Đồng Đội Dùng Thân Mình Cứu Tôi Khỏi Tai Nạn Rồi Hy Sinh – Lời Trăn Trối Khiến Tôi Bỏ Cả Tuổi Trẻ Để Giữ Một Lời Hứa
Cuối tháng 9 năm 1993, mưa nguồn từ dãy Trường Sơn đổ xuống miền Tây Quảng Nam. Tôi – Nguyễn Đức Phúc, 24 tuổi, quân nhân thông tin – cùng anh Trịnh Cúp Thái lái chiếc Uoát chở tài liệu lên trạm. Anh Thái hơn tôi năm tuổi, người trầm, kỹ tính, lúc nào cũng vắt khăn mặt bạc màu sau cổ. Hai anh em thân nhau từ những chuyến cơ động.
Trên xe, anh kể về chị gái Trần Ngọc Hân. Chị hơn anh năm tuổi, 34 vẫn chưa lập gia đình. Từ khi cha đau ốm, mẹ bán rau, mọi gánh nặng đổ lên vai chị. Tiền học nghề lái xe của anh, viện phí của ba, cả nhà lợp lại… đều từ chị. Năm 1992 chị mở doanh nghiệp tư nhân An Thịnh ở Sài Gòn, kho thuê ở Bình Chánh, hơn bốn mươi người. Anh nói: “Chị anh cái gì cũng gánh được, chỉ có điều chắc chị quên mất đời mình cũng cần được lo.”
Mưa càng nặng. Đến đoạn đèo hẹp, tầm nhìn chỉ còn vài chục mét. Chiếc xe tải của cơ sở Nam Sơn từ trên cao đi xuống quyết định vượt. Người lái là Lê Hữu Hậu. Xe tải nhô ra đúng lúc chúng tôi xuất hiện sau khúc cua. Anh Thái đạp phanh, cố ép xe sát vách đá, đồng thời giật cửa phía tôi và dùng hết sức đẩy tôi ra ngoài. Tôi rơi xuống rãnh bùn. Ngay sau đó tiếng va chạm kinh hoàng vang lên.
Cabin biến dạng. Anh Thái bị kẹt, máu chảy từ thái dương. Tôi nắm lấy tay anh. Anh siết rất nhẹ: “Phúc… nếu sau này gặp chị Hân… lúc chị cần người đừng quay lưng với chị… Sống cho tử tế.” Rồi bàn tay anh lỏng ra.
Anh Thái ch/ết thay tôi. Từ buổi sáng ấy, tôi sống như mạng sống của mình không còn hoàn toàn thuộc về mình nữa.
Tang lễ ở quê. Tôi gặp chị Hân lần đầu. Chị không khóc ầm ĩ như mẹ, mà chạy từ bếp ra sân, lo hết mọi thứ. Một người cô kéo chị ngồi nghỉ, chị chỉ lắc đầu: “Để con lo xong đã.” Tôi nhớ lời anh Thái: chị cái gì cũng gánh được.
Phiên tòa xử Hậu về tội vượt xe gây c/hết người. Hậu nhận lỗi. Nhưng ông cũng khai sáng hôm đó xe từng có vấn đề phanh khi chở nặng, đã báo nhưng vẫn bị thúc chạy. Không đủ chứng cứ để đi xa hơn. Bản án được tuyên. Tôi bước ra sân mà không thấy nhẹ. Anh Thái vẫn c/hết, còn tôi vẫn sống.
Những năm sau, tôi nhận mọi phần việc khó, xa. Tôi gạt hết chuyện lập gia đình. Tôi tự tuyên cho mình một bản án: được sống nên phải sống thay cả phần của người đã ch/ết.
Năm 1997 tôi rời quân ngũ, về quê anh Thái. Ông Độ, bà Hường già đi nhiều. Trên bàn thờ, ảnh anh vẫn đặt chính giữa. Tôi thắp hương: “Anh, em về rồi.”
Tôi ở lại giúp việc. Dần dần tôi hiểu An Thịnh đang bị Đoàn Văn Vinh – chủ cơ sở Đại Tín, người từng liên quan đến xe tải năm ấy – chèn ép. Vinh dùng đủ cách để thâu tóm kho và xe của chị Hân. Ông từng bỏ qua cảnh báo phanh, sau tai nạn lại che giấu, đe dọa, mua chuộc.
Khi sự thật dần lộ, Vinh tìm gặp tôi, đặt phong bì lên bàn: đủ để về quê mở cửa hàng, mua nhà. Điều kiện là khuyên chị Hân dừng mọi chuyện và rời Sài Gòn một thời gian. Tôi đẩy phong bì lại: “Ông mất bao nhiêu năm để che một chuyện mà ngày đầu chỉ cần nhận sai? Tôi từng nghĩ mạnh là phải đánh lại. Giờ tôi thấy mạnh là biết lúc nào không cần đánh.”
Việc xác minh kéo dài sang năm 1998. Cuối cùng làm rõ:………..
sáng ngày tai nạn, xe của Hậu thực sự có biểu hiện cần kiểm tra phanh. Vinh nhận được thông tin nhưng vẫn cho xe ra đường. Hậu vẫn có lỗi vì vượt ẩu. Vinh có lỗi vì bất chấp cảnh báo kỹ thuật và hàng loạt hành vi che giấu, đe dọa sau đó. Mỗi người chịu phần của mình.
Khi nghe tin Vinh bị xử lý, tôi không thấy sung sướng. Tôi chỉ nhớ câu ông ta từng nói: “Lúc chưa có tai nạn, ai biết chuyện nào lớn chuyện nào nhỏ.” Bi kịch của ông bắt đầu từ chữ “chỉ lần này thôi”.
Gia đình làm cơm thắp hương cho anh Thái. Hậu đứng ngoài cổng, tay cầm bó nhang. Ông Độ bước ra: “Không nói thay thằng Thái rằng nó tha thứ cho anh. Nhưng anh đã tới rồi thì vào thắp cho nó nén hương.” Hậu bước vào, đứng rất lâu trước bàn thờ.
Chị Hân ở lại một mình, đặt mấy lá thư cũ của em trai xuống: “Chị xin lỗi vì có lúc chị sợ. Nhưng chị không chạy nữa.”
Lúc ấy món nợ tôi mang gần năm năm bắt đầu nhẹ khỏi vai. Và một câu hỏi khác xuất hiện: Nếu một ngày tôi không còn phải ở bên chị Hân vì anh Thái nữa, thì tôi có còn muốn ở lại không?
Tôi quyết định đi. Tôi nói với chị: “Chính vì em không muốn biến chị thành lời hứa của anh Thái nữa nên em phải đi.” Chị nhìn tôi rất lâu rồi nói: “Vậy đi đi.”
Tôi đến một huyện khác, nhận việc sửa radio, máy thông tin và đồ điện dân dụng. Những ngày bình thường đến lạ. Không đe dọa, không hồ sơ bí mật, không người chết đứng phía sau mỗi quyết định. Và chính trong những ngày ấy, tôi bắt đầu nhớ chị Hân. Không phải nhớ vì anh Thái. Tôi nhớ cách chị cau mày khi ai kê hàng sai, nhớ giọng chị nói “thiếu thì nhận thiếu”, nhớ cả lúc chị cười vì tôi bị bà Tám trêu.
Hơn ba tháng sau, tôi trở về đúng ngày giỗ anh Thái. Chị hỏi: “Lần này em về vì Thái à?” Tôi lắc đầu: “Không. Vì em nhớ chị.”
Tôi ở lại, thuê gian nhỏ gần chợ sửa đồ điện, rảnh thì phụ chị dựng điểm thu mua nông sản ở quê. Chúng tôi sống cạnh nhau hơn một năm. Có lúc cãi nhau vì chị tính làm quá nhiều, có lúc chị nổi cáu vì tôi sửa đồ người nghèo lấy tiền rẻ. Chính những chuyện nhỏ nhặt ấy khiến tôi biết mình không còn yêu một hình ảnh. Tôi yêu một người phụ nữ thật sự.
Một chiều cuối năm 1999, chị hỏi: “Nếu ngày đó không có Thái, em có chọn chị không?” Tôi suy nghĩ rất lâu: “Nếu không có anh ấy, có khi mình chẳng bao giờ gặp nhau. Nhưng người chọn chị bây giờ là em.”
Ít lâu sau chúng tôi đăng ký kết hôn. Đám cưới nhỏ ở quê. Ông Độ rót cho tôi chén trà: “Ngày trước bác chỉ mong có người lấy con Hân để bác yên bụng. Giờ không cần yên nữa. Hai đứa sống được với nhau thì tự chịu trách nhiệm với nhau.”
Đến bữa cơm tối, tôi nhìn ảnh anh Thái trên bàn thờ. Lần đầu tiên trong lòng không còn câu “em nợ anh”. Tôi chỉ nghĩ: em vẫn nhớ anh. Lời nhờ năm ấy chưa bao giờ có nghĩa anh giao chị gái cho tôi. Anh chỉ mong nếu một ngày chị cần một người bên cạnh, tôi đừng quay lưng. Tôi đã không quay lưng. Nhưng điều quan trọng hơn là đến khi lời hứa ấy không còn trói buộc, cả tôi lẫn chị Hân vẫn tự nguyện bước về phía nhau.
Cuộc đời dạy tôi rằng biết ơn không có nghĩa biến phần đời còn lại thành món nợ phải trả. Và đôi khi cái ác không bắt đầu bằng một tội lỗi thật lớn. Nó bắt đầu từ câu “chỉ lần này thôi”. Rồi mỗi lần che một cái sai bằng một cái sai khác, con người sẽ tự đi xa khỏi đường trở về.
