Chồng mất 4 năm, tôi mang sách đi tặng rồi chết lặng khi thủ thư nói: “Tuần trước anh ấy vừa đến đây!”
Tôi là Lê Thu Hương, năm nay vừa tròn bốn mươi hai tuổi. Người ta bảo tôi là góa phụ bốn năm, nhưng trong lòng tôi, ngày mất của chồng vẫn còn nguyên vẹn như mới hôm qua. Chồng tôi, Phạm Quốc Tùng, là một người yêu sách đến cuồng si. Tôi từng đùa với anh: “Anh mà ôm sách thêm nữa, em phải kê gối ngoài cửa cho sách vào ngủ cùng.” Anh chỉ cười hiền: “Thì em ngồi đây, sách biết pha trà gừng cho anh đâu?” Những câu nói vụn vặt ấy, sau này tôi nhớ như in, hơn cả những ngày lễ lớn. Chúng tôi sống với nhau mười một năm, không có con – một nỗi đau khác tôi cõng trên vai suốt những năm tháng ấy. Nhưng Tùng chưa một lần trách tôi. Có đêm tôi khóc, anh xoa lưng tôi: “Anh buồn vì em đau, chứ không buồn vì nhà mình chưa có con.” Những câu nói như thế khiến tôi không thể nào quên, và càng khiến tôi không thể bước tiếp khi người ta khuyên tôi đi bước nữa.
Tai nạn xảy ra vào một đêm mưa giữa tháng mười một. Tùng đi xe khách từ Tây Bắc về Hà Nội, chiếc xe gặp nạn trên đèo dốc quốc lộ 6. Tôi được báo tin lúc nửa đêm, người ta nói anh nằm trong danh sách tử vong. Đồ đạc của anh được thu lại, có chiếc đồng hồ tôi tặng sinh nhật năm trước. Tôi cầm nó trong tay mà không khóc được, chỉ thấy đôi chân mình mềm nhũn, không còn đứng vững. Người ta nói nạn nhân bị thương tổn nặng, tôi không tận mắt nhìn thấy anh, nhưng giấy tờ tư trang đều khớp. Gia đình làm tang lễ, tôi đứng cạnh quan tài mà không tin nổi. Mẹ chồng tôi – bà Mận – khóc đến ngất đi mấy lần. Tôi chỉ đứng im, như cái xác không hồn.
Bốn năm trôi qua. Tôi vẫn giữ nguyên căn phòng sách của Tùng, mỗi sáng đều lau bụi và thắp nén hương trước bàn thờ. Đôi dép của anh vẫn kê dưới gầm tủ, tôi chưa từng đụng vào. Biết vô lý, nhưng có những thứ người ta giữ không phải vì còn hy vọng, mà vì chưa đủ sức buông bỏ. Mẹ chồng tôi sống cùng tôi, bà có những suy nghĩ cũ, nhưng tôi luôn coi bà là mẹ, coi em chồng Kiên và vợ chồng nhà chú là người thân. Họ về ở cùng để xưởng đồ gỗ đang sa sút, tôi chẳng nề hà.
Một buổi chiều đầu thu năm ấy, bà Mận bảo tôi: “Hương à, bốn năm rồi con ạ. Sách của thằng Tùng nhiều thế, để lâu mốc mất. Con tặng thư viện đi, coi như làm việc tốt cho nó.” Tôi đứng trước cánh cửa phòng sách rất lâu. Cuối cùng, tôi mở khóa, bước vào và ngồi xuống sàn mà phân loại từng cuốn. Tôi giữ lại những cuốn có ghi chú của anh, còn lại xếp thành ba thùng lớn, buộc dây thật chắc. Hôm ấy, tôi nhờ xe chở tới thư viện quận – nơi tôi và Tùng từng ngồi đọc sách những chiều hè oi ả để tránh nóng trong căn nhà trọ cũ.
Ở thư viện, tôi gặp cô thủ thư trẻ tên Bích Thảo. Cô nhí nhảnh giúp tôi kiểm sách. Đến cuốn bìa cứng màu nâu sẫm, một tấm ảnh rơi ra, rơi úp mặt xuống sàn. Thảo nhặt lên, nhìn một cái rồi bật cười: “Ơ, anh này tuần trước vừa đến thư viện mà chị!” Tôi cầm bức ảnh trên tay, đầu óc quay cuồng. Đó là Tùng, mặc chiếc áo sơ mi xanh nhạt tôi mua cho anh sinh nhật năm 2007, đứng bên hồ Hoàn Kiếm, nheo mắt cười dưới ánh nắng. Tôi nói với Thảo: “Đây là chồng chị, anh ấy mất bốn năm rồi.” Thảo sững người. Cô nhìn tôi bằng đôi mắt đầy ái ngại, nhưng vẫn khẳng định: “Chị ơi, em không nhầm đâu. Người đàn ông này gầy hơn trong ảnh nhiều, tóc bạc, thái dương có sẹo, chân phải đi hơi tập tễnh. Anh ấy còn có nốt ruồi ở đuôi lông mày phải đấy.”
Tôi như chết lặng. Nốt ruồi ấy, tôi đã nhìn nó hàng nghìn lần trong mười năm làm vợ. Tôi xin xem camera. Người phụ trách thư viện đồng ý cho tôi xem tại chỗ. Khi hình ảnh hiện lên màn hình, tôi thấy một người đàn ông bước vào, dáng đi khập khiễng, khuôn mặt gầy gò, hai bên tóc bạc trắng. Anh ta ngồi xuống bàn cuối, tháo kính và day sống mũi bằng hai ngón tay – một thói quen mà chỉ có tôi mới biết. Tôi vịn vào thành bàn, chân run bần bật. Đó là Tùng. Không thể nhầm được.
Tôi về nhà trong tình trạng mê muội. Tối ấy, tôi kể chuyện trong bữa cơm. Bà Mận không tỏ vẻ ngạc nhiên, bà chỉ cúi mặt xuống bát cơm. Kiên vội vã bảo: “Người giống người thôi chị!” Còn Trúc – em dâu tôi – buột miệng: “Có gặp thật người ta cũng chưa chắc nhận ra chị đâu!” Tôi lạnh người. Sao cô ấy biết người đó mất trí nhớ? Tôi không hỏi ngay, nhưng trong lòng đã dâng lên một mối nghi ngờ.
Đêm ấy, tôi xuống bếp lấy nước, tình cờ thấy một túi thuốc trong phòng bà Mận. Trên nhãn thuốc, tên bệnh nhân in rõ: Phạm Quốc Tùng. Tôi giật lấy túi thuốc, hỏi bà: “Mẹ, thuốc này của ai?” Mặt bà Mận tái đi, bà giật lại túi thuốc và bảo: “Con đừng hỏi nữa!” Nhưng tôi không chịu. Tôi đứng giữa phòng, nước mắt bắt đầu chảy: “Mẹ ơi, bốn năm nay con thắp hương cho chồng, mẹ bảo con tặng sách của anh ấy, rồi mẹ giấu con rằng anh ấy còn sống? Mẹ có biết con đã khóc bao nhiêu đêm không?” Bà Mận lảo đảo ngồi xuống ghế, tay ôm túi thuốc run run………….
. Rồi bà khóc, kể rằng Kiên đã đưa bà gặp Tùng ba tuần trước, nhưng Tùng bị mất trí nhớ, không nhớ mẹ, không nhớ vợ. Kiên bảo giấu tôi vì sợ tôi làm Tùng hoảng loạn.
Tôi không tin. Tôi đến thư viện chờ Tùng. Ngày thứ hai, anh xuất hiện. Tôi chạy theo, gọi tên anh trong cơn nghẹn ngào: “Tùng!” Anh quay lại, đôi mắt đầy mơ hồ, nhìn tôi như nhìn một người lạ. Anh nói: “Chị gọi tôi?” Tôi bước tới một bước, nước mắt đã tràn ra: “Em là Hương, vợ anh đây.” Anh lùi lại, vẻ mặt đầy phòng vệ: “Chị tìm tôi vì chuyện căn nhà đúng không?” Tôi như bị ai đấm vào ngực. Kiên đã kể cho anh một câu chuyện hoàn toàn khác – rằng tôi đã sống tiếp, rằng tôi chỉ tìm anh vì tài sản.
Tôi đưa Tùng đến cơ sở phục hồi. Bác sĩ nói anh bị mất ký ức tự truyện nhưng không nguy hiểm. Khi tôi xem hồ sơ người liên hệ, tôi thấy tên Kiên đăng ký từ 8 tháng trước. Tám tháng. Không phải ba tuần. Tùng ngồi bên tôi, mặt anh tái đi: “Kiên nói với tôi là mới tìm thấy tôi.” Tôi nắm tay anh, lần đầu tiên trong bốn năm, cảm giác ấm áp đó khiến tôi muốn gào lên, nhưng tôi chỉ siết nhẹ: “Anh ấy đã lừa cả hai chúng ta.”
Tôi bắt đầu điều tra. Trúc – người em dâu tôi từng tránh mặt – cuối cùng cũng thú nhận cô biết Tùng còn sống từ hai tháng trước. Cô ấy khóc, nói: “Em sợ xưởng của Kiên nợ hai tỷ, sợ mất nhà, sợ Khôi không có chỗ ở.” Cô ấy còn đưa tôi ảnh chụp tin nhắn của Kiên với một người tên Trịnh Quốc Dũng, người đã nhận 450 triệu tiền đặt cọc mua 1/4 căn nhà của chú ấy. Kèm theo là một tờ giấy xác nhận tôi đồng ý nhượng quyền ưu tiên mua – có chữ ký giả của tôi. Tôi chưa bao giờ ký. Kiên đã làm giả chữ ký của chính chị dâu mình để bán căn nhà, để lấy tiền trả nợ, trong khi tôi đang thắp hương cho chồng mình dưới bàn thờ.
Tối cuối cùng, tôi đặt tất cả bằng chứng lên bàn. Bà Mận ngồi im, Kiên mặt cắt không còn giọt máu. Tôi nhìn thẳng em chồng: “Chú giấu anh ruột mình 8 tháng, chú làm giả chữ ký của chị, chú định bán phần nhà của mẹ để đưa vợ con đi đâu?” Kiên đập bàn, gào lên: “Chị không sinh được con, mai này căn nhà này chẳng phải cũng về tay ngoài sao!” Một tiếng tát vang lên. Bà Mận đứng đó, tay còn run. Bà nhìn thẳng vào mặt con trai út: “Mày còn dám nói câu đó trước mặt anh mày?” Tùng đứng dậy, lần đầu tiên anh nhìn em trai mình bằng đôi mắt không còn mơ hồ: “Em biết anh không nhớ gì, nên em đã chọn luôn cả người anh được phép tin.”
Sau đêm đó, Kiên bị buộc trả lại 450 triệu, bán máy móc xưởng gỗ, Trúc đưa con ra ở riêng. Căn nhà được xem xét lại giấy tờ, Tùng dần lấy lại tên tuổi và từng mảnh ký ức. Chúng tôi bắt đầu lại – không phải như vợ chồng cũ, mà như hai người mới quen, chậm rãi, nhẹ nhàng. Tôi vẫn gặp anh ở thư viện, vẫn pha trà gừng cho anh, và có những khoảnh khắc anh bất chợt nhớ ra một chi tiết nhỏ: nào là tôi ghét hành phi, nào là tôi hay gặp gáy sách. Một chiều đông, chúng tôi quay lại thư viện. Tùng mở cuốn sách cũ, ở trang cuối cùng, dòng chữ anh viết ngày nào hiện ra rõ ràng: *”Nếu một ngày anh quên hết, mong vẫn nhớ đường về với Hương.”* Anh cầm tay tôi, đôi mắt đã đầy ắp yêu thương: “Em ơi, anh về rồi.”
Tôi hiểu ra một điều: những sai lầm lớn lao thường khởi nguồn từ những lần “giấu thêm một hôm”. Yêu thương không có nghĩa là bao che. Người vợ không sinh được con chưa bao giờ là “người ngoài”. Tình thân phải được giữ gìn bằng sự thật, không phải bằng lòng tham và những tờ giấy ký giả. Và khi sự thật sáng tỏ, dù có muộn màng, cũng là lúc để bắt đầu lại, với nhau, bằng tình yêu chân thành.
