70 Tuổi Bị Gọi Là “Bà Già Ăn Bám” – Ngày Ngân Hàng Gọi Tên, Cả Nhà Sốc Lặng
Tôi ngồi im thin thít trên ghế gỗ cũ trong góc phòng khách, hai tay nắm chặt mép áo, cố nuốt nước mắt. Con dâu tôi, Mai, đứng giữa nhà, giọng cao vút:
“Mẹ ở đây suốt ngày chỉ ăn với ngủ thôi. Bảy mươi tuổi rồi còn làm gì được nữa? Tiền điện nước tăng, cơm nước mỗi ngày… Mẹ không thấy ngại à?”
Chồng tôi mất đã mười lăm năm. Tôi sống với con trai Hùng và vợ nó từ ngày ấy. Tôi nghĩ mình vẫn còn chút sức, nấu cơm, giặt giũ, trông cháu. Nhưng mấy tháng nay mọi thứ đổi khác. Mai hay cau có, Hùng thì im lặng. Hôm nay nó buông một câu khiến tôi lạnh toát sống lưng:
“Mẹ già rồi, nên về quê ở với bà ngoại cháu cho đỡ phiền. Ở đây chỉ là bà già ăn bám.”
Ăn bám. Hai chữ ấy đâm thẳng vào ngực tôi.
Tôi không nói gì. Chỉ lẳng lặng đứng dậy, vào phòng nhỏ xíu sau nhà, đóng cửa lại. Bên ngoài tiếng Mai vẫn còn vọng vào: “Cháu nó lớn rồi, cần không gian. Mẹ ở đây chỉ làm phiền.” Tôi nghe Hùng thì thào gì đó, rồi im bặt. Không ai vào gọi tôi. Không ai hỏi tôi có đói không.
Đêm ấy tôi nằm trên giường, nhìn lên trần nhà tối om. Tôi nhớ ngày còn trẻ, tôi và ông nhà tôi bán hết đất ruộng ở quê, dồn tiền mua căn nhà nhỏ này cho Hùng lấy vợ. Tôi nhớ những đêm thức trắng trông Hùng ốm, nhớ những buổi sáng dậy sớm nấu cháo cho cả nhà. Bây giờ tôi thành bà già ăn bám.
Nhưng lúc đó tôi không hề biết rằng mọi thứ đang xoay quanh một sự thật mà không ai trong nhà hiểu.
Sáng hôm sau, tôi dậy từ năm giờ như mọi ngày. Nấu nước, chuẩn bị đồ ăn sáng. Mai đi ngang, nhìn tôi một cái rồi nói lạnh lùng: “Mẹ khỏi nấu nữa. Chúng tôi ăn ngoài.” Tôi gật đầu, lẳng lặng tắt bếp. Cả ngày tôi ngồi trong phòng, nghe tiếng cười đùa của hai đứa cháu ngoài kia. Chúng không vào chào bà như trước.
Tối đến, Hùng vào phòng tôi. Nó ngồi xuống mép giường, giọng mệt mỏi:
“Mẹ à… Mai nói cũng có lý. Nhà chật, tiền bạc eo hẹp. Mẹ về quê một thời gian đi. Để con thu xếp.”
Tôi nhìn con trai. Đôi mắt nó tránh né. Tôi chỉ khẽ nói: “Con muốn mẹ đi thì mẹ đi.”
Hai ngày sau, tôi gói ghém vài bộ quần áo cũ vào túi ni lông. Không ai tiễn. Chỉ có đứa cháu nhỏ nhất chạy ra, nắm tay tôi hỏi: “Bà đi đâu?” Tôi mỉm cười: “Bà về quê chơi. Cháu ngoan nhé.” Nó gật đầu, rồi bị Mai gọi vào nhà.
Tôi lên xe buýt về quê. Ngôi nhà cũ của ông bà nội đã đổ nát từ lâu. Tôi ở nhờ nhà một người hàng xóm xa. Ban ngày giúp họ nhặt rau, tối nằm nghe tiếng gió thổi qua mái tôn. Tôi không gọi điện về. Tôi nghĩ họ sẽ quên tôi dần.
Một tuần trôi qua. Rồi hai tuần. Tôi bắt đầu quen với sự im lặng. Cho đến một buổi sáng, điện thoại cũ của tôi reo. Số lạ. Tôi nhấc máy.
“Xin chào, đây là ngân hàng Vietcombank. Chúng tôi tìm bà Nguyễn Thị Lan, sinh năm 1955. Có phải bà không ạ?”
Tôi ngạc nhiên: “Đúng rồi. Có chuyện gì?”
Giọng nhân viên lịch sự: “Bà có một sổ tiết kiệm đến hạn tất toán. Số tiền gốc cộng lãi là… một tỷ hai trăm triệu đồng. Bà có thể đến chi nhánh gần nhất để làm thủ tục không ạ?”
Tôi đứng sững. Một tỷ hai trăm triệu. Tôi tưởng mình nghe nhầm. Nhân viên nhắc lại lần nữa. Tôi nói cảm ơn, gác máy. Tay tôi run run.
Tôi nhớ lại. Mười năm trước, khi ông nhà tôi còn sống, chúng tôi bán hết mảnh đất cuối cùng ở quê. Ông bảo giữ lại một ít phòng thân. Tôi không tiêu. Tôi gửi ngân hàng, mỗi năm chỉ rút lãi nhỏ để giúp Hùng đóng học cho các cháu, mua sữa, mua sách. Tôi không bao giờ nói. Tôi nghĩ tiền của mình, mình muốn dành cho con cháu thì dành. Tôi chỉ để sổ đứng tên tôi. Không ai biết.
Bây giờ sổ đến hạn. Ngân hàng gọi.
Tôi ngồi xuống mép giường, tim đập thình thịch. Tôi nghĩ đến việc gọi Hùng. Nhưng rồi tôi dừng lại. Họ vừa đuổi tôi đi. Họ vừa gọi tôi là bà già ăn bám. Nếu tôi nói, họ sẽ chạy đến ngay. Tôi không muốn như vậy.
Tôi quyết định im lặng thêm vài ngày. Tôi đến ngân hàng ở huyện, xác nhận sổ. Nhân viên hỏi tôi có muốn tất toán không. Tôi bảo để suy nghĩ. Tôi về nhà hàng xóm, nằm dài trên giường, nhìn lên mái tôn. Tôi nghĩ về cả đời mình. Tôi nghĩ về những lần bị coi thường. Tôi nghĩ về hai chữ “ăn bám”.
Ba ngày sau, điện thoại reo lần nữa. Lần này là số của Hùng. Tôi nhấc máy. Giọng nó gấp gáp:
“Mẹ! Ngân hàng vừa gọi điện đến nhà. Họ nói sổ tiết kiệm của mẹ đến hạn. Một tỷ hai trăm triệu. Mẹ… mẹ có tiền thật à?”
Tôi im lặng.
Hùng nói tiếp, giọng run: “Mẹ về đi. Con sai rồi. Mai cũng sai rồi. Mẹ về nhà đi.”
Tôi nghe tiếng Mai khóc phía sau: “Mẹ ơi… con xin lỗi. Con không biết…”
Tôi vẫn không nói gì. Chỉ hỏi nhẹ: “Các con biết tiền đó từ đâu không?”
Hùng ấp úng. Bên kia đầu dây im phăng phắc một lúc lâu. Rồi giọng Mai nghẹn ngào vọng lên:
“Mẹ… mẹ kể đi. Con muốn nghe. Con muốn biết tại sao mẹ không nói…”
Tôi hít một hơi dài. Tim tôi đập mạnh đến mức tai ù đi. Tôi sắp mở miệng kể hết mọi chuyện – về mảnh đất cuối cùng, về những lần lén rút lãi gửi về cho các cháu, về mười năm im lặng chịu đựng – thì đột nhiên…
……………………………………………
Mờι quý ƌọc gιả ƌọc pҺầп PHẦN 2 củɑ cȃu cҺuүệп dướι pҺầп ЬìпҺ luậп ƌầu tιȇп
👇 👇 👇
Tôi vẫn còn đang đứng bên cửa sổ nhà hàng xóm, điện thoại áp sát tai. Hùng và Mai vẫn đang chờ câu trả lời của tôi. Tôi nhìn ra ngoài đồng lúa xanh mướt, gió chiều thổi nhẹ, mang theo mùi đất ẩm. Tôi quyết định nói.
“Tiền đó,” tôi bắt đầu, giọng khàn khàn, “là từ mảnh đất cuối cùng ở quê. Mười năm trước, khi bố con còn sống, hai vợ chồng mẹ bán hết. Bố con bảo giữ lại một ít phòng thân. Mẹ không tiêu một đồng nào cho bản thân. Mẹ gửi ngân hàng. Mỗi năm mẹ chỉ rút lãi nhỏ, lén gửi về cho Hùng đóng học cho các cháu, mua sữa, mua sách vở. Mẹ không nói vì mẹ nghĩ đó là việc của mẹ. Mẹ chỉ muốn các con sống tốt hơn một chút thôi.”
Bên kia đầu dây im phăng phắc. Tôi nghe tiếng Mai khóc nức nở, tiếng Hùng thở dài nặng nề.
“Mẹ…” Hùng nghẹn lại. “Con không biết gì cả. Con tưởng mẹ không có gì. Con để Mai… con để mọi người đối xử với mẹ như vậy.”
Tôi tiếp tục: “Ngày mẹ bị đuổi đi, mẹ mang theo cái túi ni lông chỉ có vài bộ quần áo cũ. Mẹ ngồi trên xe buýt, nhìn ra cửa sổ, nghĩ rằng mình đã hết giá trị. Mẹ không giận tiền bạc. Mẹ chỉ đau vì hai chữ ‘bà già ăn bám’.”
Mai khóc to hơn: “Mẹ ơi, con xin lỗi. Con sai quá rồi. Con đã nói những lời độc địa. Con không xứng đáng là con dâu của mẹ.”
Tôi im lặng một lúc. Rồi tôi nói nhẹ: “Mẹ không đòi hỏi các con phải quỳ lạy. Mẹ chỉ muốn các con hiểu rằng mẹ vẫn còn là mẹ. Dù mẹ già, dù mẹ không làm ra tiền mỗi ngày, mẹ vẫn từng hy sinh tất cả.”
Hai ngày sau, tôi lên xe về thành phố. Hùng đứng đợi ở bến xe từ sáng sớm. Nó ôm tôi chặt đến mức tôi nghe thấy tim nó đập mạnh. Mai đứng phía sau, mắt đỏ hoe, hai tay nắm chặt nhau đến trắng cả khớp xương. Hai đứa cháu chạy ùa ra, gọi “Bà! Bà về rồi!”
Về đến nhà, không khí khác hẳn. Mai nấu món canh chua cá tôi thích từ nhỏ. Hùng kê lại giường cho tôi nằm chỗ rộng hơn, gần cửa sổ. Tối hôm đó, cả nhà ngồi quanh bàn ăn. Tôi đặt cuốn sổ tiết kiệm lên giữa bàn.
“Tiền này là của mẹ,” tôi nói chậm rãi. “Mẹ sẽ tất toán. Một nửa mẹ để dành lo bệnh tật lúc về già. Một nửa mẹ chia cho các cháu học hành. Mẹ không giữ lại gì cho bản thân ngoài những gì cần thiết.”
Mai khóc. Hùng cúi đầu. Không ai nói gì về chuyện “ăn bám” nữa.
Nhưng đêm ấy, tôi nằm trong phòng, nghe tiếng gió ngoài cửa sổ, lòng vẫn nặng trĩu. Tôi nhớ cái ngày bị đuổi đi. Tôi nhớ hai chữ ấy. Tôi nhớ cảm giác ngồi một mình trên xe buýt về quê, túi ni lông trên tay, không một ai tiễn. Tiền bạc có thể làm người ta thay đổi thái độ trong một sớm một chiều. Nhưng nó không xóa được những vết thương đã in sâu vào tim.
Sáng hôm sau, tôi dậy sớm như mọi ngày. Tôi nấu nước, pha trà. Mai vào bếp, đứng cạnh tôi một lúc lâu rồi khẽ nói:
“Mẹ… con sẽ không bao giờ nói những lời đó nữa. Con xin mẹ tha thứ. Con sẽ chăm sóc mẹ thật tốt từ nay về sau.”
Tôi nhìn con dâu. Tôi gật đầu. Tôi không nói “tha thứ” ngay. Tôi chỉ bảo: “Mẹ còn sống thêm được ngày nào thì mẹ vẫn nấu cơm cho cả nhà. Không phải vì tiền. Vì mẹ là mẹ.”
Hùng đứng ở cửa bếp, nghe hết. Nó bước vào, nắm lấy tay tôi: “Con biết mình sai. Con sẽ bù đắp. Con sẽ không bao giờ để mẹ cảm thấy bị bỏ rơi nữa.”
Tôi không trả lời. Tôi chỉ siết chặt tay con một cái.
Những ngày sau đó, mọi thứ có vẻ êm đềm hơn. Mai hay hỏi tôi ăn gì, thích món nào. Các cháu vào phòng ngủ với bà nhiều hơn. Hùng về sớm hơn trước, ngồi nói chuyện với tôi về công việc, về các cháu. Nhưng tôi vẫn thấy khoảng cách. Tôi vẫn nhớ cảm giác bị đẩy ra ngoài. Tôi vẫn nhớ cái nhìn coi thường ngày nào.
Một buổi chiều, tôi ngồi một mình ở sân sau, nhìn đám cây cảnh Hùng trồng. Hùng bước ra, ngồi xuống cạnh tôi. Nó im lặng một lúc rồi nói:
“Mẹ à… ngày mẹ đi, con đứng nhìn mẹ lên xe mà không dám gọi lại. Con sợ Mai giận. Con cũng sợ mất mặt với hàng xóm. Con sai quá. Con đáng bị mẹ trách.”
Tôi nhìn con trai. Tôi thấy nó đã già hơn trước nhiều, đôi mắt có thêm nếp nhăn. Tôi khẽ nói: “Con không cần sợ nữa. Mẹ không đòi hỏi gì cả. Chỉ cần các con đừng bao giờ gọi mẹ là bà già ăn bám nữa là được.”
Hùng gật đầu. Nước mắt nó rơi xuống lưng bàn tay tôi.
Tôi biết chuyện này sẽ còn lắng lại lâu. Tiền bạc có thể khiến cả nhà sốc lặng trong một khoảnh khắc. Nhưng tình cảm thật sự cần thời gian để chữa lành. Tôi không mong mọi thứ trở lại như xưa một cách hoàn hảo. Tôi chỉ mong từ nay trở đi, khi tôi già thêm nữa, khi tôi yếu hơn nữa, không ai trong nhà này còn nhìn tôi bằng ánh mắt ấy nữa.
Đêm ấy tôi nằm trên giường, tay đặt lên ngực. Tim tôi vẫn đập đều. Tôi nghĩ về ông nhà tôi. Nếu ông còn sống, ông sẽ nói gì khi nghe hai chữ “ăn bám”? Tôi không biết. Tôi chỉ biết rằng mình đã sống hết mình cho gia đình này. Và dù họ có hiểu hay không, tôi vẫn là mẹ của họ.
Ngoài cửa sổ, thành phố ồn ào như mọi đêm. Trong căn phòng nhỏ, tôi nhắm mắt. Tôi không khóc nữa. Tôi chỉ thở dài một hơi dài, rồi để cho giấc ngủ kéo mình đi, mang theo cả những nỗi đau đã cũ và chút hy vọng mong manh rằng từ nay, ít ra, tôi sẽ không còn phải nghe lại hai chữ ấy nữa.
