Lιȇп Hợp Quṓc Sửпg Sṓt: LíпҺ Vιệt KҺιếп Bộ Lạc Nổι Loạп CҺȃu PҺι Quỳ Xuṓпg KҺóc NgҺẹп….
Tôi đứng giữa vòng vây hàng trăm mũi giáo và nòng súng AK, ánh trăng châu Phi lạnh lẽo chiếu xuống những khuôn mặt đen bóng vẽ sơn trắng như bộ xương sống. Một ngọn giáo vừa cắm phập ngay trước mũi giày tôi, vẫn còn rung bần bật. Tim tôi đập thình thịch như muốn vỡ tung, mồ hôi lạnh toát ra dù không khí nóng bức. Vị tù trưởng gầm lên đầy phẫn uất, chỉ tay vào vũng nước chết và chỉ vào chúng tôi. Họ nghĩ chúng tôi đến để đầu độc thêm. Lúc ấy, tôi tưởng như mọi thứ đã kết thúc.
Tôi tên Trần Quang Hùng, kỹ sư công binh, xuất thân từ một làng quê nghèo ven sông Hồng, đồng bằng Bắc Bộ. Năm đó 34 tuổi, tôi đang công tác tại phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở Nam Sudan. Cuộc sống gia đình tôi ở Việt Nam vốn đã nhiều lo toan: vợ tôi là giáo viên mầm non, con trai út vừa lên ba, mẹ tôi hay đau khớp vì làm đồng vất vả cả đời. Mỗi lần gọi video về, mẹ lại khóc, bảo “Con cố giữ gìn, đừng mạo hiểm”. Nhưng lương tâm tôi không cho phép đứng yên.
Vùng Agoro là vùng cấm tuyệt đối – một thung lũng bị bộ lạc nổi loạn kiểm soát hoàn toàn. Họ căm thù đồng phục xanh của chúng tôi đến mức từng đốt cháy cả xe bọc thép chở viện trợ. Liên hợp quốc đã bỏ mặc họ, gạch tên khỏi bản đồ hỗ trợ. Nhưng qua ống nhòm mỗi ngày, tôi không thấy kẻ thù. Tôi thấy những đứa trẻ đang chết dần vì nước độc. Nguồn nước duy nhất của họ bị nhiễm độc nặng từ nhiều năm trước do xung đột và khai thác khoáng sản. Nước vàng khè, đặc quánh, bốc mùi tanh nồng đến mức hít vào là muốn nôn. Trẻ con chết vì tả, sốt rét, tiêu chảy. Phụ nữ phải lọc nước qua vải rách chỉ để gạt bọ. Hình ảnh ấy khiến tôi nhớ về làng mình cách đây hơn 30 năm, khi cả làng phải đào năm bảy cái giếng mới tìm được nước sạch. Những đêm nằm nghe mẹ kể chuyện ông bà ngày xưa khát nước đến mức phải uống nước ao, tôi lại thấy lòng mình quặn thắt.
Tối hôm đó, sau cuộc họp giao ban, trung tá Peters đập bàn cái rầm: “Agoro là vùng đỏ cấp năm. Ai vượt lằn ranh mà không có lệnh sẽ bị đưa ra tòa án quân sự.” Đồng đội khuyên tôi: “Đại úy, họ sẽ giết chúng ta trước khi kịp mở miệng. Đừng có ngu”. Tôi im lặng. Đêm ấy, trăng rằm sáng rực như đổ sữa, tôi nhìn qua ống nhòm thấy một người mẹ đang cố bón nước cho đứa con trai ba tuổi. Đứa bé không còn khóc, chỉ thở hổn hển, đôi mắt trũng sâu. Khoảnh khắc ấy, lương tâm tôi thắng nỗi sợ. Tôi tắt bộ đàm, quay sang bác sĩ Minh và chiến sĩ Tuấn: “Chúng ta đi bộ. Mang máy lọc nước dã chiến và thuốc men. Không súng, không xe.”
Họ nhìn tôi như nhìn người điên. Bác sĩ Minh, người bạn cùng quê Hà Nam, cắn môi: “Anh Hùng, vợ con anh ở nhà chờ anh về mà”. Tuấn, cậu lính trẻ mới 25 tuổi, mặt tái mét nhưng vẫn gật đầu. Chúng tôi rời doanh trại trong bóng tối, ba lô nặng trĩu. Tôi đi đầu, bác sĩ Minh mang túi y tế, Tuấn mang thiết bị phụ trợ và khẩu súng cảnh giới duy nhất. Năm cây số qua sa mạc gai góc, dưới ánh trăng biến chúng tôi thành mục tiêu sống. Mỗi tiếng cành khô gãy dưới chân đều khiến tim tôi thắt lại, ký ức về con trai tôi ùa về như sóng dữ. Tôi nghĩ nếu con mình lâm cảnh ấy, liệu có ai cứu không? Cái lạnh buốt sống lưng khiến tôi run lên. Chúng tôi vòng tránh một đốm lửa trại của nhóm vũ trang khác, mất thêm nửa tiếng quý giá. Mùi mồ hôi, mùi đất bụi và nỗi sợ hòa quyện khiến không khí ngột ngạt.
Càng gần Agoro, mùi hôi thối của vũng nước chết càng nồng nặc, xộc thẳng vào mũi như muốn làm tôi ngạt thở. Đến bìa làng, sự tĩnh lặng đáng sợ bao trùm. Không lửa, không tiếng người. Chúng tôi bước ra khỏi bóng tối, tiến thẳng về vũng nước. Chỉ cách 5 mét, một ngọn giáo rít qua không khí cắm phập trước mặt tôi. Hàng trăm chiến binh hiện ra từ mọi phía. Nòng súng, mũi giáo chĩa vào chúng tôi. Vị tù trưởng – người đàn ông to lớn đầy sẹo – gầm lên chỉ tội chúng tôi. Một chiến binh lao tới đập vỡ máy lọc nước bằng báng súng. Tiếng kim loại va chạm vang lên khô khốc. Tuấn hét lên. Không khí căng như sắp nổ tung. Lúc ấy, tôi cảm nhận rõ vị mặn của mồ hôi chảy vào khóe miệng, cổ họng khô khốc.
Tôi giơ tay ngăn Tuấn, rồi chậm rãi quỳ một chân xuống. Không phải đầu hàng. Tôi mở ba lô, lắp máy lọc thứ hai. Vị tù trưởng sững sờ. Ông chưa từng thấy kẻ lạ quỳ trước mặt mình như vậy.
Bác sĩ Minh không chờ lệnh. Anh buông tay, lao về phía tiếng khóc dù hai mũi giáo chặn ngay trước ngực. Anh giơ cao gói oresol và chai nước vô trùng, chỉ vào miệng mình, chỉ vào căn lều, dùng ngôn ngữ cơ thể van xin. Lòng tôi lúc ấy như bị ai bóp nghẹt. Tôi nghĩ đến mẹ tôi ở Việt Nam, nếu bà thấy con trai mình đang đứng giữa lưỡi hái tử thần này, bà sẽ khóc đến mức nào? Vị tù trưởng nhìn vợ mình – chị Ak – bế Cony lảo đảo bước ra, quỳ sụp xuống cầu xin. Đứa bé bọt mép, môi nứt nẻ, đang hấp hối. Khuôn mặt nhỏ bé ấy khiến tim tôi đau như dao cắt. Nó giống hệt con trai tôi khi sốt cao năm ngoái, tôi đã thức trắng đêm ôm con trong bệnh viện Bạch Mai, nước mắt lăn dài mà không dám khóc thành tiếng.
Ông nhìn tôi, nhìn bác sĩ Minh, nhìn con trai mình. Hàng chục năm thù hận giằng xé trong ông. Rồi ông gầm lên một tiếng. Hai mũi giáo hạ xuống. Bác sĩ Minh lao vào lều. Tôi bình tĩnh lắp máy lọc, cắm ống vào vũng nước bẩn thỉu, bắt đầu bơm tay. Két… két… Các chiến binh nhìn chằm chằm, chờ máy nổ tung. Nước đầu tiên đục ngầu chảy ra đất. Họ cười khẩy. Nhưng tôi vẫn bơm, mồ hôi nhễ nhại, tay run lên vì kiệt sức. Rồi nước trong dần… trong vắt như sợi chỉ bạc dưới ánh trăng.
Tôi hứng đầy một chiếc cốc cũ, nhìn thẳng vào mắt vị tù trưởng, và uống cạn. Vị nước mát lạnh trôi xuống cổ họng, mang theo cả nỗi sợ hãi và hy vọng. Cùng lúc đó, trong lều vang lên tiếng hét sửng sốt của chị Ak. Cony đã cử động được, lồng ngực phập phồng đều hơn sau khi được truyền dịch. Hai phép màu xảy ra cùng lúc.
Vị tù trưởng loạng choạng lùi lại………………………….Mời quý đọc giả đọc phần PHẦN 2 của câu chuyện
TẠI ĐÂY 👇👇👇
Ông buông cây giáo quyền lực rơi cạch xuống đất. Rồi ông quỳ xuống. Hai đầu gối khuỵu. Ông ôm mặt khóc như đứa trẻ. Khóc cho những đứa con đã mất, khóc cho sự ngu muội của chính mình, khóc vì con trai được cứu. Tiếng khóc của ông vang vọng, khiến không khí cả thung lũng như đông đặc lại. Hàng trăm chiến binh theo ông quỳ xuống. Vũ khí vứt ngổn ngang. Tiếng khóc nghẹn ngào vang vọng cả thung lũng. Họ quỳ trước ba người lính Việt Nam nhỏ bé, không phải vì sợ, mà vì lòng biết ơn và xấu hổ sâu thẳm. Nước mắt nóng hổi lăn dài trên má tôi. Tôi nghĩ về quê hương, về những lần mẹ chồng nàng dâu cãi nhau vì chuyện cơm nước, về những hiểu lầm trong gia đình mà chỉ cần một lời xin lỗi là tan biến. Còn ở đây, thù hận hàng chục năm tan vỡ chỉ vì một cốc nước sạch.
Chúng tôi không đến để chinh phục. Chúng tôi đến để sửa cái giếng hỏng. Sáng hôm sau, trung tá Peters dẫn đội cứu viện đến trong xe bọc thép, súng lăm lăm. Ông chuẩn bị cho một cuộc chiến. Nhưng ông thấy trẻ em cười đùa quanh Tuấn, phụ nữ xếp hàng nhận nước sạch, vị tù trưởng đang học cách thay lõi lọc từ tôi với vẻ mặt chăm chú như học sinh. Peters hạ súng, kinh ngạc không nói nên lời. Ông nhìn tôi, ánh mắt đầy phức tạp: vừa giận vì vi phạm lệnh, vừa kính nể.
Về căn cứ, báo cáo của tôi chỉ vỏn vẹn: “Đội đã tiến hành hỗ trợ nhân đạo cơ bản, tình hình ổn định.” Không kể về ngọn giáo, không kể về cái quỳ, không kể về nước mắt. Peters gọi tôi vào văn phòng, đóng cửa lại: “Đại úy, anh vi phạm mệnh lệnh. Nhưng… anh đã viết lại cách chúng ta làm gìn giữ hòa bình.” Lời ông nói khiến tôi nghẹn ngào. Tôi nhớ căn nhà nhỏ ở Hà Nội, vợ tôi một mình chăm con, mẹ tôi lặn lội chợ sớm bán rau. Tất cả những hy sinh ấy giờ đây dường như có ý nghĩa hơn.
Vài tháng sau, chúng tôi kết thúc nhiệm kỳ. Cả làng Agoro đứng chờ ở con đường ra. Vị tù trưởng nắm tay tôi, đặt vào lòng bàn tay một hạt giống cây baobab – biểu tượng sự sống vĩnh cửu. Cony – đứa trẻ đầu tiên được cứu – chạy đến ôm bác sĩ Minh, dúi vào tay anh một vòng tay cỏ dại. Ông chỉ nói một từ đã học rất vất vả: “Cảm ơn.” Rồi ông chỉ vào tim mình: “Việt Nam.” Giọng ông run run, ánh mắt đỏ hoe.
Tôi siết chặt hạt giống, nước mắt lặng lẽ rơi. Chúng tôi không mang huy chương, không có tiếng vang. Chúng tôi chỉ làm việc phải làm: thấy nước hỏng thì lọc, thấy đứa trẻ đau thì chữa. Giờ mỗi khi ai đó hỏi về Nam Sudan, tôi chỉ cười nhẹ. Tôi nhớ mùi bùn độc nồng nặc, nhớ tiếng khóc yếu ớt của Cony, nhớ hàng trăm chiến binh quỳ xuống khóc dưới ánh trăng. Và tôi biết, có những cuộc chiến không cần súng đạn. Chỉ cần hai bàn tay và một trái tim không sợ hãi.
Ba người lính Việt Nam chúng tôi đã không chinh phục châu Phi. Chúng tôi chỉ gieo một hạt giống nhỏ. Nhưng hạt giống ấy, hy vọng nó vẫn đang xanh tốt giữa thung lũng Agoro năm xưa từng là vùng tử địa. Mỗi đêm nằm ở Hà Nội nghe tiếng mưa rơi, tôi lại thấy lòng mình ấm áp lạ thường. Cuộc đời người lính không phải lúc nào cũng huy hoàng, nhưng những khoảnh khắc chân thành ấy đủ để tôi tin rằng, lòng tốt vẫn có thể thay đổi cả một thung lũng đầy hận thù.
