6:00 sáng, tiếng nước dùng sôi lục bục trong bếp và tiếng mẹ chồng gào qua điện thoại: “Chuyển ngay 180 triệu vào thẻ! Người ta đang chờ!”

Tôi đứng im, tay vẫn dính mỡ gà đang xé cho bát mì của con gái. Phía bên kia có tiếng bánh xe cáng lăn trên nền gạch, rồi một giọng phụ nữ trẻ vọng lên rất rõ: “Bác bảo chị ấy nhanh giúp cháu, chậm là họ nhường phòng tầng mười hai cho người khác.”

Sống lưng tôi lạnh buốt. Giọng ấy tôi từng nghe qua điện thoại của chồng lúc gần mười một giờ đêm. Vũ Khánh Diệp, bên công ty truyền thông làm sự kiện cho Đông Phúc.

“Mẹ đang ở đâu mà cần nhiều tiền thế?”
“Bệnh viện. Đừng hỏi nhiều.”
“Người đang sinh là ai vậy mẹ?”

Bà im hai giây rồi cáu kỉnh: “Con cứ chuyển đi, mẹ về nói sau.”

Tôi không hỏi nữa. “Vâng mẹ, con làm ngay.” Giọng bà dịu hẳn xuống. Tôi tắt máy, mở ứng dụng, chọn đúng chiếc thẻ phụ đứng tên Kiên, phát hành từ thẻ chính của tôi. Ngón tay dừng trên màn hình vài giây. Khóa thẻ.

Tôi không biết Diệp chuyển dạ đến mức nào. Tôi chỉ không chấp nhận dùng tiền của mình trả cho một chuyện mà đến tên người nằm viện, người ta cũng không dám nói.

Gia Hân xuống cầu thang, tóc còn rối. “Mẹ ơi, sao mặt mẹ trắng thế?” Tôi cười gượng bảo gió mùa. Con hỏi: “Tối qua bố không về hả mẹ?” Tôi đáp bố đi công tác Bắc Giang. Con à một tiếng rồi cúi xuống ăn, còn tôi ngồi đối diện, ghép lại những mảnh vụn mình đã cố bỏ qua suốt nhiều tháng: những cuộc gọi lúc khuya, chiếc điện thoại úp mặt xuống bàn mỗi khi tôi bước vào.

6 giờ 27, điện thoại rung dữ dội. Bà Sâm hét: “Thẻ bị từ chối! Họ không xếp phòng VIP! Con làm cái gì thế?”

“Mẹ, con hỏi lần cuối. Người đang sinh là ai?”

Tiếng loa bệnh viện gọi tên ai đó. Tiếng thở mạnh của bà. Rất lâu sau, bà nói: “Khánh Diệp.”

Tôi nhắm mắt. Dù đã đoán được, nghe chính miệng bà nói vẫn khác. “Cô ấy sinh con của ai?”

“Con trai của thằng Kiên.”

Chiếc thìa trong tay Gia Hân rơi xuống bát đánh keng một tiếng. Con bé đứng ở cửa bếp từ lúc nào, mắt mở to. “Mẹ ơi… bố đi công tác Bắc Giang, sao bà nội lại đang ở bệnh viện với bố?”

Sáng ấy tôi vẫn đưa con đến trường. Qua gương chiếu hậu, tôi thấy con ôm chiếc cặp trước ngực, mắt nhìn ra cửa kính. Đến cổng trường, con hỏi khẽ: “Bố có em bé với cô kia thật hả mẹ?” Tôi vuốt tóc con: “Mẹ chưa biết hết. Khi nào biết rõ, mẹ sẽ nói những gì con cần biết.” Con quay lưng đi, và tôi phải siết chặt vô lăng để tay mình khỏi run.

Gần trưa, Kiên nhắn đúng một dòng: “Diệp sinh rồi, con trai mẹ tròn con vuông. Tối anh về nói chuyện.” Không một chữ xin lỗi, như thể anh đang báo kết quả cuộc họp.

Mười giờ kém mười, anh mở cửa bước vào, áo sơ mi nhăn nhúm, mắt đỏ. Tôi hỏi thẳng: “Vũ Khánh Diệp là gì của anh?”

“Anh với Diệp qua lại hơn một năm rồi.” Anh biết cô ấy có thai từ lúc thử que, tin đó là con mình. Rồi anh nói tiếp, giọng bắt đầu khó chịu: “Anh định chờ Diệp sinh xong mới nói chuyện ly hôn với em.”

Hai chữ ấy rơi xuống nhẹ hơn tôi tưởng. Tôi hỏi anh chuẩn bị chuyện này bao lâu rồi, anh quay mặt đi: “Mấy năm nay chúng ta còn giống vợ chồng đâu.”

Đúng lúc ấy chuông cửa reo. Mẹ chồng bước vào, tay xách túi đồ từ bệnh viện. “Chuyện đến nước này thì nói cho rõ.”

“Mẹ biết từ bao giờ?”

“Từ lúc cái Diệp có thai khoảng ba tháng.”

Tôi phải mất vài giây mới hiểu hết câu ấy. Sáu tháng. Suốt sáu tháng bà ngồi chung mâm cơm với tôi, nhận bát canh tôi múc, mà biết hết. “Mẹ nói ra sớm, nó làm ầm, nhỡ động thai thì sao? Mẹ già rồi, chỉ mong trước khi nhắm mắt có đứa cháu trai nối dõi.”

Một tiếng động rất khẽ vang lên từ cầu thang. Gia Hân đứng ở bậc thứ ba, ôm con gấu bông. “Bà ơi, thế con không phải cháu bà sao?”

Bà Sâm khựng lại, rồi nói câu mà tôi sẽ nhớ cả đời: “Cháu gái cũng là cháu, nhưng con gái lớn lên cũng đi lấy chồng theo nhà người ta.”

Con bé không khóc. Nó chỉ quay người chạy lên tầng. Tôi đứng dậy đuổi theo thì Kiên nắm cổ tay tôi: “Mình nói cho xong đã. Căn nhà này anh để lại cho em và Hân.”

Tôi nhìn anh rất lâu. Căn nhà bốn tầng ở Long Biên là tài sản bố tôi tặng riêng cho tôi, anh biết rõ hơn ai hết. Tôi chỉ hỏi: “Anh đã nói với Diệp căn nhà này là của ai chưa?”

Sắc mặt anh đổi rất nhanh, chỉ một thoáng thôi, nhưng tôi thấy. Một ý nghĩ lạnh buốt chạy qua đầu: anh đã đem căn nhà của tôi hứa cho ai rồi?

Đêm ấy, ngồi trong phòng làm việc, tôi mở sao kê ngân hàng. Tháng sáu năm trước, một khoản thanh toán ở phòng khám sản Cầu Giấy, hôm đó anh bảo đưa đối tác đi ký hợp đồng. Một cửa hàng đồ mẹ và bé. Một chiếc vòng 58,6 triệu mua đúng ngày kỷ niệm cưới của chúng tôi, cái đêm tôi cắm nến bên chiếc bánh nhỏ, chụp ảnh hai mẹ con gửi cho anh, và anh trả lời bằng một trái tim.

“Hóa ra lúc mình cắm nến, anh đang chọn vòng cho người khác.” Giọng tôi xa lạ đến mức chính tôi cũng giật mình.

Gần một giờ sáng, tôi thấy khoản lớn nhất: 760 triệu chuyển từ tài khoản chung sang tài khoản bà Sâm, nội dung chỉ hai chữ “trả mẹ”. Bà vốn sống bằng lương hưu ít ỏi. Tôi chưa biết đó là khoản nợ gì.

Tôi gọi luật sư Duy lúc hai giờ kém mười. Anh dặn: “Đừng gọi hỏi ngay. Hỏi trước chỉ cho người ta thời gian chuẩn bị câu trả lời. Giữ nguyên dữ liệu, phân biệt tiền chung và tiền riêng.” Sáng hôm sau tôi gửi email chính thức cho trưởng ban kiểm soát Đông Phúc, đề nghị rà soát vài khoản tiếp khách có dấu hiệu chồng chéo chi tiêu cá nhân. Không một chữ ngoại tình, không tên Diệp. Trưa đó anh Nam gọi lại, ngập ngừng: “Thực ra bên tôi cũng đang chờ phòng anh Kiên bổ sung chứng từ từ trước.”

Tôi ngồi thẳng người. Nếu chỉ là ngoại tình, tôi còn hiểu một người đàn ông thay lòng. Nhưng nếu anh vừa dựng một cuộc sống khác, vừa chuyển tiền, vừa có những khoản cần giải trình, thì ngày anh muốn rời mẹ con tôi đã được tính từ rất lâu.

Một tuần sau, chị Hòa, chị chồng, gọi cho tôi lúc chín giờ tối, giọng rất thấp: “Chị gửi em mấy tấm ảnh. Em xem đi.”

Ba ảnh chụp màn hình. Người gửi là bà Sâm, người nhận là Kiên, từ hơn sáu tháng trước. Tấm đầu: “Khoan nói cho cái Vân. Chờ siêu âm chắc con trai rồi hãy tính.” Tấm hai: “Mẹ đã hỏi chỗ khám rồi, tuần sau đưa nó đi sớm, đừng để ai bên công ty biết.” Tấm ba: “Nếu đúng cháu trai thì chuyện sau này mẹ đứng về phía con.”

Các ngón tay tôi lạnh dần. Tôi nhớ chiếc cốp xe bà có hai bộ quần áo sơ sinh màu xanh nhạt, bà bảo mua cho con cháu họ dưới quê. Bà không chỉ biết. Bà đã bước vào bí mật ấy bằng chính đôi chân mình, và chờ kết quả giới tính của một đứa trẻ để quyết định đứng về phía nào.

Hai tuần sau ngày Diệp sinh, một tin nhắn từ số lạ: “Chị Vân, em là Diệp. Em muốn gặp chị một lần.”

 

……………………………………………

Chúng tôi ngồi đối diện ở quán cà phê ven Hồ Tây. Cô mặc áo khoác rộng, mặt còn nhợt nhạt. Không một lời xin lỗi, câu đầu tiên cô hỏi lại là: “Em muốn hỏi chuyện căn nhà Long Biên. Anh Kiên bảo đó là tài sản chung. Nếu ly hôn, anh ấy có phần và sẽ bán để mua căn hộ cho mẹ con em.”

Tôi đặt bản sao hồ sơ lên bàn. Người được tặng cho căn nhà chỉ có một cái tên: tên tôi. Mặt Diệp tái đi. Cô hỏi nhỏ: “Còn cổ phần?” Hóa ra anh còn hứa chuyển cổ phần Đông Phúc, thứ anh không hề sở hữu. Anh không chỉ dựng một cuộc hôn nhân sắp kết thúc, mà dựng cả một tương lai bằng những thứ không thuộc về mình.

Tôi nói: “Cô biết anh ấy có vợ, biết chúng tôi chưa ly hôn. Phần đó đừng đổ cho bị lừa.” Cô cắn môi, không cãi. Khi tôi đứng dậy, cô hỏi: “Chị có hận em không?” “Có. Nhưng tôi chưa rảnh để sống chỉ bằng cái hận đó.”

Tối ấy Kiên gọi, gằn giọng hỏi vì sao tôi đưa giấy tờ nhà cho cô ấy. Tôi đáp: “Người đem nhà của vợ hứa cho nhân tình không phải tôi.” Anh cúp máy sau một tiếng tút ngắn.

Rồi đến cuộc gặp ở văn phòng luật sư phố Huế về khoản 760 triệu. Kiên bảo đó là tiền anh vay mẹ bốn năm trước, giấy viết tay, giao tiền mặt. Bà Sâm khẳng định: “Tiền của tôi, tôi đưa con tôi thì có gì lạ?” Luật sư hỏi bác giao ngày nào, ở đâu, ai chứng kiến. Bà đổi lời liên tục: nhà quê, nhà Long Biên, mua xe, rồi “nhớ nhầm”. Chiếc xe gia đình ấy tôi trả bằng tiền tiết kiệm đứng tên mình và khoản vay ngân hàng, hồ sơ vẫn còn.

Chiều đó chị Hòa gọi: “Đúng khoảng thời gian trên giấy, mẹ còn vay chị bảy mươi triệu để mổ mắt.” Tối về, tôi lục lại tin nhắn cũ. Ba hôm sau ngày ghi trên giấy vay, Kiên nhắn cho tôi: “Mẹ vừa hỏi vay anh ít tiền sửa mái nhà, dạo này mưa dột quá.”

Tôi ngồi rất lâu trước màn hình. Một người vừa đưa con trai bảy trăm sáu mươi triệu tiền mặt, sao ba hôm sau lại phải xin chính con vay tiền sửa mái?

Ít ngày sau, tôi về nhà lúc ba giờ chiều thì thấy xe tải đỗ trước cửa. Thợ đang bê xuống một chiếc nôi còn nguyên màng nilon, máy tiệt trùng bình sữa. Bà Sâm đứng trên chiếu nghỉ cầu thang chỉ tay: “Cứ mang lên phòng phía trước.”

Phòng phía trước là phòng học của Gia Hân. Chiếc bàn con bị kéo ra hành lang, hai thùng sách nằm dưới sàn, cây đàn bố tôi mua nhân sinh nhật cháu lên tám bị đẩy sát tường. Kiên nói hợp đồng căn hộ của Diệp sắp hết, anh định để mẹ con cô ấy qua ở tạm. Tôi đặt hồ sơ căn nhà lên bàn: “Đây là tài sản riêng bố con tặng cho con. Con không đồng ý.”

Bà Sâm kéo chồng sách của Hân khỏi kệ: “Con gái lớn lên cũng đi lấy chồng, thằng bé kia mới là người nối họ.” Tay Gia Hân đang nằm trong tay tôi bỗng cứng lại. Con đứng ở cửa phòng từ lúc nào, sau lưng là chị Hòa.

“Đủ rồi mẹ.” Giọng tôi nhỏ đến mức cả căn phòng đang ồn bỗng yên hẳn. “Con không cấm mẹ thương cháu trai. Nhưng mẹ không được dùng chuyện đó để làm con gái con thấy mình kém giá trị.”

Tối ấy tôi đổi mã khóa cửa, thu hồi quyền mở cửa từ điện thoại của Kiên. Trên bàn học, con để lại mảnh giấy viết bằng bút chì: “Phòng của con vẫn là phòng của con phải không mẹ?” Tôi kéo chăn lên vai con, thì thầm: “Ừ. Không ai lấy chỗ của con cả.”

Nhưng họ hàng bắt đầu nhắn tin trách tôi: người ta đang đẻ mà khóa thẻ thì quá tay. Không ai hỏi vì sao bà Sâm dùng thẻ của tôi. Tôi soạn sẵn một bài đăng định tung hết tin nhắn, sao kê, hồ sơ. Luật sư Duy gọi đúng lúc: “Em muốn thắng trên Facebook hay giải quyết cuộc đời mình?” Tôi xóa bài viết. Hóa ra bệnh viện vẫn tiếp nhận Diệp bình thường; chiếc thẻ chỉ khiến gói phòng VIP bà Sâm muốn đăng ký không hoàn tất.

Rồi anh Nam báo kết quả: hội nghị khách hàng quyết toán 327 người, dữ liệu check-in chỉ có 214. Nhà cung cấp là Sao Bắc, công ty của Diệp. Tối đó Kiên gọi trách tôi, tôi nhắc con số 214. Anh hỏi lại ngay: “Ai nói với em con số đó?” Tôi chưa từng nói với anh. Phản ứng nhanh đến mức làm tôi lạnh sống lưng.

Bà Sâm vẫn làm đầy tháng ở Thuận Thành, sáu mâm cỗ. Tôi không dự. Chị Hòa kể lại: giữa mâm, Diệp hỏi to Kiên về căn nhà và cổ phần đã hứa. Một bác họ hỏi: “Nghe nói công ty cháu đang kiểm tra?” Diệp quay sang anh: “Hôm qua anh bảo em, nếu công ty hỏi thì cứ nói bên em tự làm báo giá.” Cả mâm cỗ đông cứng. Buổi tiệc bà dựng để khoe cháu trai hóa ra bật tung mọi lời hứa ngầm trước họ hàng.

Diệp thuê luật sư riêng, giữ nguyên mọi tin nhắn bảo cô đổi tên hạng mục cho dễ duyệt. Khi cô mang túi tài liệu đến, tôi đẩy trả: “Giao cho ban kiểm soát, đúng quy trình. Tôi không cần mua sự phản bội của cô để trả thù chồng mình.” Cô cúi đầu, nói lời xin lỗi đầu tiên. Tôi không bảo không sao, vì rõ ràng mọi chuyện không hề không sao.

Hội đồng quản trị họp, tôi xin rút khỏi phần xử lý Kiên. Quyết định cuối cùng: miễn nhiệm chức phó giám đốc, hoàn trả các khoản chi cá nhân không hợp lệ, phần vượt phạm vi nội bộ chuyển cơ quan có thẩm quyền. Chiều đó tôi đi ngang hành lang, thấy nhân viên hành chính cất tấm biển tên của anh vào thùng. Mười mấy năm của một người nằm gọn trên một tấm biển nhỏ. Tôi không thấy vui, chỉ thấy trống.

Bảy giờ tối anh đến nhà, áo nhàu, già đi vài tuổi. “Em phải dồn anh đến mức này sao?” Tôi hỏi: “Tôi lập mấy bảng giá đó à? Tôi bảo anh dựng khoản nợ cho mẹ à? Tôi bắt anh hứa nhà của tôi cho Diệp à?” Anh im. Tôi nói: “Anh nghĩ tất cả bắt đầu từ sáng tôi khóa một chiếc thẻ. Không. Anh mất dần từng thứ, từ mỗi lần có cơ hội dừng lại mà vẫn chọn nói dối thêm một lần.”

Sau đó anh còn đòi giành quyền nuôi Hân. Một chiều đón con, anh hỏi nếu bố mẹ ở riêng thì con muốn ở với ai. Con nói con chưa biết. Rồi gặp bố ở quán bánh, con bảo vẫn thương bố, nhưng không muốn ở nhà bà nội, vì sợ ở lâu một ngày nào đó lại bị coi là người ngoài. Qua điện thoại, Kiên bật ra một tiếng cười rất ngắn, rất mệt: “Anh chưa từng nghĩ nó nhớ câu đó đến thế.” Tôi đáp: “Trẻ con có thể quên món quà, nhưng nhớ rất lâu một câu làm nó thấy mình không được cần.”

Hòa về quê nói hết với mẹ: chuyện tiền học thêm bị nhường cho em trai, câu “con gái rồi cũng theo nhà người ta”. Chị lần đầu lớn tiếng trong hơn bốn mươi năm. Cùng tối, Diệp đến gặp bà Sâm, và ba người từng cùng đứng một phía quay sang đổ lỗi cho nhau.

Cuối cùng, mọi thứ trở về nằm trên giấy. Căn nhà và cổ phần có nguồn gốc riêng thì để riêng; phần chung giải quyết phần chung. Khoản 760 triệu, tôi nói: “Nếu chứng minh được, tôi chấp nhận. Còn không, tôi không thể mặc nhiên coi là nghĩa vụ chung chỉ vì có một tờ giấy.” Gia Hân tiếp tục sống ổn định cùng tôi, và Kiên vẫn gặp con. Tôi không bắt con phải ghét ai.

Tám tháng sau buổi sáng ở bệnh viện, tôi quay lại Đông Phúc, phụ trách kiểm soát nội bộ và hệ thống đại lý. Tờ giấy nhỏ của con tôi cất trong ngăn kéo.

Một chiều cuối tháng sáu, tôi ra ngân hàng làm lại chiếc thẻ sắp hết hạn. Gia Hân ngồi bên cửa kính làm bài, đầu bút gõ nhè nhẹ lên trang vở. Cô nhân viên hỏi: “Chị có muốn phát hành thêm thẻ phụ cho người thân như trước không ạ?”

Trong đầu tôi vang lên giọng bà Sâm của tám tháng trước: “Chuyển ngay một trăm tám mươi triệu, đừng hỏi nhiều.”

Tôi quay nhìn con gái đang cau mày vì một bài toán khó, rồi mỉm cười: “Không cần đâu em. Một thẻ là đủ.”

Ngoài cửa kính, nắng cuối chiều đổ dài trên vỉa hè. Buổi sáng cuối tháng mười ấy đã xa lắm. Tôi từng tưởng mình chỉ khóa một chiếc thẻ, mà hóa ra đã khóa một cánh cửa người khác vẫn quen bước qua. Con gái tôi vẫn ngồi đó, vẫn cắn đầu bút, vẫn gọi bà nội mỗi cuối tuần bằng giọng dè dặt hơn xưa. Và trong ngăn kéo ở nhà, mảnh giấy bút chì vẫn nằm yên, nét chữ nghiêng nghiêng của một đứa trẻ mười tuổi từng sợ mình không còn chỗ trong chính căn phòng của mình.