Bố Chồng Ra Tù Sau 7 Năm, Cả Nhà Không Ai Đến Đón – Vừa Thấy Chúng Tôi, Ông Bật Khóc Nức Nở….
Tôi là Phạm Ngọc Mai, 35 tuổi, vợ của Nguyễn Đức Quân. Bố chồng tôi – Nguyễn Văn Khải – từng là tổng giám đốc một công ty xây lắp lớn, nhưng năm 2018 ông vướng vụ án kinh tế và lĩnh án 7 năm 6 tháng tù. Đầu tháng 9 năm 2022, ông được đặc xá. Cả nhà ai cũng biết ngày ông về, nhưng ngoài vợ chồng tôi, không một ai chịu đi đón. Mẹ kế – bà Đỗ Thị Nhàn – từ chối: “Ông ấy tự đi vào được thì tự đi về được.” Em trai Tùng bận cửa hàng, em gái Thảo Vi ngại gặp người quen, còn Khoa út chỉ im lặng. Chị ruột Thu Vân – con gái đầu của bố với người vợ trước – nhắn: “Chị biết ngày bố về nhưng chị chưa sẵn sàng gặp bố.”
Sáng hôm đó, tôi và Quân dậy từ 4 giờ, mang theo cơm, trứng và áo khoác. Tại cổng trại, Quân cứ nhìn đồng hồ, hy vọng phút cuối sẽ có ai đó xuất hiện. Nhưng không. Bố Khải bước ra cuối cùng, gầy đi trông thấy, tóc bạc quá nửa, lưng hơi còng. Ông nhìn sang trái, sang phải – tìm vợ, tìm các con – nhưng không thấy ai. Khi Quân gọi: “Bố!” – ông giật mình quay lại, ánh mắt vừa mừng vừa tủi. Trên xe, ông chỉ ăn nửa quả trứng rồi gói phần còn lại. Tôi hiểu: trong tù, người ta học cách giữ từng mẩu thức ăn vì không biết mai ra sao.
Trên đường về nhà, bố đọc địa chỉ căn nhà cũ, nhưng Quân ngăn lại: “Bố về chỗ vợ chồng con trước đã.” Khi xe dừng trước căn phòng trọ 18m², bố bước xuống, nhìn quanh rồi hỏi: “Các con ở đây thật à?” Chúng tôi kể: sau khi bố đi tù nửa năm, bà Nhàn đuổi vợ chồng tôi ra khỏi nhà, thay khóa cổng. Hôm đó, con trai tôi – Gia Huy – mới 6 tuổi, đứng bên cạnh hỏi: “Mẹ ơi, sao khóa nhà mình hỏng rồi?” Tôi kể tiếp: Tùng đứng qua song sắt, không mở cửa, chỉ đưa túi đồ qua khe. Tôi phải bán chiếc lắc vàng mẹ đẻ cho ngày cưới để có tiền trọ và đi thăm bố trong tù. Bố ngồi nghe, tay run lên, không nói được gì. Đêm đó, tôi thấy bố ngồi bên cửa sổ, vai rung lên từng nhịp – ông khóc vì biết vợ con mình cũng sống “tù” bên ngoài suốt bấy nhiêu năm.
Nhưng sóng gió chưa dừng. Vài ngày sau, bà Nhàn tới, mang theo đơn ly hôn và bản kê tài sản. Bà yêu cầu chia nhà, chia cửa hàng. Tôi nghe lén bà nói với chồng: “Tôi quản từng ấy năm, tôi không biết thì ai biết?” Bố chỉ đáp: “Cái gì không phải của bà thì đừng gộp hết.” Bà cười lạnh: “Ông vừa ra tù mấy ngày đã nói như mình vẫn còn là ông chủ.” Cuộc cãi vã căng thẳng tới khi chị Vân xuất hiện – người con gái cả đã 20 năm không thân với bố. Chị mang theo một tập hồ sơ và nói: “Cháu muốn kiểm tra giấy tờ. Chuyện ly hôn là của cô với bố, nhưng nếu có tài sản liên quan đến quyền của mẹ cháu, cháu cần biết.” Bà Nhàn hỏi: “Cô lấy tư cách gì?” Chị Vân đáp: “Tư cách con ruột của bố. Và nếu có tài sản hình thành từ thời mẹ cháu còn sống, tư cách người có quyền lợi liên quan.”
Tôi chợt hiểu: chị Vân chưa trở về để tha thứ cho bố. Chị chỉ trở về vì đúng là đúng, sai là sai, và người ta không được lấy thứ không thuộc về mình.
Rồi bà Nhàn tung ra một tờ giấy xác nhận nợ 6,2 tỷ đồng, nói bố vay anh trai bà. Bố phủ nhận. Cuộc chiến giấy tờ kéo dài. Luật sư Tâm – người được chị Vân mời – vào cuộc, tách tài sản ra từng nhóm: tài sản trước hôn nhân, tài sản trong thời kỳ hôn nhân với bà Nhàn, và tài sản có nguồn gốc từ thời mẹ Lệ còn sống. Chị Vân tìm đến cậu Hòa – em ruột mẹ Lệ – và nhận được chiếc hộp gỗ chứa giấy tờ mua đất cũ, có chữ ký của cả bố và mẹ Lệ. Cậu Hòa ban đầu ghét bố, nhưng cuối cùng vẫn đưa giấy vì “đấy là phần của chị Lệ và hai đứa cháu cậu, không phải vì cậu muốn cứu ông ấy.”
Cùng lúc, tôi phát hiện Khoa – cậu út – có một chiếc điện thoại cũ chứa tin nhắn của Tùng: “Mẹ bảo cứ làm trước, dòng sau. Lúc ấy bố còn ở trong trại thì biết gì?” Khoa cũng kể bà Nhàn từng bắt nó ký một tờ giấy còn trống nội dung. Tôi không ép nó làm chứng, chỉ nói: “Thương mẹ không có nghĩa phải đổi sự thật cho vừa lòng mẹ.” Khoa đã tự nguyện đưa thông tin.
Luật sư Tâm kiểm tra và phát hiện: khoản vay 6,2 tỷ chỉ có 920 triệu là có dòng tiền thật. Số còn lại không chứng minh được. Đồng thời, từ dữ liệu mới, bà phát hiện ông Hùng và ông Thắng – những người từng là cộng sự của bố – đã chuyển tài sản và hợp đồng lợi nhuận khỏi công ty trước khi nó sụp đổ, đồng thời chỉnh sửa hồ sơ nội bộ để đẩy trách nhiệm về phía bố. Bố Khải không phải hoàn toàn vô tội – ông đã ký chuyển 132 tỷ đồng sai mục đích để cứu công nhân – nhưng vai trò của ông trong vụ án đã bị đẩy nặng hơn thực tế………………
Điều khiến tôi nhớ mãi là lúc bố định dùng một ổ dữ liệu lấy từ người cũ của Minh Phát để “trả đũa”. Ông nói: “Muốn đánh một cái cây lớn, lá dụng là chuyện bình thường.” Tôi đã đứng lên: “Bố từng dùng tiền của dự án này cứu dự án khác vì nghĩ cứu nhiều người là đúng. Bây giờ bố định lấy cuộc sống của người không liên quan làm giá để đánh người bố ghét. Hai chuyện giống nhau ở điểm nào?” Bố im lặng. Sau đó, ông tự giao ổ dữ liệu cho luật sư, yêu cầu “phần nào liên quan vụ án chuyển đúng cơ quan, phần thông tin cá nhân không phát tán.” Tôi thở phào. Bố đã không tạo thêm một món nợ mới.
Ba năm sau, bố không về căn nhà cũ. Ông sống trong một căn nhà nhỏ gần xưởng cơ khí An Phúc – xưởng ông tự mở với quy tắc tài chính rất chặt, khoản chi lớn phải có kế toán kiểm tra và thêm người đồng quản lý ký. Tôi trêu: “Bố từng làm tổng giám đốc, giờ muốn mua máy cũng phải xin người ta đồng ý?” Ông chỉ cười: “Bố từng có quá nhiều quyền.”
Bố dành một phần tài sản để hỗ trợ những công nhân, nhà cung cấp từng chịu ảnh hưởng sau vụ sập công ty. Có người nhận, có người không tha thứ. Bố nói: “Sửa sai là việc của mình, tha hay không là việc của họ.”
Một bữa cơm đúng 3 năm ngày bố về, Quân hỏi bố: “Ba năm nay bố học được chữ gì?” Bố đáp: “Trung thành. Ngày trước bố cứ tưởng trung thành là người ta phải đứng về phía mình. Giờ bố hiểu, có người đứng đối diện, nói thẳng mình sai nhưng vẫn không bỏ mình – nơi ấy mới khó kiếm.” Chị Vân không nói gì, chỉ gắp một cái nem vào bát bố. Không ai ôm ai, nhưng trong gia đình Việt, đôi khi một miếng thức ăn được gắp sang còn ý nghĩa hơn cả ngàn lời.
Câu chuyện của gia đình tôi không có một cái kết hoàn hảo. Bà Nhàn và bố ly hôn, mỗi người một nơi. Tùng vẫn ít về. Vi thi thoảng gửi tin nhắn nhưng chưa quay lại. Khoa vẫn ở với mẹ, nhưng tuần nào cũng ghé thăm bố. Có người hỏi nó đứng về phía nào, nó đáp: “Cháu đứng giữa đường, bên nào gọi thì cháu chạy sang.” Nhưng sau ba năm, bố không còn là người đàn ông nổi giận vì bị nói thẳng mình sai. Ông đã học được điều đáng quý nhất: nhận phần trách nhiệm của mình và sống phần đời còn lại cho tử tế.
Trong cuộc đời, thắng một vụ tranh chấp chưa chắc thắng được lòng người. Lấy lại tài sản chưa chắc lấy lại được những năm tháng đã mất. Điều đáng quý nhất là sau mỗi sai lầm, ta còn biết nhận phần lỗi của mình và sống cho đàng hoàng phần còn lại. Thương cha mẹ không có nghĩa bênh mọi điều cha mẹ làm. Thương con cái không có nghĩa giữ chúng bằng tài sản. Muốn đi được lâu với nhau trong gia đình, phải biết đâu là tình nghĩa, đâu là ranh giới không được bước qua. Và có người dám đứng đối diện, nói thẳng mình sai, nhưng vẫn không bỏ mình – đó mới là tình thân đích thực.
