Ở tuổi 62 tôi giả vỡ nợ xin ở nhờ con trai 30 ngày, đêm đầu nghe chúng gọi tôi là miệng ăn báo cô và cái kết sau đó……….
Tôi nằm trên chiếc giường xếp sắt gỉ, gió từ sông Sài Gòn thổi tạt vào ban công buốt lạnh. Bên cạnh máy giặt đang quay ù ù, mùi ẩm mốc của đống khăn ướt phả thẳng vào mặt. Đồng hồ điểm gần một giờ sáng. Qua khe cửa kính khép hờ, giọng con dâu rít lên: “Em không chịu nổi đâu. Nhìn bà ấy lếch xếch cái túi rách vào nhà mà em phát ngấy. Đã bảo dụ bán đất lấy tiền mua shophouse, giờ trắng tay thì rước về đây làm của nợ à?”
Tôi nín thở chờ câu phản kháng từ đứa con trai mình. Nhưng giọng Quang phẳng lặng: “Em bớt mồm lại đi. Cho ở đúng 30 ngày thôi, hết hạn anh tống đi chỗ khác liền. Nhà này đang nợ đầm đìa, đâu rảnh nuôi báo cô thêm một miệng ăn.”
Ba chữ “nuôi báo cô” thốt ra từ miệng đứa con mà năm xưa tôi thức trắng bao đêm gánh thóc bán, nhịn cơm để nó ăn học thành kỹ sư. Máu tôi đông cứng. Một giọt nước mắt nóng rơi xuống tấm nệm bạt. Tôi kéo chăn trùm kín đầu. Họ nghĩ tôi là kẻ bại trận. Nhưng 30 ngày này chỉ mới là ngày đầu tiên.
Tôi năm nay 62 tuổi, góa chồng gần 15 năm. Căn nhà vườn cấp bốn nép mình bên bờ sông Đồng Nai ở Biên Hòa là cả giang sơn của tôi. Người ngoài nhìn vào chỉ thấy một bà già quê mùa sống bằng mớ rau, giỏ trái. Họ đâu biết sâu dưới đáy chiếc giường gỗ lim cũ, tôi giấu kín cuốn sổ đỏ mang tên tôi cho toàn bộ mảnh đất mặt sông đắt giá và cuốn sổ tiết kiệm ba tỷ đồng. Đó là mồ hôi nước mắt cả đời, khoản bồi thường đất đai năm xưa của chồng mà tôi chắt chiu phòng khi ốm đau.
Tôi có hai đứa con. Con gái út Hà lấy chồng làm vườn ở Cần Thơ, nghèo nhưng thật thà, hiếu thuận. Còn Quang, niềm tự hào cả đời tôi, kỹ sư xây dựng thành đạt, cưới Trúc – cô nhân viên ngân hàng sắc sảo. Chúng sống chung cư trả góp ở Thủ Đức, cách nhà tôi 25 cây số. Cả năm trời chúng về thăm tôi đếm chưa kín một bàn tay. Thế rồi dạo gần đây chúng bỗng về liên tục. Không phải thăm sức khỏe mẹ già, mà mang theo toan tính rực mùi tiền bạc.
Trúc ngồi vắt vẻo trên ghế gỗ cũ, bàn tay sơn móng đỏ tỉ mỉ gọt táo, ánh mắt sắc lẹm đảo quanh từng góc vườn như đang định giá. “Mẹ à, đất Biên Hòa sốt giá kinh khủng. Mảnh vườn này người ta lùng mua tiền tỷ. Hay mẹ bán đứt đi đưa tiền tụi con hùn mua shophouse. Chúng con đón mẹ lên ở cùng, nhà cao cấp, máy lạnh, mẹ chỉ việc an nhàn.” Quang phụ họa, mắt sáng: “Đúng đó mẹ. Mẹ ở đây một mình lỡ trúng gió biết kêu ai. Bán đi, đưa tiền con làm ăn, con xin lời cho. Con là con trai mẹ mà mẹ còn không tin thì tin ai?”
Lồng ngực tôi thắt lại. Tôi nhớ ông Sáu đầu xóm năm ngoái cũng nghe lời ngon ngọt, bán sạch đất đưa tiền cho con xây nhà phố. Nửa năm sau người ta thấy ông xách chiếu rách ra ngủ chòi vịt ngoài đồng vì con dâu chê già lẩm cẩm. Tôi đã già nhưng mắt chưa mờ. Cái kiểu vồ vập này không phải tình thương, mà là sự thèm khát nhắm vào mảnh đất của tôi.
Đêm đó tôi thức trắng. Sáng hôm sau tôi sang nhà bà Bảy Loan, bạn già tri kỷ. Bà thở dài: “Phép thử này tàn nhẫn lắm đấy.” Tôi đáp, giọng vững nhưng đáy mắt cay: “Tôi phải làm. Tôi thà đau một lần khi mắt còn sáng, chân còn đi được, còn hơn để đến lúc nằm liệt giường mới thấu lòng dạ con cái.” Tôi gửi sổ đỏ và sổ tiết kiệm ba tỷ cho bà Bảy cất. Rồi tôi khóa chặt cổng sắt rêu phong. Một tin đồn nhanh chóng lan khắp xóm: bà Lệ dại dột bảo lãnh vay nợ cho bạn, bị lừa sạch tiền, đất dính tranh chấp pháp lý, nợ nần ngập đầu.
Tôi lục chiếc túi vải cũ sờn, nhét vài bộ đồ bạc màu và mấy vị thuốc khớp. Tôi bấm số gọi Quang, cố nén hơi thở để giọng run rẩy: “Quang ơi, mẹ mất hết rồi con à. Tiền tích cóp bị lừa sạch, đất đai dính kiện tụng. Giờ mẹ không còn đồng nào, mẹ xin lên ở nhờ nhà vợ chồng con đúng 30 ngày thôi, cho mẹ bình tâm lại rồi mẹ đi tìm chỗ thuê trọ.” Đầu dây im bặt. Không một lời hỏi han mẹ có sao không, chỉ có tiếng thở dài nặng nề rồi giọng gằn: “Để con qua đón.”
Chiếc xe bốn chỗ màu đen dừng trước cổng. Cửa mở nhưng Quang không bước xuống đỡ mẹ. Nó đứng tựa thành xe, ánh mắt đảo từ đầu đến chân tôi, dừng lâu ở đôi dép tổ ong cũ và chiếc túi vải sờn. Khuôn mặt tối sầm, không một lời hỏi mệt không, ăn gì chưa. Nó giật túi quẳng thô bạo vào ghế sau: “Lên xe đi mẹ, trễ giờ làm của con rồi.”
25 cây số từ Biên Hòa về Thủ Đức chưa bao giờ dài và ngột ngạt đến thế. Quang cắm mắt về phía kính chắn gió, hai tay siết vô lăng trắng bệch khớp ngón. Không gian đặc quánh im lặng, chỉ có tiếng thở dài bực dọc. Tôi ngồi ghế phụ, nhớ những ngày nó còn bé ngồi sau xe đạp cà tàng của mẹ, ríu rít cả đường, ôm eo tôi bảo: “Sau này lớn lên kiếm được tiền, con mua xe hơi đưa mẹ đi khắp nơi.” Bây giờ nó có xe hơi rồi, nhưng sự lạnh lẽo trong xe còn buốt hơn gió mùa đông năm ấy.
Cánh cửa căn hộ tầng 12 mở ra. Trúc đứng ở cửa, bộ váy ngủ lụa phẳng phiu, khuôn mặt trang điểm không giấu nổi sự sắc lạnh khi thấy bộ dạng tiêu tụy của tôi. Ánh mắt lia nhanh qua túi vải rồi bàn tay trống trơn. Nó không buồn chào, lời nói tuôn ra như thẩm vấn: “Ừ, mẹ trắng tay rồi con à.” Khóe môi nó khẽ giật, nụ cười đon đả từng thấy mỗi lần về quê đòi bán đất biến mất, thay bằng nét mặt chơ cháo. Nó không dẫn tôi vào phòng khách, đứng chắn lối đi, chỉ tay về ban công phơi đồ: “Nhà con chỉ có hai phòng ngủ. Một phòng vợ chồng con, một phòng anh Quang làm việc để hồ sơ quan trọng, người ngoài không tiện vào. Phòng khách thì bạn bè đối tác hay ghé, mẹ nằm đó người ta nhìn vào mất thể diện. Tạm thời mẹ chịu khó ra chiếc giường xếp ngoài ban công nằm đỡ nhé.”
Tôi nhìn theo ngón tay sơn đỏ. Chiếc giường xếp sắt chóc sơn hoen rỉ, kê lọt thỏm giữa máy giặt và dàn phơi quần áo ẩm ướt sặc mùi xà phòng. Góc ban công lộng gió, chật chội, ẩm thấp. Tôi thử thăm dò: “Mẹ ở ngoài này gió máy ban đêm sợ đau khớp.” Trúc liếc xéo, nhếch mép: “Chung cư chứ có phải nhà vườn dưới quê đâu mà đòi hỏi rộng rãi hả mẹ? Ở tạm 30 ngày thôi, có chỗ ngả lưng là may rồi.” Quang đứng cạnh vờ kiểm tra điện thoại, không mở miệng bênh mẹ một lời.
Bữa cơm tối là bản án công khai. Bàn ăn chỉ có đĩa rau muống luộc úa và khúc cá khô mặn chát. Trúc vừa lướt mạng vừa hất hàm hỏi dồn về tiền tiết kiệm, sổ đỏ. Khi nghe tôi nhắc lại không còn đồng nào, nó buông đũa phát tiếng cạch khô khốc, nguýt dài: “Đúng là số con hẩm hiu. Người ta có mẹ chồng thành phố, mẹ chồng giàu có cho nhà cho xe. Đằng này tưởng rước được của nả, ai ngờ rước nợ về bắt con cái còng lưng gánh.” Từng lời như kim nhọn đâm vào tim. Tôi nghẹn. Miếng cơm đắng ngắt. Tôi nhìn sang Quang, nó vẫn cúi gầm mặt lùa vội bát cơm lạnh lùng như kẻ điếc.
Đêm đó thành phố lên đèn lộng lẫy, nhưng góc ban công tôi chỉ có bóng tối và cái lạnh thấu xương. Gió thổi tạt từng cơn buốt. Giường xếp kêu cọt kẹt theo từng nhịp trở mình. Tôi nằm trằn trọc, kéo chăn mỏng đắp ngang ngực, mắt nhìn trừng trừng lên trần xám xịt. Và rồi tôi nghe thấy cuộc đối thoại ấy. Ba chữ “nuôi báo cô” đóng đinh vào đêm.
……………………………………………
Sáng hôm sau tôi thức dậy khi trời còn chưa tỏ. Gió luồn qua khe lưới lạnh buốt, hai đầu gối nhức như có trăm mũi kim châm. Trong nhà đã rộn tiếng giày cao gót, tiếng xịt nước hoa. Tôi đẩy cửa kính bước vào chào. Quang liếc tôi qua gương rồi buông câu hờ hững: “Khỏi đi mẹ, bọn con ra ngoài ăn phở với đối tác. Mẹ ở nhà tự lo đi.” Cánh cửa đóng sập.
Tôi bước vào bếp. Trên bàn đảo chỉ có một bát nhựa cũ với nửa gói mì tôm vụn và tờ giấy liệt kê công việc của Trúc: hút bụi, lau sàn, giặt đồ, đón cháu, nấu cơm đúng 6 giờ. Họ coi tôi là người giúp việc không công. Tôi đun nước rót vào bát mì vụn, nuốt từng thìa đắng ngắt để có sức đi hết 30 ngày.
Cả ngày tôi còng lưng dọn căn hộ. Lưng mỏi nhừ, khớp gối sưng tấy. 4 giờ chiều tôi lội bộ dưới nắng đón cháu. Bé Bo vừa thấy bà liền chạy lại ôm chầm. Nhìn nụ cười hồn nhiên của cháu, nỗi tủi hờn mới dịu đôi phần. 6 giờ tối mâm cơm sẵn sàng. Trúc cởi giày, ném túi xách lên sofa, hếch mũi: “Mẹ lau nhà kiểu gì mà vẫn nồng mùi ẩm mốc? Nước lau sàn con để sẵn, phải đong đúng nắp.” Tôi đứng bên bàn: “Mẹ lau hai lần rồi.” “Thôi lần sau để ý.” Trúc gắt nhẹ, mặt lạnh tanh.
Đến tối ngày thứ ba, Trúc đẩy cửa ban công, tay cầm mẩu giấy: “Vợ chồng con tính chi phí sinh hoạt tháng này rồi. Tiền ăn 2,5 triệu, điện nước 1,5 triệu, tổng 4 triệu. Mẹ đóng sòng phẳng thì ở mới thoải mái.” Tôi nhìn sâu vào mắt con dâu. Không một chút ngượng. Tôi run run rút 4 triệu cuối cùng trong túi vải. Trúc đếm điêu luyện rồi nhét vào túi áo: “Tháng sau cứ đúng ngày này đóng tiếp.”
Những ngày sau Trúc “quên ví”. Mỗi sáng dặn tôi ứng tiền mua đồ cho cháu. Tối không trả. Nếu hỏi, nó nhăn mặt: “Có mấy trăm nghìn mua đồ cho cháu mà mẹ cũng tính toán?” Từng đồng tiền lẻ của bà mẹ già vỡ nợ cứ thế bị bào mòn.
Đêm ngày thứ bảy tôi ngồi trên giường xếp, mở sổ tay nhỏ bìa xanh, ghi: “Ngày thứ nhất mang danh nuôi báo cô. Ngày thứ ba đóng 4 triệu tiền trọ. Ngày thứ bảy ứng tiền mua đồ cho cháu, con dâu quỵt, mắng mẹ tính toán.” Tôi khép sổ ôm chặt. Nỗi đau dần lắng xuống, thay bằng sự tỉnh táo lạnh lùng. Họ nghĩ tôi già nua cùng đường nên mặc sức giẫm đạp. Họ đã lầm. Mỗi dòng chữ là từng điều khoản trong bản cáo trạng chính tay chúng đang viết.
Đến ngày thứ mười, bà Nga mẹ ruột Trúc từ Vũng Tàu lên chơi. Trúc đón mẹ đẻ rạng rỡ, dọn phòng ngủ lớn có máy lạnh, chuẩn bị yến sào, tôm sú, cua biển. Còn tôi phải vào bếp nấu. Cả buổi trưa tôi còng lưng bên bồn rửa. Đến 12 giờ mâm tiệc dọn lên phòng khách. Tôi nép góc bếp, ngồi ghế nhựa cạnh bồn rửa, ăn cơm nguội chan nước canh cặn. Bà Nga nói to cố ý vọng vào: “Người già không biết tích lũy, về già trắng tay đi ăn bám thì nhục lắm. Phải biết an phận, hầu hạ con dâu cho chúng nhẹ gánh.” Trúc cười phụ họa. Quang ngồi cạnh mẹ vợ, mặt rửng rưng như không nghe. Ăn xong tôi lại cúi lưng rửa bát. Quang cau mày: “Mẹ rửa nhanh lên rồi gọt hoa quả cho mẹ vợ con. Làm gì cũng lề mề.”
Đúng lúc ấy bé Bo nép bên tủ lạnh, rút từ túi áo ra chiếc đùi gà chiên bọc khăn giấy, thì thầm: “Bà ơi, bà ăn đi, con thương bà lắm. Sao mẹ cứ bắt bà làm suốt ngày?” Cổ họng tôi nghẹn. Nước mắt trào ra. Giữa căn nhà lộng lẫy lạnh lẽo, chỉ có đứa trẻ ngây thơ này nhìn thấy nỗi đau của tôi. Tôi ôm chầm lấy cháu: “Bà không đói. Bo ngoan lắm.”
Tối hôm đó tôi ghi sổ: “Ngày thứ mười mẹ ruột con dâu lên chơi, cung phụng mẹ đẻ, đầy đọa mẹ chồng làm ôsin. Con trai giục mẹ hầu hạ mẹ vợ. Chỉ có cháu thơ thương bà giấu đùi gà.” Nỗi đau biến thành sự kiên định lạnh lùng. Sự cạn tình của chúng đã đóng sập cánh cửa vị tha.
Sau đó không khí càng ngột ngạt. Tôi như bóng vô hình ngoài ban công. Đến ngày thứ mười tám, Trúc thét thất thanh: “Mất rồi! Chiếc lắc tay vàng hai cây không cánh mà bay!” Nó chỉ thẳng về giường xếp của tôi: “Từ ngày bà ấy đến…” Chúng lục tung túi vải của tôi, giẫm nát thuốc khớp. Quang đứng im, ánh mắt nghi hoặc. Tôi im lặng chịu đựng và ghi sổ: “Ngày thứ mười tám con dâu dựng kịch mất vàng, vu oan cho mẹ. Con trai ép mẹ nhận tội.”
Những ngày còn lại Trúc ngắt nước nóng, khóa tủ lạnh, đếm ngược: “Còn bốn ngày nữa thôi. Thu xếp đồ đạc dần đi.” Quang câm lặng đồng thuận. Đêm ngày thứ hai mươi lăm tôi ghi: “Ngày thứ hai mươi hai con trai ép mẹ ký ủy quyền cướp đất. Bị từ chối, bàn kế tống mẹ vào viện dưỡng lão vùng ven. Ngày thứ hai mươi lăm con dâu cắt nước nóng, khóa tủ lạnh.” Chỉ còn năm ngày. Chúng đang hả hê đếm ngày tống khứ tôi mà không biết cơn bão sắp ập xuống.
Sáng ngày thứ hai mươi sáu, tôi đang quét lá ngoài ban công thì điện thoại rung. Tôi vờ bật loa ngoài. Giọng bà Bảy Loan vang khắp phòng khách: “Bà Lệ hả? Tin chấn động cả vùng Biên Hòa. Ban quản lý dự án vừa kéo xuống vườn nhà bà. Mảnh đất không dính tranh chấp gì, vừa có quyết định thu hồi làm đường vành đai, đền bù trọn gói gần 5 tỷ đồng tiền mặt. Người ta hẹn đầu tuần nhận tiền đợt một.”
Gần 5 tỷ đồng. Cả phòng im lặng chết chóc. Trúc khựng lại, chìa khóa rơi keng. Mắt trợn tròn. Một giây sau màn kịch quay xe bắt đầu. Nó vứt túi xách, lao ra ban công, giọng ngọt ngào nổi da gà: “Ôi chao mẹ ơi, sao mẹ lại ra đây cầm chổi? Gió lạnh thế này lỡ trúng gió thì vợ chồng con biết sống sao?” Nó giật chổi, nắm tay tôi xoa lấy xoa để, dìu vào sofa, bật điều hòa, rót nước ấm: “Mẹ ngồi đây cho ấm. Anh Quang mau ra đây!”
Chiều hôm ấy căn hộ biến thành tiệc tôm hùm, bò Mỹ, yến chưng. Trúc ngồi sát bên, bóc tôm đặt vào bát tôi: “Mẹ ăn đi. Mẹ chịu khổ nhiều rồi. Mẹ yêu của chúng con gầy đi nhiều, con xót hết ruột.” Quang gãi đầu: “Mấy hôm trước công ty gặp sự cố, con nói hồ đồ. Mẹ đừng để bụng.” Rồi nghiêng người: “Mảnh vườn đền bù gần 5 tỷ. Mẹ già rồi cầm nhiều tiền nguy hiểm. Mẹ trích 1 tỷ 500 đưa chúng con nâng cấp căn hộ đón mẹ về phòng master, phần còn lại hùn vốn mở công ty. Mẹ an nhàn, có con cháu phụng dưỡng cả đời.”
Tôi gắp tôm đưa lên miệng. Ngọt lịm nhưng đắng như bồ hòn. Suốt 25 ngày tôi bị đầy đọa ngoài ban công, đóng tiền trọ, bị vu oan, bị cắt nước nóng, bị lên kế hoạch tống vào viện dưỡng lão. Chỉ cần một con số gần 5 tỷ, tôi lập tức thành “mẹ yêu”, được ăn tôm hùm, được hứa phụng dưỡng. Thứ hiếu thảo này được định giá theo số dư tài khoản.
Tôi đặt đũa xuống: “Chuyện tiền nể từ từ rồi tính.” Tôi đứng dậy, quay lưng. Nhìn bóng dáng hớn hở của chúng, khóe môi tôi nhấc lên nụ cười lạnh. Chúng nghĩ miếng mồi 5 tỷ dễ nuốt lắm sao? Màn kịch chỉ còn bốn ngày. Chiếc bẫy chúng tự giăng đã đến lúc siết chặt.
Hai ngày sau chúng sốt ruột nhìn tôi như mỏ vàng. Trúc bóng gió hợp đồng shophouse, Quang khoe mối làm ăn cần tiền. Tôi chỉ im lặng. Đến ngày thứ hai mươi tám chúng đặt sảnh tiệc sang trọng, viện cớ mừng thọ sớm, mời bạn bè, đồng nghiệp, sếp lớn. Băng rôn đỏ: “Lễ mừng thọ mẹ hiền trọn vẹn chữ hiếu.” Trúc lộng lẫy cầm micro, dìu tôi lên sân khấu, nghẹn ngào: “Mẹ chồng con cả đời tần tảo. Nay tuổi cao sức yếu, vừa trải biến cố đất đai. Nhưng căn nhà này mãi là tổ ấm cho mẹ. Chúng con xin hứa phụng dưỡng mẹ đến đầu bạc răng long.”
Tiếng vỗ tay vang dội. Quang ưỡn ngực ra hiệu tôi cầm micro để trao tài sản trước nhân chứng. Đó là cái bẫy hoàn hảo. Chúng nghĩ trước đám đông tôi sẽ run rẩy gật đầu. Nhưng chúng đánh giá quá thấp tôi.
Tôi đón micro, bàn tay vững vàng. Ánh mắt lướt qua gương mặt hân hoan rồi dừng trên nụ cười đắc thắng của chúng. Tôi hít sâu, giọng điềm đạm lạnh buốt: “Cảm ơn lời trúc tụng của con dâu và con trai. Hôm nay nhân lúc có mặt đầy đủ bạn bè đồng nghiệp, tôi xin công khai quyết định hệ trọng nhất đời mình. Mảnh vườn dưới quê vừa đền bù gần 5 tỷ. Ngoài ra tôi còn sổ tiết kiệm 3 tỷ tích cóp mấy chục năm. Toàn bộ gần 8 tỷ này, chiều hôm qua tôi đã ủy quyền luật sư thành lập quỹ tín thác an dưỡng mang tên tôi. Quỹ chỉ giải ngân hàng tháng chi trả viện phí, chăm sóc sức khỏe cho tôi đến ngày nhắm mắt. Khoản còn lại sau khi tôi mất chuyển thẳng quỹ từ thiện trẻ em mồ côi. Tuyệt đối không cá nhân nào, kể cả con ruột hay con dâu, được can thiệp dù một đồng khi tôi còn sống.”
Tĩnh lặng chết chóc. Tiếng xì xào vỡ òa. Nụ cười Trúc vụt tắt, mặt tím tái. Quang trợn mắt, vai run. Toàn bộ tính toán tan thành mây khói. Trúc giật bó hoa ném xuống sàn, chỉ thẳng mặt tôi gào: “Bà già độc ác! Con cái dốc lòng phụng dưỡng mà bà thà đem tiền cho thiên hạ chứ không cho con ruột một xu. Đồ máu lạnh!” Buổi tiệc tan rã trong nhục nhã.
Nửa đêm ngày thứ hai mươi chín về nhà, Trúc lồng lộn xông ra ban công, chộp túi vải của tôi ném mạnh ra hành lang tầng 12. Thuốc khớp văng, áo bà ba rơi lả tả. Nó chắn cửa, mắt đỏ ngầu gào: “Cút ngay! Hết hạn 30 ngày rồi. Căn nhà này không chứa chấp loại mẹ chồng độc địa như bà.” Cửa đóng sầm.
Chưa đầy vài giây chốt khóa bật mở. Bé Bo lao ra, ôm chặt chân tôi khóc thét: “Bà nội ơi, bà đừng đi, bà ở lại với con đi, con không cho mẹ đuổi bà đâu.” Tôi quỳ xuống ôm cháu, thì thầm: “Bo ngoan. Sau này lớn lên phải sống nhân hậu, đừng để đồng tiền làm mù mắt.” Tôi gỡ từng ngón tay nhỏ, đứng thẳng dậy. Sự mềm yếu đã chết. Chỉ còn thanh thản và lạnh lùng.
Quang chạy ra kéo Bo vào, mặt tái mét. Tôi đứng trước thang máy, quay lại nhìn thẳng mắt con trai: “Quang, mẹ chưa từng nợ ai một đồng. Mảnh đất Biên Hòa cũng không tranh chấp gì. Cả đời mẹ nắm tiền tỷ. Mẹ dựng kịch vỡ nợ, vác túi rách lên đây 30 ngày không phải để ăn bám. Mẹ làm vậy để đo lòng dạ khúc ruột mình. Và 30 ngày qua mẹ đã thấy quá rõ sự cạn tình cạn nghĩa của vợ chồng con.” Quang há hốc miệng. Cửa thang máy khép lại, cắt đứt sợi dây cuối cùng.
Xuống sảnh, xe bảy chỗ của Hà đang chờ. Hà và chồng lao xuống, quần áo còn vương bụi đường từ Cần Thơ. Hà òa khóc ôm tôi: “Mẹ ơi, chúng con lên đón mẹ về. Con sợ mẹ bị ức hiếp.” Con rể cởi áo khoác ấm khoác lên vai tôi: “Mẹ lên xe cho ấm. Về Cần Thơ có rau ăn rau, có cháo ăn cháo.” Quang đuổi theo xuống, đứng chết chân giữa sảnh nhìn cảnh tượng vợ chồng em gái nghèo ôm mẹ bằng sự hiếu kính thật lòng. Tôi không liếc nhìn. Cánh cửa xe đóng lại.
Hai tiếng sau tôi về đến nhà vườn bên sông Đồng Nai. Cổng sắt mở, mùi hoa bưởi thơm trong sương sớm. Tôi châm nhang lên bàn thờ chồng, thì thầm: “Tôi về nhà rồi ông à. 30 ngày tủi nhục cuối cùng cũng đã qua.” Bao nhiêu sức nặng tan biến. Mái nhà do chính mồ hôi mình dựng nên mới là bến đỗ bình yên nhất.
Sáng hôm sau luật sư và bà Bảy có mặt. Trên bàn gỗ lim, bản di chúc được xác lập. Toàn bộ đất vườn tiếp tục đứng tên tôi đến ngày nhắm mắt. Quỹ tín thác gần 8 tỷ vận hành độc lập cho tôi. Phần còn lại sau khi tôi mất chuyển toàn phần cho Hà, đồng thời lập sổ tiết kiệm riêng cho bé Bo đến năm 18 tuổi. Tôi gạch tên hoàn toàn Quang và Trúc khỏi quyền thừa kế. Tay không run khi ký.
Nửa tháng sau tin sét đánh. Trúc lén vay nóng tín dụng đen để đặt cọc shophouse. Chủ đầu tư ôm tiền chạy, toàn bộ tan thành mây khói. Bọn đòi nợ tạt sơn đỏ cửa chung cư. Trúc ôm con chạy về Vũng Tàu cầu cứu mẹ đẻ. Bà Nga thẳng tay đóng cửa sắt, sợ liên lụy. Gia đình Quang đứng bên bờ vực phá sản.
Một buổi chiều hoàng hôn, cổng nhà tôi bị xô mạnh. Quang và Trúc lảo đảo rách rưới lao vào sân, quỳ sụp dưới chân tôi dập đầu: “Mẹ ơi cứu chúng con với. Xã hội đen siết nợ, dọa chặt tay con. Mẹ rút quỹ tín thác cứu một lần thôi. Con là con trai duy nhất.” Trúc ôm gấu quần tôi khóc: “Con sai rồi. Mẹ thương cháu Bo mà cứu. Kiếp này con xin làm trâu làm ngựa hầu hạ mẹ.”
Tôi ngồi im trên ghế mây, thò tay lấy cuốn sổ tay sờn rách đặt lên bàn. Tôi lật từng trang, đọc chậm rãi đanh thép: “Đêm ngày thứ nhất nằm ngoài ban công nghe con trai dặn vợ chỉ cho ở 30 ngày rồi tống đi vì nhà nợ nần không rảnh nuôi báo cô. Tối ngày thứ ba con dâu thu 4 triệu tiền trọ rồi quỵt tiền chợ. Ngày thứ mười mẹ ruột con dâu lên chơi được ở phòng máy lạnh ăn yến sào, mẹ chồng còng lưng làm ôsin ăn cơm thừa. Ngày thứ mười tám con dâu dựng kịch mất vàng vu oan cho mẹ. Nửa đêm ngày thứ hai mươi chín chiếc túi rách bị con dâu vứt ra hành lang kèm lời xua đuổi.”
Tôi khép sổ một tiếng cạch. Mặt chúng xám ngoét. Quang ngước lên: “Mẹ, dẫu sao con cũng là khúc ruột của mẹ.” Tôi nhìn sâu vào mắt nó: “Mẹ tha thứ cho các con để tâm hồn được thanh thản. Nhưng mẹ tuyệt đối không cứu. Một đồng trong quỹ tín thác mẹ cũng không bao giờ xuất ra. Cái thứ hiếu thảo chỉ mọc lên từ sổ tiết kiệm bạc tỷ, phải đợi đến lúc cùng đường mới quỳ van xin. Người mẹ này không dám nhận.” Tôi đứng dậy chỉ về phía cổng: “Các con tự gây ra nợ nần, hãy tự trả giá. Đứng dậy và bước ra khỏi mảnh đất này ngay.”
Trúc ngã quỵ. Quang lảo đảo kéo vợ bước ra. Bóng hai đứa đổ dài trên đường làng. Cổng sắt khép lại sau lưng chúng. Tôi quay lại bàn trà, châm tách trà sen. Hơi trà bốc lên thơm thanh. Nhìn dòng sông Đồng Nai lững lờ dưới hoàng hôn, lòng tôi nhẹ nhõm như vừa trút bỏ gánh nặng trăm năm. Mái nhà do chính tay mình dựng nên vẫn còn đó. Và tôi chọn giữ nó đến hơi thở cuối cùng.
