Tôi Mất Việc Ở Tuổi 43, Liều Mình Mở Quán Cơm – Đến Khi Thành Công, Mẹ Chồng Và Em Chồng Lộ Bộ Mặt Thật
Tôi tên Vân, 43 tuổi, người phụ nữ ngoài 40 với đôi tay đã quen với dao thớt và mùi bếp núc. Tôi mất việc sau hơn 10 năm gắn bó với cửa hàng thực phẩm, và ở cái tuổi này, đi xin việc giống như đứng trước một cánh cửa đóng chặt. Người ta không còn nhìn vào đôi tay từng trải và cái đầu biết tính toán, họ nhìn vào năm sinh rồi lắc đầu.
Rồi một sáng cuối tháng ba, tôi đi chợ về và dừng xe trước mảnh đất hoang của mẹ chồng. Cỏ mọc ngang đầu gối, những bụi cây dại chen chúc. Nhưng trước mặt tôi, dòng công nhân từ cụm công nghiệp đang đổ về, xe máy nối đuôi nhau. Tôi đứng đó gần mười phút, đầu óc tính nhẩm từng con số: vị trí, khách, thực đơn, giá vốn. Trong đầu tôi, một ý nghĩ táo bạo bắt đầu hình thành.
Tối đó, tôi ngồi trước mặt Đức, chồng tôi – người đàn ông ít nói nhưng vững vàng như cột nhà. Tôi đẩy cuốn sổ ghi chi chít con số về phía anh. “Em muốn mở quán cơm.” Anh đọc từng dòng, đến con số 420 triệu thì dừng lại. “Đó là tiền tích cóp cả đời mình, Vân ạ. Em có chắc không?” Tôi nhìn chồng: “Em sợ, nhưng nếu cứ vì sợ mà ngồi yên, vài năm nữa em vẫn chỉ đứng ngoài cửa xin người ta cho một công việc.” Đức im lặng rất lâu, rồi nói: “Phải nói rõ với mẹ.”
Tôi sang thuê đất của bà Lý. Bà cười: “Đất bỏ không, con thích thì làm.” Nhưng tôi nhất quyết ký hợp đồng 3 năm, giá 4,5 triệu/tháng. Bà nhăn mặt: “Mẹ con mà cũng giấy tờ.” Tôi đáp: “Tiền bạc rõ ràng thì tình thân mới bền mẹ ạ.” Mẹ chồng không nói gì, nhưng ánh mắt bà có điều gì đó khiến tôi không yên.
Những tháng đầu quán vắng tanh. Tôi dậy từ 3 giờ sáng, nhiều hôm ôm cả nồi thịt kho thừa về, nước mắt chảy vào bát cơm nguội. Đức chỉ im lặng bưng cho tôi cốc nước ấm. Một hôm, tôi quyết định thay đổi. Tôi in tờ rơi, đi từng xưởng, từng gara mời khách. Bị từ chối, tôi vẫn cười, vẫn ghi số điện thoại. Rồi một xưởng gọi đặt 30 suất, tôi giao đúng giờ. Dần dà, khách đông, quán lên 200 suất một ngày. Tôi thở phào, tưởng mình đã qua cơn khó khăn.
Nhưng khi quán bắt đầu sinh lời, mẹ chồng bắt đầu sang hỏi vặn doanh thu, tiền lãi. Bà tăng tiền thuê lên 11 triệu, rồi 16 triệu. Tôi nhắc đến hợp đồng, bà lạnh lùng: “Đất của mẹ, mẹ muốn thế nào thì thế.” Rồi Nga – em chồng đang nợ nần, ly thân – xuất hiện. Nó sang hỏi giá thịt, cách tính chi phí, thực đơn. Tôi vẫn nghĩ nó chỉ muốn học hỏi để làm lại cuộc đời.
Nhưng xe chở cát bắt đầu chắn lối vào quán, cổng sau bị khóa, nhân viên lần lượt xin nghỉ với lý do về quê. Tôi phát hiện Nga đã tiếp cận họ. Đức cũng bất cẩn gửi file bảng giá vốn tôi tính cho Nga. Tôi hỏi anh: “Sao anh làm thế?” Anh cúi mặt: “Nó nói chỉ xem để học.” Tôi nhìn chồng mà cổ họng nghẹn lại: “Anh đã cho nó biết tất cả những gì em mất hơn một năm mới có.”
Cuối cùng, bà Lý tuyên bố lấy lại đất. Một sáng sớm, tôi đến quán và thấy ổ khóa mới sáng loáng. Bên trong là hàng thực phẩm vừa nhập, thịt cá, rau củ, cả chiếc tủ đông 48 triệu tôi mua bằng tiền vay. Tôi gọi Đức, anh sang nhưng không thể giúp gì. Mẹ anh chỉ nói: “Khỏi bán nữa.” Tôi cầu xin bà cho vào lấy hàng, bà cúp máy.
Suốt một tuần sau, tôi phải gọi hỏi từng khách: “Em xin lỗi, hôm nay chị giao chậm.” Một xưởng báo: “Nếu còn xảy ra, chúng tôi phải tìm nhà cung cấp khác.” Tôi chỉ biết cắn răng. Ba thiết bị đắt tiền nhất – tủ đông, tủ mát, máy thái – bị bà Lý giữ lại với lý do “dính vào hệ thống điện”. Tôi phải chuyển quán sang mặt bằng mới, vay thêm tiền, mất nhiều khách.
Rồi một hôm, tôi đi ngang mảnh đất cũ và thấy tấm biển “Cơm nhà Nga” đỏ chói. Tôi bước vào. Nga đứng sau quầy, khoanh tay: “Quán mới vắng lắm nhỉ? Thất nghiệp thì về đây rửa bát cho em.” Tôi nhìn qua cửa bếp, chiếc tủ đông của tôi vẫn chạy, vết xước còn nguyên. Tôi hỏi về đồ đạc, Nga bảo: “Đồ trên đất mẹ em là đồ nhà em.” Tôi không cãi, tôi lấy điện thoại chụp lại tất cả………….
Một bài viết trên mạng xuất hiện, nói quán tôi dùng nguyên liệu bẩn nên bị đuổi. Tôi mất 170 suất cơm một xưởng, con gái tôi bị bạn bè hỏi dồn ở trường. Tối đó, nó về nhà mắt đỏ hoe: “Mẹ, có phải bà nội đuổi mẹ vì mẹ bán đồ bẩn không?” Tôi nắm tay con: “Không có chuyện đó.” Nhưng lòng tôi như bị ai bóp nghẹt.
Tôi không lên mạng cãi nhau. Tôi gom hồ sơ hóa đơn, hợp đồng, hình ảnh, camera, nhờ luật sư. Tôi phát hiện Nga chính là người thuê người đăng bài. Đức khi biết chuyện, anh thừa nhận đã lấy 180 triệu tiền chung cho Nga vay. Tôi đứng nhìn chồng: “Anh vẫn bảo anh đứng giữa. Người đứng giữa không mang tiền của một bên đưa cho bên kia.” Đức cúi đầu, lần đầu tiên tôi thấy anh không còn biện minh.
Sự thật dần phơi bày. Nga không giữ được khách, quán thua lỗ, nợ chồng chất. Bà Lý đã đổ vào 120 triệu nhưng vẫn không cứu nổi. Cuối cùng, bà phải bán đi mảnh đất từng là niềm tự hào. Quán Nga đóng cửa, bà Lý ngồi trước mặt tôi ở quán mới, gầy hơn, già hơn. Bà hỏi: “Con có muốn mua lại mảnh đất cũ không?” Tôi nhìn quanh quán mới, nơi tôi đã dựng lại từ đống tro tàn. “Con không mua đâu mẹ. Ngày trước con tưởng cần mảnh đất ấy mới làm được. Sau này con mới biết thứ giữ khách không nằm trong sổ đỏ.”
Một chiều, Nga tìm đến quán mới, gầy đi nhiều. Nó hỏi: “Chị còn tuyển người không?” Tôi nhìn nó, nhớ lại câu “rửa bát cho em”. Tôi có thể trả lại, nhưng tôi không muốn mình trở thành phiên bản khác của Nga. Tôi đọc cho nó một số bếp ăn đang tuyển: “Nếu em thật sự muốn làm lại, em tự chứng minh.” Nga cúi mặt: “Em cảm ơn chị.”
Đức nhận thêm việc ngoài giờ, mỗi tháng tự bù một phần vào khoản 180 triệu. Anh không còn bảo tôi nhịn, không còn đứng giữa. Có hôm anh đưa tôi tiền: “Còn bao nhiêu anh sẽ tự trả đủ.” Tôi chỉ gật đầu. Tình yêu của chúng tôi không còn nguyên vẹn như xưa, nhưng ít nhất tôi không còn phải sống trong cảnh bị lừa dối.
Bây giờ quán tôi ở mặt bằng mới, mỗi ngày gần 430 suất ăn, vững vàng hơn trước. Tôi vẫn dậy từ 4 giờ sáng, vẫn tự tay chọn từng mớ rau, cân từng miếng thịt. Nhưng tôi không còn sợ nữa. Người ta có thể lấy đi mảnh đất, thực đơn, khách cũ, nhưng không thể lấy đi những buổi sáng tôi thức từ 4 giờ, những lần tôi bị từ chối vẫn kiên trì gõ cửa, và chữ tín tôi xây dựng từng ngày. Tôi không hối hận vì đã đấu tranh, bởi nếu không, tôi đã đánh mất chính mình.
