Quảп Lý CҺo Tȏι 25 PҺút Để Bàп Gιao Vιệc. Tȏι Vḕ CҺỗ Xóa SạcҺ Dữ Lιệu. Ôпg Ta Cườι KҺẩү: \”Làm Màu\”
Tôi tên Lâm, kỹ sư phòng nghiên cứu và phát triển của công ty mỹ phẩm Sắc Việt. Ba năm qua, tôi gần như sống trong phòng thí nghiệm lạnh lẽo, tay cầm ống đong nhỏ từng giọt chiết xuất, thức trắng đêm để tìm ra công thức hoàn hảo cho sáu dòng sản phẩm chủ lực. Những dòng kem dưỡng da ấy mang về hàng chục tỷ doanh thu mỗi quý. Còn giám đốc R&D tên Phi chỉ việc cầm bảng thành phần tôi viết sẵn, làm slide PowerPoint đẹp mắt rồi mang đi nhận thưởng, nhận vinh dự, nhận những khoản tiền khổng lồ.
Tôi chưa bao giờ đòi hỏi công bằng. Tôi chỉ lặng lẽ làm việc, vì tôi yêu nghề, vì tôi tin rằng giá trị thực sự cuối cùng sẽ được công nhận. Nhưng sáng hôm đó, mọi thứ thay đổi.
Đồng hồ điện tử trên tường điểm đúng 4 giờ chiều. Tôi đang cẩn thận nhỏ giọt chiết xuất cam thảo vào cốc mỏ để hoàn thiện mẫu thử cuối cùng. Khay nhôm trước mặt xếp kín hai mươi mẫu kem dưỡng da với thông số vi lượng khác nhau. Mỗi mẫu là kết quả của hàng chục đêm không ngủ, là mồ hôi và cả những lần thất bại cay đắng mà chỉ mình tôi biết.
Cửa kính phòng R&D mở toang. Phi bước vào, áo sơ mi lụa bóng lộn, cà vạt chỉnh tề, giày da gõ cộc cộc trên nền gạch. Anh ta không mặc đồ bảo hộ – thứ mà quy định an toàn bắt buộc mọi người phải dùng. Phi đi thẳng đến bàn tôi, ném mạnh một tờ giấy A4 xuống mặt bàn inox. Tờ giấy trượt một đoạn rồi dừng lại ngay cạnh khay mẫu.
Đó là quyết định sa thải. Lý do ghi rõ ràng, lạnh lùng: năng lực chuyên môn yếu kém, không đáp ứng tiến độ dự án, ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh.
Tim tôi thắt lại. Không phải vì bất ngờ, mà vì sự nhục nhã. Phi đút tay vào túi quần, hếch cằm lên, giọng đầy khinh miệt:
“Cậu Lâm, công ty đã tạo điều kiện cho cậu suốt ba năm. Nhưng cậu xem lại bản thân đi. Làm việc lề mề, dự án khách hàng thúc rát mặt mà cậu cứ viện cớ kiểm tra độ ổn định nhiệt. Tổng giám đốc không chờ nổi sự chậm chạp của cậu nữa.”
Tôi tháo đôi găng tay cao su dính đầy sáp trắng, cầm tờ giấy lên đọc. Mỗi chữ như một nhát dao. Phi cười khẩy, giọng the thé:
“Cậu có đúng 25 phút để dọn đồ đạc và rời khỏi đây.”
Không khí trong phòng đông đặc lại. Châu, Hùng và Tuấn ngồi ở dãy bàn bên kia cúi gằm mặt, không dám ngẩng lên. Họ biết rõ nếu không có tôi, xưởng sản xuất ngày mai sẽ rơi vào hỗn loạn. Nhưng không ai dám lên tiếng. Họ sợ mất việc.
Tôi gật đầu, giọng bình tĩnh đến lạ:
“Được, tôi nhận quyết định này.”
Tôi kéo ghế ngồi xuống, quay lưng lại phía Phi. Trong lòng tôi lúc này không còn giận dữ, chỉ còn một sự lạnh lùng sắc bén. Đã đến lúc trả lại cho Sắc Việt chính xác những gì họ xứng đáng được nhận.
Tôi mở ngăn kéo dưới cùng, lấy ra ba cuốn sổ tay bìa da dày cộp, mép giấy sờn rách vì lật dở quá nhiều lần. Trong đó là hàng ngàn trang ghi chép tỉ mỉ: tỉ lệ chiết xuất phần nghìn, nhật ký canh chỉnh nhiệt độ ủ, tốc độ vòng quay máy khuấy công nghiệp… Những con số vi lượng nhỏ bé ấy quyết định sự thành bại của hàng chục tấn kem dưỡng da. Chúng là linh hồn thực sự của sản phẩm, thứ mà bảng công thức tổng quát 15 chất trên hệ thống không thể thay thế.
Phi khoanh tay, cười nửa miệng đầy khinh bỉ:
“Cậu làm màu gì thế? Cậu nghĩ ôm mấy cuốn sổ nháp rách nát đó đi thì làm khó được công ty sao? Bảng công thức chính thức có dấu mộc, tôi đã gửi xuống xưởng từ chiều qua rồi. Cậu cứ việc mang ba cái thứ rác rưởi của cậu đi cho khuất mắt.”
Tôi bình thản kéo khóa túi vải, khoác lên vai. Tôi nhìn thẳng vào mắt Phi, giọng không cao không thấp nhưng mỗi chữ đều thấm đẫm ý nghĩa:
“Anh Phi, anh nói tôi năng lực yếu kém nên tôi cũng chẳng có kinh nghiệm nào giá trị để bàn giao. Anh cứ tự tin cầm bảng công thức chung chung gồm 15 chất đó mà đưa vào máy chạy. Sáng mai 9 giờ 30, khi xưởng chuyển mẫu lên kiểm định, anh sẽ tự hiểu giá trị của những cuốn sổ tay rách nát mà tôi vừa mang đi. Chúc mẻ hàng chục tấn của anh ngày mai trôi chảy tốt đẹp.”
Phi bật cười lớn, tiếng cười vang vọng giả tạo trong phòng thí nghiệm:
“Cậu bớt hù dọa đi. Đi khỏi đây thì nhà máy Sắc Việt vẫn vận hành bình thường. Cậu lo thân cậu đi, với thái độ kiêu ngạo đó thì công ty nào dám nhận?”
Tôi không đáp lại. Tôi đẩy mạnh cửa kính, bước ra hành lang. Tiếng cửa đóng sập lại phía sau cắt đứt mọi liên hệ với nơi này. Qua vách kính trong suốt, tôi vẫn thấy rõ những gì xảy ra trong phòng. Vừa thấy bóng tôi khuất, vẻ đắc ý trên mặt Phi tắt ngấm. Anh ta quay phắt sang chỉ tay vào mặt Hùng, lớn tiếng ra lệnh in lại toàn bộ hồ sơ dự án Thái Sơn.
Hùng đứng bật dậy, mặt hoảng hốt. Châu chạy sang bàn Hùng, hai người trụm đầu lục tung đống hồ sơ. Họ mở máy tính, điên cuồng gõ từ khóa tìm file trên mạng nội bộ. Bàn tay họ run run, thao tác vội vã nhưng đầy tuyệt vọng.
Tôi mỉm cười nhạt, bước vào thang máy. Họ sẽ không tìm thấy gì. Những con số cốt lõi chưa từng được tôi tải lên hệ thống. Đó là lựa chọn có chủ đích của tôi từ lâu.
Tôi về phòng trọ, tự thưởng cho mình một bữa cơm ngon và một giấc ngủ sâu. Ba năm khom lưng phục tùng kẻ bất tài, cuối cùng cũng được trút bỏ. Lần đầu tiên sau ba năm, tôi ngủ ngon đến mức không mơ.
Sáng hôm sau, đúng 9 giờ 30, thảm họa ập xuống……………………………………….
Tại nhà máy Bình Dương, xưởng trưởng Tuân đứng nhíu mày trước máy khuấy Pilot 500 lít. Theo quy trình, trước khi chạy dây chuyền 10 tấn, phải thử mẻ Pilot. Tuân lật giở hồ sơ do Phi gửi xuống nhưng không thấy thông số nhiệt độ chính xác. Anh gọi cho Hùng. Hùng báo rằng toàn bộ dữ liệu chi tiết chỉ nằm trong sổ tay cá nhân tôi đã mang đi.
Phi sau đó gọi điện khẳng định với giọng tự tin: “Cứ trộn tất cả vào đun sôi theo quy trình chuẩn là xong.”
Tuân cắn răng ra lệnh đổ nguyên liệu. Sáu tiếng sau, khi mở nắp bồn, 500 kg nguyên liệu đắt tiền đã biến thành một đống hỗn mang kinh tởm: lớp nước đục ngầu nổi phềnh, lớp sáp và dầu vón cục vàng khè dưới đáy, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc đến mức công nhân phải bịt mũi chạy ra ngoài.
Mẻ Pilot thất bại hoàn toàn. Dây chuyền 10 tấn tê liệt. Chuyến hàng giao sáng nay vỡ lở.
Cùng lúc đó, điện thoại Phi đổ chuông liên tục. Ông Long – giám đốc Thái Sơn – gọi đến, giận dữ đòi bồi thường vì trễ tiến độ. Phi hoảng loạn đổ lỗi cho xưởng. Ông Long gạt phắt: “Kỹ sư xưởng báo cáo mất thông số chuẩn. Gọi ngay Lâm xuống xử lý. Nếu trước 5 giờ chiều Lâm không xuất hiện, chúng tôi khởi kiện đòi 30 tỷ.”
Phi tái mét, lao sang máy tính cũ của tôi lục lọi. Không có file nào. Hắn gọi điện cho tôi, nhưng tôi không nghe máy.
Buổi chiều, ba đối tác lớn nhất đồng loạt gửi văn bản hỏa tốc: ngừng giao dịch, đòi bồi thường. Xưởng sản xuất đình trệ, hàng trăm công nhân nghỉ việc. Sắc Việt đối mặt nguy cơ phá sản chỉ trong 24 giờ.
Phi bị triệu tập lên phòng tổng giám đốc. Ông Viễn ném tập giấy tờ hạch toán xuống bàn: Phi gian lận báo cáo, nhận vơ công trạng, lĩnh 800 triệu thưởng trong khi công lao thuộc về tôi. Phi bị giáng chức xuống kho kiểm đếm nguyên liệu, lương chỉ còn 15 triệu, trích trừ 10 triệu mỗi tháng để cấn nợ.
Ba tháng sau, Sắc Việt thu hẹp quy mô, Phi nhận quyết định sa thải thứ hai. Hắn trôi dạt về một cơ sở trộn kem chợ đen ở Bình Chánh, đứng khom lưng khuấy bột trắng đục trong môi trường hóa chất độc hại, tay không bao tay, sống chui lủi trong lo sợ và day dứt.
Còn tôi, sáng hôm sau khi rời Sắc Việt, tôi đã ký hợp đồng làm giám đốc R&D tại Đại Việt – đối thủ trực tiếp của Sắc Việt. Mức lương cứng 1,5 tỷ/năm, xe đưa đón riêng, 2% cổ phần ưu đãi.
Ba tháng sau, tại khách sạn 5 sao, Đại Việt tổ chức lễ ra mắt dòng sản phẩm mới. Tôi đứng trên bục sân khấu, tự tin thuyết trình về cấu trúc hạt vi nhũ tương nano. Ông Long – giám đốc Thái Sơn – bước lên nắm chặt tay tôi, tuyên bố đây là sản phẩm hoàn hảo nhất họ từng hợp tác.
Từ hàng ghế cuối hội trường, ông Viễn ngồi im lìm, mặt cắt không còn giọt máu. Ánh mắt ông nhìn tôi đầy phức tạp: tiếc nuối, hối hận và cả nỗi sợ hãi trước sự thật phũ phàng.
Câu chuyện của tôi là lời nhắc nhở sâu sắc: Năng lực thực sự không cần thanh minh bằng lời nói. Thời gian chính là vị giám khảo công bằng nhất. Kẻ bất tài có thể đắc thắng nhất thời, nhưng cuối cùng, họ sẽ phải trả giá bằng chính sự ngu dốt và lòng tham của mình.
Tôi không hận Phi, cũng không hận Sắc Việt. Tôi chỉ tiếc cho những năm tháng đã phí hoài vào một nơi không xứng đáng. Giờ đây, tôi bước đi trên con đường mới, với đầu ngẩng cao và trái tim bình yên. Vì tôi biết rõ: giá trị thật sự của một con người, cuối cùng sẽ tìm thấy chỗ đứng của nó.
