Đi Phỏng Vấn, Tổng Giám Đốc Bất Ngờ Hỏi: “30 Tuổi Sao Chưa Lấy Chồng?” Tôi Đáp: “12 Năm Trước Em Đã Hứa Với Một Người…”

“Sao 30 tuổi rồi mà em vẫn chưa lấy chồng?”

Câu hỏi rơi xuống giữa phòng phỏng vấn như một hòn đá ném vào mặt hồ. Sau ba vòng thi và một đêm thức trắng, tôi bỗng thấy cổ họng nghẹn lại.

Đáng lẽ tôi nên trả lời khéo. Nhưng nhìn người đàn ông ngồi sau chiếc bàn gỗ lớn, tôi lại nói thật:

“Mười hai năm trước, em đã hứa với một bạn nam cùng lớp là sẽ đợi anh ấy cả đời.”

Căn phòng lặng đi. Vị tổng giám đốc chậm rãi kéo ngăn bàn, lấy ra một tấm ảnh đã ngả vàng. Hai đứa học trò áo trắng đứng dưới gốc phượng già trước cổng trường. Cô gái tết tóc là tôi. Cậu con trai gầy gò là người từng nhường tôi nửa ổ bánh mì mỗi sáng suốt ba năm cấp ba.

Tôi ngẩng lên. Mắt anh đỏ hoe.

“Hạnh… là anh đây. Quân.”

Tôi từng tưởng tượng hàng trăm lần cảnh gặp lại. Chưa bao giờ nghĩ mình ngồi ghế ứng viên, còn anh ngồi ghế người quyết định số phận mình.

Nhưng điều khiến tim tôi rơi xuống đáy là ngay sau đó, Quân ký vào một tờ giấy rồi đẩy sang chị Thu bên nhân sự.

Quyết định tạm dừng tuyển dụng vị trí trợ lý tổng giám đốc.

Mười hai năm chờ đợi, và câu mở đầu của cuộc đoàn tụ là một lời từ chối.

Tôi đứng dậy, cố giữ giọng khỏi run: “Nếu em có mặt ở đây khiến anh khó xử, em xin rút hồ sơ. Nhưng em đến bằng năng lực của mình. Em không hề biết tổng giám đốc là anh.”

“Em hiểu lầm rồi.” Quân đứng bật dậy. “Anh không muốn ai nói em được nhận vì quen anh.” Rồi anh quay sang chị Thu: “Chị tổ chức một vòng đánh giá độc lập. Tôi sẽ không chấm điểm.”

Khi cửa khép lại, anh mới kể. Năm ấy bố anh làm ăn thua lỗ, nhà phải bán trả nợ, mẹ ốm liên miên, cả nhà vào Đà Nẵng nương nhờ bác ruột.

“Sao anh không gửi cho em lấy một lá thư?”

“Anh viết rất nhiều. Nhưng không gửi.” Anh cúi đầu. “Anh sợ em biết anh khổ rồi bỏ học đi tìm anh.”

Tôi vừa thương vừa giận. Tôi nhớ những chiều năm nhất ghé bưu điện hỏi có thư không, dù biết chẳng ai có địa chỉ của mình. Nhớ những năm đi làm, chuyển nhà, chăm mẹ đau khớp, dành dụm từng đồng mua căn hộ nhỏ ngoại thành. Tôi không sống mười hai năm chỉ để đợi. Nhưng trong tim vẫn luôn để trống một chỗ.

“Anh đã tự quyết định thay cả hai đứa,” tôi nói khẽ.

Điện thoại rung. Giọng mẹ gấp gáp: “Hạnh à, cô Mai vừa gọi. Có người đến trường hỏi chuyện bố con năm xưa từng giúp một gia đình gặp nạn.”

Bố tôi mất đã sáu năm. Những việc tốt ông làm, ông chưa bao giờ kể.

Tôi quay vào. Quân đang cầm một phong bì giấy nâu cũ. Góc phong bì có dòng chữ nghiêng về bên phải, nét đều và cẩn thận. Chữ của bố.

Bên trong là biên nhận chuyển tiền và lá thư bố gửi mẹ Quân. Ông đã âm thầm gửi ba mươi triệu, đúng năm nhà tôi phải sửa đi sửa lại chiếc xe máy cũ vì không đủ tiền mua xe mới. Cuối thư, bố dặn: “Anh chị đừng kể với hai đứa nhỏ. Tôi giúp vì thương, không phải để cháu Quân phải quay về vì món nợ. Nếu chúng còn thương nhau, cứ để chúng tự chọn.”

Nước mắt tôi rơi xuống mặt giấy.

“Năm năm trước anh về Hải Phòng,” Quân nói. “Bố em đang nằm viện. Anh đến thăm ông hai lần, đúng lúc em đi công tác. Ông hỏi anh, nếu Hạnh sắp lấy chồng, cháu có thật lòng chúc phúc không? Anh nói có. Ông còn dặn, gặp lại em thì nhắc em mở chiếc hộp gỗ ở nhà.”

Chiều đó tôi bắt xe về Hải Phòng. Mẹ gọi, giọng khác hẳn mọi ngày: “Bố con dặn mẹ đừng ngăn con chờ Quân. Nhưng cũng đừng bao giờ khuyên con lấy cậu ấy.”

Trong chiếc hộp gỗ bọc khăn xanh có lá thư đề tên tôi. Bố viết: “Hạnh của bố có thể thương một người rất lâu, nhưng đừng vì thế mà quên thương chính mình. Nếu Quân trở về, hãy xem cậu ấy có tôn trọng cuộc sống con đã gây dựng hay không, chứ đừng chỉ xem cậu ấy còn nhớ lời hứa.”

Tôi tựa đầu vào vai mẹ, khóc như một đứa trẻ.

Sáng hôm sau, chị Thu gọi. Có đơn phản ánh rằng tôi có quan hệ lợi ích với quỹ học bổng Quân tài trợ cho trường cũ. Người gửi là bà Dung, kế toán cũ của công ty bố Quân, cũng là người phụ nữ đứng cạnh mẹ anh trong tấm ảnh mẹ tôi vừa tìm thấy dưới đáy hộp.

Tôi đến gặp. Bà ôm cuốn sổ bìa xanh sờn mép, cúi đầu thừa nhận năm xưa làm giấy tờ quỹ chưa chặt chẽ, thấy tên tôi trong danh sách ứng viên thì sợ chuyện cũ bị lật lại nên viết đơn mập mờ. “Bác sai rồi. Bác sẽ đính chính.”

Tôi tưởng thế là xong.

Cho đến tối hôm đó, khi ngồi cùng Quân ở quán ăn nhỏ gần công ty. Anh im lặng rất lâu, rồi đặt lên bàn một phong bì trắng đã cũ.

“Năm năm trước, đúng ngày anh định đến nhà em, có người đưa anh lá thư này.”

Tôi mở ra. Và lạnh toát người.

Nét chữ của tôi. Cả thói quen kéo dài nét cuối chữ “Quân” cũng giống y hệt.

“Quân, em đã có cuộc sống riêng. Mong anh đừng tìm em nữa.”

Tôi chưa từng viết lá thư này.

……………………………………………

“Em không viết,” giọng tôi vỡ ra. “Năm năm trước em còn không biết anh đã về.”

Quân ôm mặt. “Anh tin ngay. Vì nó giống hệt chữ trong những tấm thiệp em viết hồi đi học.”

Năm năm. Chỉ vì một tờ giấy.

Tôi lật mặt sau. Góc dưới có dấu mực nhạt hình bông phượng, con dấu tôi từng đóng lên từng trang lưu bút năm lớp mười hai. Cuốn lưu bút ấy, sau khi ra trường, tôi gửi cô Mai giữ hộ. Tôi gọi cho cô. Cô nhớ ra, có lần họp lớp, Thảo xin chụp lại vài trang để làm kỷ yếu.

Thảo. Bạn thân nhất của tôi.

Chưa đầy một giờ sau, Thảo tự gọi đến, giọng run rẩy.

“Hạnh, mình xin lỗi. Năm năm trước mình gặp Quân, mình nói cậu sắp lấy chồng. Mình thấy cậu chờ khổ quá, tưởng thế là giúp cậu.”

“Còn lá thư?”

Đầu dây im lặng lâu đến mức tôi tưởng cuộc gọi đã ngắt.

“Không phải mình viết. Nhưng hôm đó mình đứng ngay cạnh người đưa nó.” Một tiếng thở dài. “Là mẹ Quân.”

Chiếc điện thoại suýt tuột khỏi tay tôi.

Sáng hôm sau, Quân đưa tôi đến nhà mẹ anh. Bà mở cửa, chiếc khăn lau bếp trong tay run lên khi nhìn thấy tôi. Quân đặt phong bì trắng lên bàn. Tiếng đồng hồ treo tường tích tắc giữa căn phòng im phăng phắc.

“Mẹ, có phải mẹ không?”

Bà gật đầu. “Mẹ nhờ người chép lại theo nét chữ trong mấy trang lưu bút. Nội dung là mẹ quyết định.”

“Cháu đã làm gì khiến bác phải lo ạ?”

Bà bật khóc. Khi ấy Quân vừa về nước, công việc ngổn ngang, bố anh đang điều trị dài ngày. Bà sợ hai đứa gặp lại mà không thành, con trai bà sẽ gục ngã. “Bác không ngờ Quân giữ lá thư suốt năm năm. Càng không ngờ cháu vẫn một mình đến tận bây giờ.”

Tôi nhìn người phụ nữ từng nhận ba mươi triệu của bố tôi lúc khốn cùng nhất, rồi chính tay sắp đặt lời chia cắt con gái ông. Lòng đau đến mức không khóc nổi.

“Bác ạ, sự bình yên không thể dựng lên bằng cách khiến hai người hiểu lầm nhau. Cháu nghe lời xin lỗi của bác. Nhưng cháu cần thời gian.”

Tôi tưởng đó là tầng bí mật cuối cùng. Nhưng tối ấy, mẹ tôi gọi.

“Hạnh, mẹ có chuyện phải thú nhận. Năm năm trước, mẹ Quân có gọi cho mẹ, xin mẹ khuyên con đừng tìm Quân lúc cậu ấy đang lo sự nghiệp.” Giọng mẹ chùng xuống. “Mẹ đã không kể với con.”

Tôi ngồi thụp xuống sàn. Mẹ anh, bạn thân tôi, cả mẹ tôi. Ai cũng thương tôi. Ai cũng quyết định thay tôi. Và chính tình thương ấy đã lấy đi của tôi năm năm không bao giờ trở lại.

“Mẹ xin lỗi con.” Lần đầu tiên trong đời, tôi nghe mẹ nhận sai.

Một tuần sau, chị Thu báo kết quả. Bà Dung đã đính chính, tôi không dính dáng gì đến quỹ, điểm chuyên môn đứng đầu. Công ty mời tôi làm quản lý dự án cộng đồng, báo cáo cho một giám đốc khác, không qua Quân.

Lần đầu tiên sau mười hai năm, có một cánh cửa mở ra cho tôi mà không ai phải mở thay.

Chuyến công tác đầu tiên, tôi về trường cũ. Cô Mai giới thiệu cô bé lớp mười một tên Trúc. Bố mất việc, mẹ ốm, em định nghỉ học đi bán hàng ngoài chợ. Bộ đồng phục đã bạc màu, hai tay em đặt ngay ngắn trên đầu gối.

“Con không dám nhận đâu cô. Con sợ sau này không có gì trả lại.”

Tôi nhìn em mà thấy cậu học trò gầy gò năm mười tám tuổi. Thấy cả bóng lưng bố tôi đạp chiếc xe cũ ra cảng mỗi sáng.

“Đây không phải món nợ, Trúc à. Sau này nếu muốn, con giúp lại một bạn khác. Nhưng đó là con chọn.”

Cô bé òa khóc. Nước mắt nhẹ nhõm.

Tối đó, Quân hẹn tôi ở quán nước cạnh cổng trường. Trước khi đi, mẹ dúi vào tay tôi chiếc đồng hồ cũ của bố: “Bố con bảo, thời gian không quay lại được, nhưng con người có thể chọn sống tốt hơn từ hôm nay.”

Anh ngồi đợi dưới gốc phượng già, trước mặt là một chiếc hộp gỗ nhỏ. Không có nhẫn. Chỉ có hai tấm vé xe phai màu, tấm ảnh dưới gốc phượng và mảnh giấy ghi lời hứa năm mười tám tuổi bằng nét chữ tròn trịa của tôi.

“Anh giữ chúng mười hai năm vì sợ quên em,” anh nói, giọng nghẹn. “Mình có thể cất chúng đi như một kỷ niệm, rồi bắt đầu lại như hai người trưởng thành không? Không vì ân tình. Không vì lời hứa cũ.”

Tôi cầm mảnh giấy lên. Mực đã nhòe. Cô bé viết những dòng này từng tin chờ đợi là cách yêu đẹp nhất. Cô ấy không biết rồi sẽ có người cầm bút viết thay mình.

Tôi đặt tay lên tay anh. “Mình đi chậm thôi nhé. Và lần này, có chuyện gì phải nói với nhau.”

“Anh hứa.”

Gió đêm thổi qua tán phượng, mấy cánh hoa muộn rơi xuống mặt bàn. Chiếc đồng hồ của bố trong lòng bàn tay tôi vẫn chạy đều từng nhịp.

Tôi đã chờ anh mười hai năm. Và năm năm trước, anh từng đứng cách cửa nhà tôi vài con phố, tay cầm một lá thư tôi chưa từng viết.

Có những đêm, tôi vẫn nghĩ về năm năm ấy. Về những tối một mình trong căn hộ nhỏ, tự hỏi có nên thôi chờ. Về bố nằm trên giường bệnh, biết hết mà không nói.

Chúng tôi tìm lại được nhau. Nhưng năm năm ấy, không ai trả lại được cho tôi.