Cụ ông 72 tuổi Sang Mỹ dưỡng già, con dâu lạnh nhạt còn bảo: “Ba về Việt Nam đi, ba đang phá hủy cuộc hôn nhân của con”
Tôi năm nay 72 tuổi, cái tuổi mà người ta bảo là thất thập cổ lai hy. Nhưng cuộc đời tôi chưa từng được an nhàn. Hồi vợ tôi còn sống, bà ấy chu toàn mọi thứ. Tôi đi làm về là cơm bưng nước rót tận miệng, quần áo ủi thẳng tắp treo sẵn. Suốt mấy chục năm làm chồng, tôi chưa từng đụng tay vào cái chậu hay bật cái bếp ga. Tôi cứ nghĩ mình có phước, đời này chắc chắn an nhàn đến lúc nhắm mắt. Nhưng ông trời đâu có cho ai trọn vẹn bao giờ. Ba năm trước, vợ tôi đột ngột qua đời, bỏ lại tôi bơ vơ trong căn nhà rộng thênh thang. Tôi không biết nấu ăn, không biết giặt giũ, đói thì ra đầu ngõ ăn hủ tiếu, quần áo thì gom lại đem ra tiệm giặt. Nhà cửa bụi bám từng lớp, lạnh lẽo vắng ngắt. Có những đêm nằm một mình nghe tiếng thạch sùng kêu mà tôi ứa nước mắt tủi thân.
Tôi có một đứa con trai tên Hoàng, nó giỏi giang lắm, qua Mỹ du học rồi định cư bên đó. Nó lấy vợ là Hương, một cô gái người Việt nhưng qua Mỹ từ nhỏ, tính tình lối sống y chang người Mỹ. Vợ chồng nó có một thằng con trai năm tuổi. Hồi vợ tôi mất, chúng nó bay về chịu tang. Thằng Hoàng nói: “Ba ơi, má mất rồi, ba ở đây một mình tội nghiệp quá. Hay ba làm hồ sơ qua Mỹ ở với tụi con.” Lúc đó tôi mừng lắm, nghĩ con mình có hiếu, qua đó có con có cháu, mỗi ngày được ăn cơm chung thì còn gì bằng. Hồ sơ chờ đợi hơn hai năm mới có visa. Cái ngày cầm visa trên tay, tôi đi khoe khắp xóm, ai cũng khen tôi có phước. Tôi đóng thùng đủ thứ đồ: cá khô, tôm khô, mắm nêm, áo lạnh. Tôi đinh ninh sang đó sẽ sướng như tiên, có con dâu nấu cơm, có con trai chở đi chơi cuối tuần.
Chuyến bay gần 24 tiếng làm cái xương cốt tuổi già của tôi giã rời. Vừa bước ra khỏi sân bay California, cái lạnh hắt vào mặt. Thằng Hoàng lái xe to đùng ra đón, ôm chầm lấy tôi. Không thấy con Hương với cháu nội đâu, nó bảo vợ ở nhà dọn phòng nấu ăn chờ ba. Tôi ấm lòng. Xe chạy qua những con đường cao tốc, tôi mở to mắt nhìn nước Mỹ, cái xứ sở được đồn là thiên đường. Về tới nhà, đó là một căn nhà gỗ sơn màu xanh mướt, đẹp lắm. Vừa bước vào, máy lạnh phả ra mát rượi, sàn gỗ bóng láng. Hương đứng trong bếp, mặc quần đùi áo thun mỏng, thấy tôi chỉ cười gật đầu: “Ba mới qua, chuyến bay dài ba có mệt không?” Tôi hỏi thăm cháu thì nó bảo đang trong phòng chơi game. Rồi nó quay sang bảo thằng Hoàng mang đồ vào cẩn thận kẻo trầy sàn. Tôi hơi sượng, nhưng tự nhủ bên Mỹ người ta thực tế, không màu mè.
Tôi xách túi bước đôi dép lê dính bụi vào phòng khách, ngồi phịch xuống ghế sofa trắng. Hương nhíu mày, nói tôi ra cửa tháo dép, lại bảo quần áo tôi dơ, đừng ngồi lên sofa kẻo dính vi khuẩn. Tôi đỏ mặt, vội lùi lại. Thằng Hoàng can vào, dẫn tôi vào phòng tắm. Trong đó thơm phức, bồn cầu trắng bóc, vòi nước inox sáng loáng. Tôi đi vệ sinh rồi gác chân lên bồn rửa mặt rửa chân như ở quê, dùng luôn cái khăn trắng treo đó lau mặt, lau tay rồi lau xuống chân. Ra ngoài, tôi bảo thằng Hoàng khui thùng mắm tôm, mắm tép mang từ Việt Nam sang. Vừa cắt nilon, mùi mắm nồng nặc bay khắp nhà vì máy lạnh trung tâm. Hương đang dọn đồ ăn, ôm mũi chạy ra sân ho sặc sụa. Thằng Hoàng vội mở cửa sổ bật quạt hút. Một lúc sau, Hương đi vào phòng tắm, rồi la lên thất thanh, tay cầm cái khăn tôi vừa lau chân, mặt đỏ phừng. Nó quăng khăn vào thùng rác, nhìn thẳng tôi: “Ba làm cái gì trong phòng tắm của con vậy? Ba đưa chân lên bồn rửa mặt và lấy khăn này lau chân hả?” Tôi ấp úng: “Ở quê ba hay làm vậy mà, có sao đâu.” Nó gằn giọng: “Cái bồn đó để rửa mặt đánh răng, cái khăn đó con mua để lau mặt cho thằng Ken. Ba lấy lau chân thúi của ba, ai xài nữa? Ở bên này không giống quê ba đâu!” Tôi nổi giận: “Mày dám nói vậy với tao hả con? Tao lặn lội qua đây để bị mày chửi hả?” Nó đáp: “Con không chửi, con dạy ba cách sống ở Mỹ. Đồ mắm hôi hám đem ra sân sau ăn. Khăn mặt con mua riêng cho ba. Đừng gác chân lên bồn rửa mặt nữa, tởm lắm!”
Đêm đầu tiên trên đất Mỹ, tôi thức trắng. Nỗi tủi thân dâng trào. Sáng hôm sau, thằng Hoàng đi làm sớm, một mình tôi với con dâu. Nó đưa tôi tô sữa lạnh ngắt với ngũ cốc, bảo đây là bữa sáng, trưa tự lấy bánh mì quết bơ mà ăn, đừng đi lung tung kẻo cảnh sát bắt. Tôi ăn hai muỗng rồi bỏ, bao tử già nua không chịu nổi đồ lạnh. Nhìn căn bếp hiện đại sáng bóng mà lòng trống vắng, chẳng có hơi ấm con người. Sau khi con dâu đưa cháu đi học, căn nhà chỉ còn mình tôi, tĩnh lặng đến mức nghe rõ tiếng kim đồng hồ. Tôi nhìn ra cửa sổ, khu dân cư vắng hoe, không một bóng người, không tiếng trẻ đá bóng, không tiếng hàng xóm gọi nhau. Nỗi cô đơn khổng lồ đổ ập xuống. Tôi nhận ra khoảng cách giữa tôi và gia đình con trai không chỉ là mười mấy ngàn cây số, mà là một hố sâu văn hóa.
Vài ngày sau, tôi mong được gần gũi thằng Ken, đứa cháu nội tôi thương nhớ. Một chiều thứ bảy, trong nhà chỉ còn tôi và nó. Thằng bé sáu tuổi, ăn mặc đồ hiệu, mắt dán vào iPad. Tôi lôi từ vali ra con tò he Tôn Ngộ Không và kẹo dừa Bến Tre, định ôm nó vào lòng. Nhưng tay tôi vừa chạm tới, nó giật mình lùi lại, bịt mũi, nói tiếng Anh như gió: “Stop! You smell bad! Don’t touch me!” Nó chê tôi hôi. Tôi đứng chết chân, cố gượng cười đưa kẹo ra: “Ông mang kẹo dừa cho con nè, ăn thử đi con.” Đúng lúc đó, con dâu tôi đi shopping về, thấy cảnh liền gạt tay tôi, kéo con về sau lưng, mắng xối xả: “Ba làm gì vậy? Thằng Ken dị ứng đường, cấm ăn kẹo rẻ tiền. Còn cục bột nặn bằng tay không rửa, lỡ nhiễm trùng ai đền? Ba dẹp mấy thứ rác rưởi này đi!” Nó giật bịch kẹo và tò he ném vào thùng rác. Tiếng bộp vang lên, lòng tôi vỡ vụn. Thằng Ken ôm chân mẹ, bập bẹ: “Mẹ ơi, ông hôi dậu, Ken hông thích ông, ông đi ra đi.” Câu nói ngây thơ ấy như dao cứa vào tim. Tôi cay đắng nhận ra mình đã mất đứa cháu này từ khi nó chào đời trên đất Mỹ. Nó có dòng máu tôi nhưng tâm hồn nó, văn hóa nó, ngôn ngữ nó đều không còn thuộc về tôi.
Những ngày sau, tôi sống như bóng ma trong nhà. Điều tồi tệ nhất là cái bao tử. Cả đời quen ăn cơm nóng, thịt kho, canh chua cá lóc, giờ phải nhai rau trộn giấm, bít tết tái, bánh mì khô. Con dâu không bao giờ nấu cơm Việt. Thằng Hoàng thương ba thì lén mua mì tôm giấu trong phòng. Nhưng ăn mì hoài xót ruột, táo bón hành hạ. Sáng thứ năm, tôi đói quá, định tự nấu ăn. Tôi lấy thịt và trứng trong tủ lạnh, nhưng bếp từ kiểu Mỹ không có núm vặn, chỉ có mặt kính đen với nút cảm ứng. Tôi ấn bừa, đổ dầu vào chảo, không biết mình vô tình bật nhiệt độ cao nhất. Chảo bốc khói đen mù mịt. Tôi hoảng quá, đổ thịt vào, dầu bắn tung tóe, lửa phực lên. Hệ thống báo cháy rú lên điếc tai, đèn đỏ chớp loạn. Tôi sợ điếng, dùng tay không chộp lấy quai chảo nóng như than, giật nảy người, chảo rơi xuống sàn, dầu mỡ văng tứ tung, mặt đá thạch anh nứt một đường dài. Tôi ngã bệt xuống sàn tay bỏng rát.
Đúng lúc đó, con dâu chạy về, mặt đỏ phừng, lao vào:…………………..BẠN ĐỌC TIẾP CÂU CHUYỆN DƯỚI PHẦN BÌNH LUẬN ĐẦU TIÊN
Đúng lúc đó, con dâu chạy về, mặt đỏ phừng, lao vào tắt báo cháy rồi quát “Ba làm trò gì vậy? Ba muốn đốt nhà hả?” Tôi than: “Ba đói bụng, định nấu ăn nhưng bếp lạ quá.” Nó gầm lên: “Đói thì gọi đồ ăn, ai cho ba đụng vào bếp? Cái mặt đá này vài ngàn đô, cái chảo này cả ngàn đô. Ba bán cả nhà ở quê cũng không đền nổi. Ba qua đây để hành hạ con hả?” Tôi nghẹn ngào: “Lúc ba có tiền, vợ chồng con mượn vốn, ba dốc hết cho. Giờ ba lỡ làm hư, con chửi ba như kẻ thù. Chữ hiếu của tụi con đâu?” Nó gạt đi: “Đừng lôi chữ hiếu ra. Anh Hoàng trả lãi đầy đủ rồi. Ba qua đây phải tôn trọng luật lệ nhà này. Nếu ba là gánh nặng thì ba đi, ba về Việt Nam. Con chịu hết nổi rồi.”
Sau sự cố đó, căn nhà rơi vào chiến tranh lạnh. Hương coi tôi như người tàng hình, áp dụng chính sách ba không: không nhìn mặt, không nói chuyện, không phục vụ đồ ăn. Trong tủ lạnh chỉ còn pizza, hamburger nguội. Chúng nó ăn xong, nó ném đồ thừa vào hộp nhựa để tủ lạnh, đó chính là phần của tôi. Tôi không dám hâm nóng vì sợ lại làm hỏng lò vi sóng. Tôi sống lay lắt bằng đồ thừa lạnh ngắt. Chưa đầy một tháng, tôi sụt gần 6 kg, da dẻ xám xịt. Tôi nhớ cơm nhà, nhớ bát canh mồng tơi của vợ, nhớ tình làng nghĩa xóm. Nó đang ép tôi tự đầu hàng, tự xách vali về Việt Nam.
Đỉnh điểm là một buổi sáng tôi bị cảm, ho dữ dội. Con dâu hét lên như thấy dịch bệnh, xịt thuốc sát khuẩn khắp nhà, gọi điện cho thằng Hoàng: “Ông già mang bệnh truyền nhiễm, mẹ con tôi không thể ở đây thêm một phút nào!” Nó xách vali kéo Ken về nhà ngoại. Tối đó thằng Hoàng về, mang khẩu trang N95, đứng cách tôi ba mét, ném thuốc và súp đóng lon lên bàn, bảo tôi tự lo. Nó sợ bị lây, sang nhà mẹ vợ ngủ mấy hôm. Tôi bị bỏ lại một mình, sốt cao, nằm co quắp trên giường, không ai hỏi han. Mồ hôi vã ra ướt gối, tôi mê man nhớ về bà vợ, nhớ bát cháo hành bà từng nấu, cái hơi ấm tình người ấy giờ đổi bao nhiêu đô la cũng không mua được.
Một tuần sau, vợ chồng con về. Hương mang ra một tờ giấy A4: Nội quy chung sống. Nó in rành rọt: cấm tôi vào bếp, cấm tiếp xúc gần với cháu, quy định giờ giấc tắm rửa. Tôi cầm tờ giấy, tay run: “Con dâu, cái này là cái gì? Ba là cha ruột của chồng con, là ông nội, đâu phải khách trọ?” Nó lạnh lùng: “Ở Mỹ sống chung phải có ranh giới. Ba làm được thì ở, không làm được thì giải tán.” Giải tán! Đến nước này, nó dùng từ giải tán. Tôi nhìn thằng Hoàng, nó cúi gằm mặt không dám nhìn tôi. Tôi quát lên: “Mày dung túng cho vợ mày sỉ nhục tao hả? Tao bán hết gia tài ở quê cho mày du học, mày thành tài rồi mày trả ơn tao thế này?” Nó ấp úng: “Ba đừng lôi chuyện cũ nữa. Con gửi tiền lãi đủ rồi.” Tôi nghẹn ứ cổ, vò nát tờ giấy, bỏ vào phòng.
Đêm đó tôi trằn trọc, tự hỏi mình sai ở đâu. Rồi tôi nghe tiếng con dâu nói chuyện điện thoại với mẹ nó ở Việt Nam. Tiếng nó the thé: “Con đã ép ổng bằng mọi cách, cắt đồ ăn, bắt ăn đồ nguội, vậy mà ổng vẫn lì. Con ra tối hậu thư cho anh Hoàng, một tuần phải cho ổng về, không thì con ly hôn.” Tôi đứng sững ngoài hành lang, tim như bóp nghẹn. Hóa ra những bữa ăn lạnh lẽo, những luật lệ hà khắc là một âm mưu tàn nhẫn để bức tử tinh thần tôi, bắt tôi phải tự nguyện ra đi. Tôi không giận con dâu, tôi giận chính mình vì quá ngây thơ, ảo tưởng về tình thân. Tôi quyết định ra đi. Ngay sáng mai.
Sáng hôm sau, tôi xếp vali, bước ra phòng khách. Hương đang pha cà phê. Tôi bảo: “Con rót cho ba ly nước, ngồi xuống, ba có chuyện nói.” Nó nhăn mặt: “Sáng sớm ba lại bày trò gì nữa?” Tôi đáp: “Ba nghe hết cuộc điện thoại tối qua của con với bà xui. Con giỏi lắm. Nhưng ba không mặt dày ở lì đây đâu. Trưa nay bảo thằng Hoàng mua vé sớm nhất cho ba về Việt Nam. Ba giải thoát cho tụi con.” Mặt con dâu giãn ra, một tia mừng lóe lên. Nó nhún vai, quay đi. Tôi đứng đó, sống lưng thẳng, không còn run rẩy.
Ba ngày chờ đợi là ba ngày giả tạo. Con dâu mua phở cho tôi, nói ngọt: “Ba ăn đi cho có sức.” Tôi từ chối, bảo bụng đầy hơi. Thằng Hoàng mua thuốc bổ, tiền đô nhét vào phong bì, tôi trả lại, nói: “Tiền của con cất đi, ba già rồi ăn chẳng bao nhiêu. Ba qua đây tìm tình thân, nếu không có, tiền bạc với ba chỉ là giấy lộn.” Ngày về, bầu trời California xám, mưa phùn. Tôi ngồi ghế sau xe, ôm vali, không quay lại nhìn. Con dâu không ra sân bay. Thằng Hoàng ôm tôi khóc nức nở: “Ba tha lỗi cho con.” Tôi vỗ vai nó: “Sống tốt với vợ con. Đừng bận tâm ba. Ba về nhà.”
Chuyến bay hơn 20 tiếng đưa tôi về Sài Gòn. Vừa bước ra sân bay Tân Sơn Nhất, cái nóng ẩm ập đến, tiếng còi xe, tiếng người gọi nhau ồn ào. Tôi ngửa mặt hít thở, lòng nhẹ nhõm lạ thường. Về đến con hẻm nhỏ Biên Hòa, căn nhà cấp bốn rêu phong hiện ra. Bà Tư hàng xóm reo lên: “Ông Hưng, mới hơn tháng đã về?” Tôi cười: “Đi chơi cho biết xứ cờ hoa. Bên đó sướng mà lạnh lẽo, buồn thối ruột. Tôi chỉ quen cơm mắm kho quê mình thôi.” Tôi mở cửa, xắn tay dọn dẹp, vo gạo, bật bếp ga quen thuộc, chiên trứng với nước mắm. Mùi thơm bốc lên, tôi bới bát cơm nóng, ăn ngấu nghiến, nước mắt trào ra nhưng là nước mắt của tự do. Qua chuyến đi này, tôi ngộ ra: tuổi già đừng bao giờ trao quyền quyết định cuộc đời vào tay con cái. Giữ một khoảng cách để bảo vệ tình thân mong manh và lòng tự trọng cuối cùng. Xa thơm gần thối. Dưỡng già là tự tìm sự an yên, tự nấu bữa cơm, tự chăm sóc mình. Từ nay, tôi sống độc lập, kiêu hãnh, cắm rễ sâu vào quê hương. Ngồi giữa sân đầy nắng, lòng tôi giờ phẳng lặng. Những dông bão nơi xứ cờ hoa đã thành quá khứ. Buông bỏ đôi khi là món quà tự ban tặng. Tôi không còn chờ đợi ai, không còn mỏi mòn trông chút hơi ấm bố thí. Khi ngừng kỳ vọng, ta bỗng mạnh mẽ. Tuổi già không phải đặc quyền để dựa dẫm, mà là lúc học cách tự thắp đèn soi sáng quãng đời còn lại. Câu chuyện của tôi mong giúp ai đó thấy mình, thấy rằng hãy giữ lấy một mái nhà, một khoản tiền phòng thân, một sức khỏe tự phục vụ. Đừng nghĩ nước mắt chảy xuôi thì cha mẹ phải tàn tạ vì con. Hạnh phúc thực sự nằm ở bình yên trong tâm hồn, ở tự do hít thở bầu không khí thuộc về mình. Sự lùi lại đúng lúc là thấu triệt nhân sinh trí tuệ. Cuối cùng, người đồng hành duy nhất đi cùng ta đến ga cuối chỉ có thể là chính mình. Hãy giữ lửa trong tim để mùa xuân ươm mầm. Tự tại, an yên và kiên cường.
