ly hôn xong thấy tôi chưa chịu đi, mẹ chồng cũ gọi mẹ tôi, bà mau rước của nợ về. Mẹ tôi bình thản đáp, “Nhà bà có 30 phút để cút khỏi căn nhà này.”
Tôi vừa ký xong tờ giấy ly hôn thì mẹ chồng cũ đã đứng ngay cửa phòng khách, tay chỉ thẳng vào mặt tôi:
“Cô còn ngồi đây làm gì? Đã ly hôn rồi thì thu dọn đồ đạc đi. Đừng làm mất mặt nhà tôi.”
Tôi nhìn bà, không đáp. Hai thùng carton còn để góc tường. Quần áo của tôi vẫn treo trong tủ. Tôi chưa kịp chuyển hết vì thằng bé đang thi giữa kỳ, tôi muốn nó ổn định chỗ ngủ thêm vài ngày.
Bà không chờ tôi trả lời. Bà lấy điện thoại, bấm số, bật loa ngoài cố ý:
“Chị ơi, sang đây rước của nợ về giùm tôi. Nó ly hôn xong vẫn ngồi ỳ ra đây. Nhà tôi không chứa người thừa.”
Bên kia đầu dây im một lúc. Rồi giọng mẹ tôi vọng ra, bình thản đến mức tôi cũng giật mình:
“Nhà bà có ba mươi phút để cút khỏi căn nhà này.”
Mẹ chồng cũ cầm điện thoại cứng đờ. Mặt bà đỏ lên:
“Cái gì? Nhà tôi cơ mà!”
Mẹ tôi không giải thích thêm. Chỉ nói:
“Ba mươi phút. Tôi đang trên đường.”
Rồi cúp máy.
Tôi ngồi im trên ghế sofa cũ. Trong đầu lúc đó chỉ có một câu hỏi: mẹ tôi biết chuyện gì mà dám nói vậy?
Ba năm trước, khi tôi lấy chồng, nhà này vẫn còn là căn cấp bốn cũ. Chồng tôi – thằng Hùng – bảo sẽ sửa sang. Tôi đem toàn bộ tiền tiết kiệm từ thời đi làm công ty, cộng với số tiền mẹ tôi hỗ trợ, bỏ vào việc xây lại. Tôi đứng tên vay ngân hàng một phần. Giấy tờ thế chấp do tôi ký. Hùng lúc đó đang thất nghiệp, chỉ lo việc chạy giấy phép.
Sau khi xây xong, nhà mang tên cả hai. Nhưng khoản vay hàng tháng tôi là người trả. Tiền điện, tiền nước, tiền học cho con cũng phần lớn từ lương tôi. Hùng đi làm lại được hai năm thì bắt đầu về muộn, rồi có mùi nước hoa lạ. Tôi không ầm ĩ. Tôi chỉ im lặng gom chứng từ chuyển khoản, biên lai ngân hàng, hóa đơn sửa nhà vào một cái cặp.
Khi chuyện ngoại tình bị lộ, tôi đưa ra yêu cầu ly hôn. Hùng đồng ý nhanh. Mẹ chồng cũ lúc đầu còn khuyên răn, sau thì quay sang trách tôi “không giữ được chồng”. Tôi không cãi. Tôi chỉ muốn xong việc.
Hôm ký giấy, tôi tưởng mọi thứ sẽ êm. Không ngờ bà giữ tôi lại đúng lúc tôi đang thu xếp đồ.
Bây giờ mẹ tôi nói “cút khỏi căn nhà này”. Tôi chưa kịp gọi lại hỏi rõ thì tiếng xe máy đã dừng ngoài cổng. Mẹ tôi bước vào, tay cầm cặp da cũ. Bà không nhìn mẹ chồng cũ. Bà nhìn tôi trước:
“Con thu đồ cá nhân của con và cháu thôi. Còn lại để mẹ.”
Mẹ chồng cũ bước tới:
“Chị nói năng cẩn thận. Nhà này của con trai tôi.”
Mẹ tôi mở cặp, lấy ra một tập hồ sơ mỏng, đặt lên bàn:
“Đây là giấy vay ngân hàng mang tên con gái tôi. Đây là biên lai chuyển khoản sửa nhà từ tài khoản của nó. Đây là hợp đồng thế chấp. Nhà này đang trong quá trình phân chia tài sản. Theo thỏa thuận tạm thời sau ly hôn, người đang trả nợ được ở lại cho đến khi tòa phân xử xong. Bà muốn ở lại thì ở. Nhưng đừng đuổi con tôi.”
Mẹ chồng cũ giật tập hồ sơ. Tay bà run. Hùng lúc này mới từ trong phòng bước ra, mặt tái:
“Mẹ… chuyện này…”
Mẹ tôi nhìn con rể cũ:
“Anh biết rõ. Anh cũng ký vào biên bản thỏa thuận tạm thời tuần trước. Sao để mẹ anh làm khó?”
Hùng cúi đầu, không nói được câu nào.
Trong phòng khách lúc đó chỉ còn tiếng quạt trần kêu kẽo kẹt. Mẹ chồng cũ ném tập hồ sơ xuống bàn:
“Được. Ba mươi phút. Tôi không ở chung với người này.”
Bà quay vào phòng lấy túi đồ. Hùng đứng nhìn mẹ, rồi nhìn tôi, cuối cùng cũng vào phụ mẹ lấy vài bộ quần áo.
Tôi không đứng dậy. Tôi chỉ ngồi nhìn mẹ tôi thu dọn mấy cái ly trên bàn. Bà làm việc chậm rãi, không nói thêm gì.
Hai mươi phút sau, mẹ chồng cũ và Hùng đi ra cổng. Bà còn quay lại nói một câu:
“Tòa sẽ phân xử. Đừng có mừng sớm.”
Mẹ tôi chỉ đáp:
“Mời bà.”
Cổng đóng lại. Tiếng xe máy chạy xa dần.
Tôi nhìn mẹ:
“Mẹ biết từ bao giờ?”
Mẹ tôi ngồi xuống ghế đối diện:
“Từ ngày con bảo mẹ chuyển tiền sửa nhà. Mẹ giữ hết biên lai. Mẹ cũng nhờ người hỏi bên ngân hàng. Con không kể hết, nhưng mẹ đoán ra.”
Tôi im lặng. Những tháng trước khi ly hôn, tôi chỉ nói với mẹ là “có chuyện với chồng”. Tôi không kể chi tiết ngoại tình, cũng không kể chuyện mẹ chồng mắng mỏ. Tôi sợ mẹ lo.
Bây giờ bà ngồi đây, cặp hồ sơ vẫn còn trên bàn.
Đêm đó, thằng bé ngủ trong phòng trong. Tôi và mẹ ngồi ngoài phòng khách. Mẹ hỏi tôi định ở lại lâu không. Tôi nói chưa biết. Tòa còn phải mở phiên phân chia tài sản. Có thể mất vài tháng.
Mẹ gật:
“Cứ ở. Mẹ sẽ lên phụ con trông cháu những hôm con phải đi làm.”
Tôi không nói cảm ơn. Tôi chỉ pha ấm nước, rót cho mẹ một ly.
Những ngày sau đó trôi qua khá êm. Hùng không về. Mẹ chồng cũ cũng không gọi. Tôi đi làm, đón con, nấu cơm. Mẹ tôi thỉnh thoảng lên ở lại cuối tuần. Hàng xóm có người hỏi thăm, tôi chỉ cười trừ.
Một buổi chiều, khi tôi đang lau bàn thì điện thoại reo. Số của luật sư phía Hùng. Họ muốn thương lượng ngoài tòa: Hùng sẽ nhượng lại toàn bộ quyền với căn nhà, đổi lại tôi không đòi cấp dưỡng thêm ngoài khoản đã thỏa thuận cho con.
Tôi nghe xong, không trả lời ngay. Tôi bảo sẽ suy nghĩ.
Tối đó tôi kể với mẹ. Mẹ chỉ hỏi:
“Con muốn giữ nhà này không?”
Tôi nhìn quanh căn phòng. Trần nhà còn vết thấm nhỏ từ mùa mưa năm ngoái. Bộ bàn ghế mua trả góp. Phòng thằng bé dán đầy hình siêu nhân. Tôi sống ở đây ba năm. Có những kỷ niệm không đẹp, nhưng cũng có những buổi tối nó ngủ ngoan trên giường.
Tôi trả lời:
“Con chưa chắc.”
Mẹ không thúc. Bà chỉ bảo:
“Mai con đi làm về, mình ngồi tính lại chi phí còn nợ ngân hàng. Rồi quyết.”
……………………………………………
Tôi mang tập hồ sơ đến văn phòng luật sư vào sáng thứ Hai. Họ xem kỹ, rồi nói khả năng tôi được giữ nhà khá cao vì đã chứng minh được nguồn tiền đóng góp chính. Họ khuyên tôi chấp nhận đề nghị của phía bên kia nếu muốn kết thúc nhanh, tránh mất thời gian và tiền án phí.
Tôi về nhà, ngồi với mẹ đến khuya. Chúng tôi tính từng khoản: nợ ngân hàng còn lại, tiền sửa chữa nhỏ, chi phí sinh hoạt hàng tháng. Cuối cùng tôi quyết định giữ nhà. Tôi ký vào bản thỏa thuận.
Một tuần sau, giấy tờ sang tên xong. Nhà chính thức mang tên tôi. Hùng đến lấy nốt vài món đồ cá nhân. Anh đứng ngoài cửa, nhìn vào một lúc, rồi nói:
“Xin lỗi.”
Tôi gật đầu. Không mở cửa rộng. Anh lấy đồ rồi đi.
Mẹ chồng cũ không xuất hiện nữa. Có tin đồn bà chuyển về ở với người con gái ở tỉnh khác. Tôi không xác minh.
Cuộc sống trở lại nhịp cũ, nhưng không còn giống trước. Tôi đi làm, đón con, nấu cơm. Cuối tuần mẹ lên chơi. Thằng bé hỏi bố vài lần. Tôi trả lời thật: bố và mẹ không sống chung nữa, nhưng bố vẫn thương nó. Nó im lặng một lúc rồi chạy đi chơi.
Có những đêm tôi thức dậy giữa chừng, ra phòng khách ngồi. Căn nhà yên tĩnh. Tiếng xe ngoài hẻm thưa thớt. Tôi nhớ cái ngày mẹ chồng cũ bật loa ngoài gọi mẹ tôi. Nhớ giọng mẹ đáp lại bình thản. Nhớ tập hồ sơ mỏng trên bàn.
Tôi không thấy mình thắng. Tôi chỉ thấy mình còn lại đúng những gì mình đã bỏ công sức vào. Còn lại một căn nhà có nợ ngân hàng, một đứa con đang lớn, và người mẹ vẫn sẵn sàng lên thành phố mỗi khi cần.
Một buổi chiều cuối tháng, tôi đang phơi quần áo thì mẹ gọi điện:
“Cuối tuần này mẹ lên. Nhớ để dành cho mẹ cái việc lau cầu thang. Tay mẹ còn làm được.”
Tôi cười trong điện thoại. Bảo được.
Tôi treo máy, nhìn đống quần áo trên dây. Gió thổi nhẹ. Căn nhà phía sau tôi vẫn còn đó, cửa mở, ánh đèn vàng trong bếp. Tôi đứng thêm một lúc rồi vào, khép cửa lại.
