới có một bữa cơm ấm cúng trong chính căn nhà của mình. Tôi nhìn hai người mà lòng vừa vui vừa đau. Vui vì công lý đã được thực thi. Đau vì những tháng ngày họ phải chịu đựng đã không thể xóa bỏ.
Một buổi sáng, tôi ngồi trước hiên nhà, nhìn cha đang tưới mấy chậu hoa mới trồng, mẹ ngồi nhặt rau trong bếp. Nắng vàng rơi trên mái ngói, gió biển vẫn mát lành như ngày nào. Tôi biết vết thương sẽ còn đó, nhưng ít nhất, cha mẹ tôi đã được trả lại những gì thuộc về họ. Và tôi đã học được rằng, báo hiếu không phải là gửi tiền về mỗi tháng, mà là luôn ở bên khi họ cần.
một ngày nào.
