Bố Mất Để Lại 8 TỶ Và Một Bức Ảnh Người Phụ Nữ Lạ, Tôi Về Việt Nam Tìm Mẹ Con Bà Sau Gần 50 Năm – Người Anh Chống Gậy Nói Một Câu Khiến Tôi Cúi Đầu Bật Khóc
Tôi đứng cạnh giường bệnh tầng sáu, ánh đèn trắng phủ lên gương mặt hốc hác của bố. Máy theo dõi tim đều đều. Bố hé mắt, giọng khàn: “Khôi, mở ngăn tủ.”
Tôi lấy ra túi vải nâu sờn. Bên trong có bức ảnh cũ, tờ giấy viết tay và vài lá thư. Bức ảnh chụp một người phụ nữ tóc dài đứng cạnh bố năm hai mươi mấy tuổi. Tôi chưa từng thấy bà.
Bố nói rất chậm: “Trước khi có mẹ các con, bố từng có một người vợ. Tên Hòa. Năm 1978 cô ấy đang mang thai khi bố rời Việt Nam.”
Căn phòng đông cứng. Mẹ tôi tái mặt. Anh Dũng bật dậy. Bố nhìn tôi: “Sau khi bố mất, con phải về Việt Nam. Nếu cô ấy còn sống, con tìm cho bố. Bố không biết đứa bé là trai hay gái.”
Ông đưa tay nắm lấy tôi. Bàn tay từng khỏe đến mức nhấc bổng tôi hồi nhỏ giờ chỉ còn da bọc xương. “Con thay bố tìm bà ấy.”
Ba ngày sau bố mất. Trong phong bì còn một hồ sơ luật sư: khoản tiền khoảng 8 tỷ đồng để riêng. Nếu Hòa còn sống thì dùng để bù đắp. Nếu mất thì tìm đứa con năm ấy. Và tờ giấy vay bốn lượng vàng của ông Nguyễn Văn Cẩn năm 1978, chưa trả.
Đầu tháng 12 năm 2025 tôi đáp chuyến bay về Sài Gòn. Trong túi chỉ có ảnh cũ, giấy vay vàng và giấy tờ cần thiết. Số 8 tỷ vẫn do luật sư quản lý.
Tôi tìm được ông Cẩn ngoài 80 tuổi. Ông nhìn ảnh bố rồi hỏi: “Nó cuối cùng còn nhớ đường về à?” Khi biết bố đã mất, ông ngồi xuống. Tôi đưa tờ giấy vay. Ông cầm rất lâu rồi cười: “Thằng này.” Tôi hoàn trả đủ bốn lượng vàng. Ông nhận để khép lại chuyện cũ, nhưng từ chối 250 triệu tôi muốn biếu. “Bố cậu nợ vàng, cậu trả vàng thế là đủ. Người nghèo cũng có lòng tự trọng.”
Ông Cẩn kể: Hòa chưa chết. Sau khi bố đi, bà ở lại căn nhà cũ, sinh con trai Đỗ Đức Sơn đầu năm 1979. Đứa trẻ mang họ mẹ vì người cha đã mất. Năm Sơn lên bốn bị bệnh nặng, một chân yếu. Hòa vừa làm thuê vừa cõng con. Cuối năm 1983 bà gặp tai nạn, lời đồn thành “chết”. Mẹ ruột đưa mẹ con về quê ngoại Nam Định. Căn nhà Sài Gòn đóng cửa. Người tìm kiếm qua loa chỉ nghe tin chết rồi về báo.
Ông đưa địa chỉ cũ. Tôi bay ra Hà Nội rồi xuống Nam Định. Trời mưa phùn lạnh ẩm. Tôi hỏi từng nhà. Một bà Tâm nhìn ảnh rồi chỉ căn mái ngói cuối ngõ: “Bà Hòa còn sống.”
Tôi đứng trước cổng. Bà cụ tóc bạc ngồi trên ghế nhựa, đang cột túi chai nhựa. Tôi đưa ảnh. Bà cầm lấy, tay run dữ dội. “Cậu lấy cái ảnh này ở đâu?” “Đây là bố cháu. Trần Văn Định.”
Túi chai đổ xuống sân. Trong nhà vang tiếng gậy chống nền. Một người đàn ông ngoài 40 bước ra, chân phải hơi kéo, tay chống gậy nhôm. Khuôn mặt sống mũi cao, mắt sâu, lông mày rậm – chính là khuôn mặt bố tôi trẻ hơn gần ba chục tuổi.
Anh nhìn ảnh rồi nhìn tôi. “Cậu là ai?” “Trần Minh Khôi.” Bà Hòa khóc: “Sơn, cậu ấy là con ông Định.”
Anh Sơn không bước tới. Ánh mắt lạnh: “Vậy thì ông ấy là bố cậu. Không phải bố tôi.”
……………………………………………
Mời quý đọc giả đọc phần PHẦN 2 của câu chuyện
TẠI ĐÂY 👇👇👇
Tôi bước vào nhà. Không có ảnh bố trên bàn thờ. Bác Hòa pha trà, tay run. Tôi nói bố mất đầu tháng 10, trước lúc mất ông vẫn giữ ảnh bác gần 50 năm. Anh Sơn cười nhạt: “Giữ ảnh thì được gì?”
Tôi đưa vài lá thư bố viết nhưng không gửi. Bác Hòa đọc, mắt đỏ nhưng không khóc thành tiếng. “Ông ấy có gia đình rồi phải không?” “Dạ.” Bà cười buồn: “Hồi trẻ bác giận lắm. Sau này nuôi thằng Sơn lớn hết hơi mà giận.”
Anh Sơn ngồi ngoài hiên sửa quạt. Tôi ra nói chuyện. Anh hỏi: “Cậu có biết cảm giác cả lớp viết tên bố còn mình để trống không?” Tôi lắc đầu. Anh nói: “Thì cậu đừng mong tôi chỉ nhìn một tấm ảnh rồi gọi ông ấy là bố.”
Hai ngày sau tôi nói về khoản 8 tỷ. Anh Sơn đặt tô vít xuống: “Cậu nghĩ 8 tỷ mua được gì?” “Em không nghĩ nó mua được gì cả. Em chỉ không thể giấu.” Anh cười lạnh: “Nhà tôi nghèo thật nhưng chưa nghèo tới mức nghe 8 tỷ là phải mừng.” Bác Hòa thở dài: “Tiền là tiền, chuyện cũ là chuyện cũ. Đừng trộn hai thứ vào nhau.”
Anh Sơn từ chối xét nghiệm huyết thống. “46 năm nay tôi sống vẫn được. Giấy khai sinh không có tên ông ấy. Tôi vẫn lớn. Giờ tự nhiên có 8 tỷ thì người ta mới hỏi tôi là con ai.”
Tôi gọi luật sư. Chị nhắc: “Đừng để anh Sơn có cảm giác muốn nhận tiền thì buộc phải nhận bố. Danh phận của anh ấy không phải của anh.”
Ở Mỹ, chị Vân vợ anh Dũng bắt đầu hỏi dồn. Qua mối quan hệ, chị liên hệ được Đỗ Văn Thắng – cháu họ bác Hòa, từng giúp đỡ nhưng ham tiền. Thắng nhận tiền “chi phí” từ chị Vân rồi đưa giấy cho bác Hòa ký, bảo chỉ xác nhận thông tin. Thực chất tài liệu bị sửa, gửi sang Mỹ làm chậm hồ sơ và tạo mâu thuẫn.
Luật sư Mỹ tạm dừng mọi thứ. Anh Sơn nhận bản sao, nghĩ tôi đứng sau. “Cậu về đây để tìm người thân hay để tìm cách quản tiền của mẹ tôi?” Tôi bị đuổi ra khỏi nhà giữa mưa lạnh.
Đêm đó tôi mở email bố để lại: “Video yêu cầu mở khi phát sinh tranh chấp.” Bố trong video gầy, ngồi ghế phòng làm việc: “Khôi, nếu con đang xem đoạn này có nghĩa là chuyện bố để lại đã làm các con đau thêm rồi. Bố biết 8 tỷ không thể trả được gần 50 năm. Bố để tiền không phải để mua sự tha thứ. Bố chỉ sợ từ lúc bố chết rồi Hòa với đứa con vẫn không có một lời giải thích. Bố hoàn toàn có thể tự về. Bố đã có tiền, có giấy tờ. Nhưng bố không đi. Bố dùng những lời người khác kể làm lý do để tin Hòa đã chết. Vì nếu cô ấy chết rồi, bố không phải đối diện với việc mình đã làm. Nếu con gặp được nó, đừng bắt nó thương bố. Đừng bắt nó hiểu cho bố. Con chỉ cần nói rằng bố nhận lỗi. Còn nó muốn làm gì với cái tên Trần Văn Định là quyền của nó.”
Tôi hủy vé về Mỹ. Sáng hôm sau mang điện thoại đến nhà bác Hòa, đặt lên ghế gần cổng: “Em không đến bắt anh gọi bố, cũng không xin anh tha thứ cho ông ấy. Trong video ông ấy tự nhận lỗi. Anh xem hay không là quyền của anh.”
Mười lăm phút sau anh Sơn bước ra, mắt hơi đỏ. “Tôi chưa tha thứ. Cũng chưa coi ông ấy là bố. Nhưng ít nhất ông ấy không đổ hết cho hoàn cảnh.”
Sáng hôm sau anh gọi: “Tôi muốn làm cho rõ chuyện tôi là con ai.”
Xét nghiệm xác nhận quan hệ huyết thống. Anh Sơn ký hồ sơ xác minh danh phận. Không phải vì 8 tỷ. “Nếu đã làm thì làm cho tới. Tôi muốn tự mình quyết định sau này sẽ gọi ông ấy là gì.”
Anh Dũng từ Mỹ bay về. Hai người đứng nhìn nhau trước sân. Dũng nói: “Anh Sơn.” Sơn đáp: “Ừ.” Không ôm, không khóc. Chỉ một tiếng ấy. Ba anh em ngồi chung bàn lần đầu. Không nhắc tiền.
Khoản 8 tỷ được thực hiện đúng văn bản. Một phần sửa nhà cho thuận tiện với chân anh Sơn, một phần giúp anh mở góc sửa quạt nồi cơm ngay tại nhà. Bác Hòa không muốn sang Mỹ: “Bác già rồi, muốn nằm xuống ở nơi mình biết đường về.”
Mẹ tôi và bác Hòa nói chuyện qua video. Mẹ nói: “Tôi giận ông Định nhưng không giận bà.” Bác đáp: “Con cái không có lỗi.”
Tối trước ngày Dũng về Mỹ, ba anh em ngồi ngoài sân. Sơn hỏi: “Nếu ngày đó em không về thì sao?” Tôi đáp: “Thì bố vẫn nợ anh. Còn em sẽ sống hết đời mà không biết mình có một người anh.” Sơn cúi đầu: “Anh từng ghét cái tên Trần Văn Định. Bây giờ chưa tha thứ hết. Nhưng ít nhất anh không còn nghĩ ông ấy chưa từng nhớ tới mẹ con anh.”
Dũng nói: “Em xin lỗi vì lúc đầu chỉ nghĩ tới tài sản, vì sợ mất vị trí anh cả.” Sơn cười: “Thế giờ có mất không?” “Có. Nhưng thấy có anh cũng được.”
Tôi nhìn hai người rồi nói: “Từ giờ không ai bỏ ai nữa.”
Chiếc khăn tay bác Hòa dúi cho bố năm 1978 vẫn nằm trong túi vải nâu. Bốn lượng vàng đã trả. 8 tỷ đã về đúng chỗ. Nhưng tuổi thơ của một đứa trẻ để trống tên bố, những năm tháng một người phụ nữ vừa làm thuê vừa cõng con, và ánh mắt lạnh của người đàn ông chống gậy khi lần đầu nhìn thấy em cùng cha – những thứ ấy không nằm trong bất kỳ tờ giấy nào.
Đêm mưa phùn miền Bắc, tôi ngồi trong nhà nghỉ nhìn ra ngoài. Căn nhà cuối ngõ vẫn sáng đèn. Có lẽ có những cánh cửa mở ra rồi vẫn để ngỏ rất lâu, đủ để người ta tập gọi nhau bằng đúng cái tên lẽ ra đã có từ nửa thế kỷ trước.
