Chồng mất 12 ngày, tôi đi khai tử thì cán bộ hỏi: hôm qua anh ấy còn đi công chứng bán đất 14 tỷ
Tôi đứng trước quầy một cửa, tay cầm tờ giấy báo tử. Cán bộ nhìn màn hình lâu hơn bình thường rồi hỏi lại:
“Chị Vân, ngày mất của anh Thành là đúng ngày này chứ?”
“Đúng.”
Anh nhìn tôi rồi nhìn màn hình:
“Chị chắc chắn? Theo hồ sơ này thì hôm qua anh ấy còn đi công chứng bán đất.”
Hai bàn tay tôi lạnh ngắt. Tôi lắc đầu:
“Không thể. Chồng tôi chết mười hai ngày rồi.”
Anh kiểm tra số định danh. Một lúc sau anh quay sang:
“Cùng thông tin định danh của anh Thành vừa xuất hiện trong hồ sơ đăng ký chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Hồ sơ nộp sáng nay, hợp đồng công chứng lập ngày hôm qua. Bên bán là Nguyễn Văn Thành. Bên nhận là Trần Thu Hằng.”
Tôi ngồi cứng người. Tôi đã ở bên chồng tại bệnh viện. Tôi đã nhìn mặt anh trước lúc khâm liệm, vuốt mái tóc, chạm vào bàn tay lạnh đi từng chút. Tôi còn nhớ vết sẹo nhỏ gần chân mày trái. Người đó là chồng tôi. Nếu anh đã chết thật, vậy người ký hợp đồng hôm qua là ai?
Tôi không về nhà ngay. Tôi đi thẳng tới văn phòng công chứng. Công chứng viên xác nhận có người xuất trình giấy tờ mang tên anh Thành và trực tiếp ký. Tôi mang toàn bộ giấy tờ tới cơ quan chức năng trình báo.
Vài ngày sau, ảnh chụp người ký được đặt trước mặt tôi. Người đàn ông mặc sơ mi tối màu, tóc cắt ngắn, đeo kính. Nếu nhìn thoáng qua có thể nhầm. Nhưng tôi thì không. Tôi biết dáng vai anh hơi xuôi khi ngồi, biết anh cầm bút thấp tay, biết lúc ký tên anh nghiêng giấy sang trái. Người trong ảnh không có những thói quen ấy. Khuôn mặt kia là Tuấn.
Tôi tên Vân, bốn mươi chín tuổi. Chồng tôi anh Thành năm mươi hai tuổi. Chúng tôi cưới gần hai mươi sáu năm, có con gái Thư hai mươi ba tuổi. Nhà chồng còn bà Sâm ngoài bảy mươi và Tuấn, em trai cùng mẹ khác cha. Anh Thành chưa bao giờ gọi Tuấn bằng hai chữ “em khác cha”. Anh vẫn bảo: “Nó là em anh.”
Mảnh đất hơn một nghìn hai trăm mét vuông nguồn gốc từ ông Định, cha ruột anh Thành. Sau khi ông mất, đất sang tên riêng anh. Khi có dự án mở đường giá lên gần mười bốn tỷ. Tuấn làm ăn trục trặc, nợ khoảng ba tỷ bốn trăm triệu. Hằng, người sống với Tuấn, từng ngồi nhà tôi uống trà rồi nói khu đất đang nóng.
Rồi đến khoản vay bảy trăm tám mươi triệu. Một chiều anh Thành gọi tôi về sớm. Một người đàn ông lạ đưa tờ giấy: tên người vay Nguyễn Văn Thành, chữ ký giống đến khó tin. Anh Thành nói rất chậm: “Anh không vay.” Mọi câu trả lời đều quay về Tuấn. Tối đó anh gọi Tuấn không được. Sáng hôm sau anh sang nhà mẹ. Tuấn nhận: “Tiền đâu? Trả nợ chỗ khác với xoay việc làm ăn.” Chiều anh tìm luật sư. Tối Tuấn tới nhà. Anh đặt tờ xác nhận xuống bàn: “Em ký, ghi rõ khoản tiền này em nhận và em chịu trách nhiệm. Từ giờ không được dùng giấy tờ hay danh nghĩa của anh.” Tuấn mặt đỏ nhưng cuối cùng ký.
Tối đó bà Sâm sang khóc: “Nó sai thì mẹ biết. Nhưng con làm lớn chuyện, nó mang tiếng cả đời thì sao?” Tôi nói: “Cậu ấy lấy tên anh Thành vay gần tám trăm triệu.” Bà quay sang tôi: “Con đừng đổ thêm dầu vào lửa.” Anh Thành nói: “Mẹ đừng nói Vân vậy. Cô ấy nói đúng.” Bà khóc nhiều hơn: “Nó sinh ra đã thiếu cha. Giờ con ép nó tới đường cùng thì mẹ sống sao?” Anh im rất lâu rồi nói: “Con không trình báo lần này, nhưng đây là lần cuối.”
Sáng hôm sau anh dậy sớm lấy chiếc cặp da màu nâu. Tôi hỏi mang cặp làm gì. Anh đáp: “Chiều anh qua nhà mẹ. Tuấn nói nó trả lại mấy bản giấy tờ. Anh lấy luôn sổ đất trong két về.” Tôi dặn lấy hết. Anh cười: “Anh ăn cơm nhà anh chứ.” Đó là câu nói rất bình thường. Bình thường đến mức về sau tôi nhớ lại từng chữ mà thấy ngực đau.
Gần năm giờ điện thoại rung. Bà Sâm khóc lạc giọng: “Vân ơi, Thành ngã rồi con ơi.” Tôi tới bệnh viện. Bác sĩ bước ra. Tôi đã biết. “Chúng tôi rất tiếc.”
Tang lễ ba ngày. Tối ngày thứ ba tôi nhớ chiếc cặp. Tôi gọi bà Sâm. Bà đáp: “Ờ, chắc vẫn ở đây.” Sáng hôm sau tôi kiểm tra ngăn tủ. Căn cước không có, ví không có, điện thoại cũng không. Thư nói hôm tang bố chú Tuấn bảo gửi mã mở máy để lấy ảnh bố làm ảnh thờ.
Tôi qua nhà bà Sâm. Tôi nói: “Mẹ đưa con cái cặp của anh Thành nhé.” Bà chậm rãi: “Cô vừa tới đã hỏi giấy với cặp.” Từ ngày làm dâu bà vẫn gọi tôi là “con”. Hôm ấy chữ “cô” bật ra rất lạnh. Tôi nói cần căn cước để khai tử. Bà đáp: “Quá bốn chín ngày hãy làm.” Tuấn từ trong nhà bước ra tay cầm điện thoại anh Thành. Tôi đòi. Nó cười gượng: “Anh em ruột em giữ vài hôm có sao đâu.” Bà Sâm chen vào: “Nó muốn lấy vài tấm ảnh anh nó mà con cũng tính toán à?” Tôi lấy máy nhưng căn cước và ví vẫn chưa thấy. Cặp thì bà bảo để trong phòng chưa dọn. Tôi nhìn bà rất lâu rồi nói: “Hôm nay con không lấy cặp nữa. Căn cước và giấy tờ cần thiết mẹ tìm giúp con.”
Đến ngày thứ mười hai tôi một mình đi đăng ký khai tử. Và mọi thứ vỡ ra.
……………………………………………
X/EM TI/ẾP PH/ẦN 2 BÊN DƯỚI
👇👇👇
Tôi không về nhà ngay. Tôi đi thẳng văn phòng công chứng rồi cơ quan chức năng. Khi ảnh người ký được đưa ra tôi chỉ vào: “Đây là Tuấn.”
Tối hôm đó tôi sang nhà bà Sâm. Tuấn hỏi: “Chị làm khai tử xong chưa?” Tôi đáp chưa. Nó hỏi gần như ngay: “Vì hồ sơ đất hả chị?” Tôi chưa hề nói tới đất. Tôi gật đầu: “Ừ, cậu đoán giỏi thật.” Ra tới cổng nó gọi với theo: “Chị nghe ai nói gì về em?” Tôi đáp: “Nếu cậu không làm gì thì cần gì hỏi câu đó.” Lần đầu tiên tôi gọi Tuấn là “cậu”.
Sáng hôm sau Hằng gọi gặp. Cô đẩy tập giấy sang: hợp đồng chuyển nhượng và biên nhận chín tỷ bốn trăm triệu tiền mặt. Tôi nói tôi còn biết người đứng trước công chứng viên hôm đó không phải chồng tôi. Hằng khựng rồi bảo cứ để cơ quan xác minh. Cô mở đoạn ghi âm. Giọng đàn ông vang lên: “Giá thế được rồi, cứ làm theo thỏa thuận.” Đó là giọng anh Thành. Tôi hỏi đoạn trước và sau đâu. Hằng nói chỉ lưu phần này. Tôi hỏi: “Anh ấy mua xe cũ hơn ba trăm triệu còn bắt chuyển khoản cho rõ ràng. Cô bảo một người như vậy nhận chín tỷ bốn trăm triệu tiền mặt?” Hằng im. Sau này tôi mới biết đoạn ghi âm được cắt từ cuộc nói chuyện cũ về thanh lý xe.
Những khoản nợ lần lượt được kiểm tra. Không khoản nào đi vào tài khoản anh Thành. Người cho vay đều thừa nhận người trao đổi từ đầu tới cuối là Tuấn. Tờ di chúc bà Sâm công bố cũng không thể thay thế bản di chúc hợp pháp anh Thành đã lập, trong đó anh ưu tiên để lại tài sản cho Thư.
Điều khiến tôi đau nhất đến từ chi tiết nhỏ trong bệnh án. Lời người nhà cung cấp: bệnh nhân xuất hiện đau ngực, khó thở, ngã quỵ khoảng ít phút trước khi được đưa đi cấp cứu. Tôi nhớ cô Tám nhà đối diện từng nói hôm ấy nghe mẹ chồng la to lắm. Cô nhớ lúc ấy chưa tới giờ bản tin tối. Cô vào nhà nhặt rau tưới cây rồi mới thấy xe cấp cứu. Nhà cô có camera. Dữ liệu vẫn giữ được.
Khi xem hình ảnh tôi nín thở. Sau lúc cô Tám nghe tiếng la không lâu cổng mở. Tuấn bước ra trên tay chiếc cặp da màu nâu của anh Thành. Nó đi nhanh về phía đầu ngõ. Một chiếc xe máy dừng lại. Người xuống xe là Hằng. Hai người đứng nói chuyện. Tuấn mở cặp cúi xuống cho Hằng xem. Hằng cầm một vật giống tập giấy lên xem rồi trả lại. Sau đó cô ta lên xe đi. Tuấn quay vào nhà. Từ lúc cô Tám nghe bà Sâm la đến lúc cuộc gọi cấp cứu được thực hiện gần nửa giờ. Trong lúc Tuấn cầm cặp đi gặp Hằng anh Thành đang ở đâu?
Tối hôm ấy tôi và Thư sang nhà bà Sâm. Tôi hỏi: “Mẹ nói thật với con, hôm anh Thành ngã anh ấy còn tỉnh không?” Bà tránh mắt: “Nó đau ngực rồi ngã. Mẹ hoảng lắm.” “Anh ấy còn thở không?” Bà không đáp. Thư lên tiếng: “Bà ơi bố cháu lúc đó còn biết gì không?” Bà Sâm nắm chặt vạt áo.
Rồi bà kể. Hôm đó anh Thành sang lấy giấy tờ. Anh và Tuấn cãi nhau. Anh bảo phải trả lại hết những gì đang giữ sáng hôm sau sẽ làm việc tiếp với luật sư. Bà Sâm bảo Tuấn nợ thì Tuấn trả. Rồi bất ngờ anh Thành ôm ngực ngồi xuống ghế rồi trượt xuống nền. Thư bật khóc: “Bà có gọi cấp cứu không?” Bà lắc đầu. “Tại sao?” “Lúc đầu mẹ tưởng nó tụt huyết áp. Tuấn bảo để nó tìm thuốc.” Nhưng nó không tìm thuốc. Nó lấy điện thoại của Thành mở cặp lấy ví căn cước rồi chạy vào phòng bà mở két lấy giấy đất. Bà hoảng không nghĩ được gì. Tuấn giữ điện thoại kiểm tra tin nhắn rồi gọi Hằng. Sau đó hắn mang cặp ra ngoài. Còn anh Thành vẫn nằm trong nhà. Mẹ ở bên anh ấy.
Thư hỏi gần như thì thầm: “Bà ơi bố cháu có gọi bà không?” Bà ngẩng lên: “Nó gọi. Mẹ chỉ một tiếng.” Thư bật khóc thành tiếng. Tôi không khóc được. Bà kể khi Tuấn quay vào anh Thành tỉnh lại được một lúc rất ngắn. Anh nhìn bà gọi “mẹ” rồi nói thêm một tiếng rất yếu. Bà hiểu anh muốn bà gọi người cứu. Nhưng Tuấn vẫn cầm điện thoại bảo chỉ cần thêm vài phút để kiểm tra xem anh Thành đã gửi gì cho luật sư chưa. Bà sợ. Sợ Tuấn bị xử lý sợ con út mang tiếng. Đến lúc thấy anh Thành yếu hẳn bà mới giằng điện thoại và gọi cấp cứu.
Tôi ngồi đó không còn muốn hét. Tất cả cơn giận hóa thành lạnh. Tôi hỏi: “Anh ấy gọi mẹ mà mẹ vẫn chờ sao?” Bà úp mặt xuống bàn: “Mẹ nghĩ chỉ vài phút.” Tôi nhìn bà: “Nhưng người đau tim thì vài phút cũng có thể là mạng người. Lúc anh ấy còn sống mẹ đã chọn bảo vệ Tuấn trước.”
Tôi đứng lên. Trước khi đi tôi nhìn bàn thờ anh Thành. Câu Tuấn từng nói ở hành lang bệnh viện vang lại: “Giá như em phát hiện sớm hơn.” Hóa ra hắn phát hiện rất sớm. Chỉ là trước khi nghĩ tới thiếu anh trai hắn đã nghĩ tới chiếc cặp. Và gần nửa giờ ấy dù pháp luật xác định trách nhiệm ra sao với tôi nó vẫn là khoảng thời gian không ai trong gia đình này có thể lấy lại được nữa.
Sau đó Tuấn bắt đầu đổi lời. Ban đầu nói việc chuyển nhượng là thỏa thuận có từ trước. Khi đoạn ghi âm bị xác định không liên quan tới đất hắn bảo Hằng chuẩn bị hồ sơ. Đến lúc các mẫu giấy vay bị đặt cạnh nhau hắn nói chỉ đưa thông tin. Hằng nổi giận giao nộp điện thoại cũ còn lưu những đoạn trao đổi. Từ khi anh Thành còn sống Tuấn đã gửi ảnh căn cước ảnh giấy tờ đất và mẫu chữ ký.
Hồ sơ đất được xử lý riêng. Người ký bán không phải anh Thành trong khi anh đã mất trước ngày hợp đồng. Việc sang tên không thể tiếp tục. Mảnh đất vẫn nằm nguyên. Những giấy vay lần lượt bị kiểm tra. Từng con đường Tuấn chuẩn bị để rút tiền khỏi di sản lần lượt bị chặn.
Tuấn và Hằng sau khi chứng cứ được nối lại không còn đứng ngoài với tư cách người nhà tranh chấp nữa. Những hành vi giả danh sử dụng giấy tờ tạo dựng chứng cứ giao dịch nhằm chiếm đoạt tài sản được xử lý theo kết quả điều tra. Riêng quãng thời gian gần nửa giờ trước cuộc gọi cấp cứu được tách ra xác minh độc lập. Tôi không đòi người ta phải kết luận Tuấn giết anh. Tôi chỉ yêu cầu làm rõ lúc anh Thành đang nguy hiểm đến tính mạng ai có khả năng gọi người cứu ai cố tình trì hoãn và sự trì hoãn ấy ảnh hưởng thế nào tới cơ hội sống của anh.
Bà Sâm sau đó sang nhà tôi hai lần. Lần đầu tôi không gặp. Lần thứ hai bà ngồi ngoài phòng khách rất lâu. Bà gầy đi rõ rệt. Bà nói: “Vân mẹ có lỗi với Thành.” Tôi vẫn gọi bà là mẹ. “Mẹ biết lỗi với anh ấy thì mẹ cứ thắp hương cho anh ấy.” Bà khóc: “Mẹ có xin con tha thứ được không?” Tôi im rất lâu. Cuối cùng tôi nói: “Con không biết. Con không cấm Thư thăm bà. Bà vẫn là bà nội của cháu. Nhưng chuyện của con với mẹ không thể quay lại như cũ chỉ bằng một câu xin lỗi.”
Việc thừa kế được giải quyết theo đúng trình tự. Tôi không đòi lấy phần của bà Sâm. Những nghĩa vụ thật được xác minh những quyền lợi hợp pháp được bảo đảm phần còn lại thực hiện theo ý chí hợp pháp của anh Thành. Phần quyền lợi thuộc về tôi tôi nói với Thư: “Sau này mẹ để lại cho con nhưng đừng sống chỉ vì mảnh đất này.” Con hỏi: “Thế bố giữ nó bao năm để làm gì hả mẹ?” Tôi nhìn con: “Có lẽ ban đầu vì nhớ ông nội về sau vì muốn giữ cho con một chỗ đứng.”
Đến lễ một trăm ngày của anh Thành hai mẹ con làm một mâm cơm nhỏ. Có đĩa cá kho mà hôm cuối cùng tôi từng dặn anh về ăn. Có bát canh rau có chén trà anh hay uống sau bữa tối. Tôi đặt lá thư của anh cạnh di ảnh. Thư hỏi: “Mẹ có tiếc mảnh đất không?” Tôi lắc đầu: “Đất còn thì giữ một ngày cần bán thì bán. Mẹ chỉ tiếc bố con.”
Tôi từng nghĩ chuyện khó tin nhất đời mình là một người chết mười hai ngày mà hôm qua vẫn có thể đi công chứng bán đất. Sau cùng tôi mới hiểu chuyện đáng sợ nhất không phải người chết bị giả danh mà là khi anh Thành còn sống những người bên cạnh đã bắt đầu tính tới tài sản như thể anh không còn nữa.
