Tôi là Nguyễn Minh Huy, 43 tuổi. Vợ tôi Thảo, 39 tuổi. Bố tôi 74 tuổi, bị tai biến nhẹ, trí nhớ dao động. Tôi đón bố lên Hà Nội. Thảo nghỉ việc ở nhà chăm bố. Cô chăm rất chu toàn, chia thuốc từng bữa, ghi sổ huyết áp. Bố dần quen. Gia An chiều nào tan học cũng vào phòng ông đánh cờ. Những tiếng cười ấy khiến tôi tin rằng mái nhà này đang ấm lại sau bao năm bộn bề.
Đầu tháng bảy, tôi giao thẻ ngân hàng của bố cho Thảo giữ để tiện mua thuốc. Tôi tin cô tuyệt đối. Mười hai năm vợ chồng, tôi chưa từng nghĩ mình phải nghi ngờ người đàn bà đã thức trắng bao đêm khi con sốt, đã chăm mẹ tôi những ngày cuối đời.
Rồi từ tháng tám, điện thoại Thảo reo nhiều hơn. Một đêm tôi tỉnh dậy, thấy cô ngồi ở bàn ăn trong bóng tối, chỉ có ánh sáng điện thoại hắt vào mặt. Tôi nghe Sơn — em trai cô — nói trong loa: “Chị giúp em lần này nữa thôi.” Thảo đáp: “Em nói câu này với chị ba lần rồi.” Tôi không biết cửa hàng Sơn đã nợ hơn 800 triệu, có khoản vay đứng tên Thảo. Tôi không biết rằng người vợ tôi tin tưởng đang lặng lẽ bán dần sự bình yên của gia đình để cứu em trai.
Một buổi sáng, tôi chuẩn bị đi làm. Bố đang ngồi cạnh cửa sổ. Tôi vừa nói “Con đi làm đấy bố” thì ông đứng bật dậy, bước nhanh hơn mức một người tai biến có thể bước. Bàn tay ông túm chặt cổ tay tôi, lạnh ngắt và run rẩy. Ông nhìn về phía bếp rồi nhìn tôi, mắt đỏ lên, nước mắt trào ra: “Huy, con đây. Ly hôn với nó ngay. Cứu bố!”
Tôi chết lặng. Phía bếp vang lên tiếng chậu nhựa rơi. Thảo đứng ở cửa bếp, mặt trắng bệch, rồi lập tức bước tới: “Bố lại nói linh tinh gì thế?” Vừa thấy cô tiến lại, bố lập tức buông tay tôi, co vai lùi về ghế. Một người từng quát tôi từ nhỏ chỉ vì đi học về muộn, từng dám đứng giữa sân cãi nhau với thợ xây vì làm sai một viên gạch, bây giờ lại tránh ánh mắt của chính con dâu mình.
Tôi chắn trước mặt bố: “Em đứng đó.” Rồi tôi hỏi: “Bố vừa nói con cứu bố. Bố muốn cứu chuyện gì?” Ông nhìn tôi rồi liếc về phía Thảo: “Tờ giấy. Đất.” Thảo chen vào: “Anh đừng hỏi dồn bố lúc này.” Tôi ngẩng lên: “Anh bảo em im.” Cô im.
Tôi đưa bố đi khám riêng. Trên xe, bố bất ngờ nói: “Thẻ. Tiền thiếu. Đất không bán. Đừng ký.” Tôi thấy ngực mình nặng xuống. Lần trước bố từng nói Thảo lấy tiền, chính tôi đã gạt đi. Tôi đã nghĩ ông lẫn. Tôi đã nghĩ mình hiểu vợ hơn hiểu bố.
Bác sĩ nói: “Sau tai biến, trí nhớ cụ dao động. Nhưng khi cụ nhiều lần nhất quán một điều mình không muốn, gia đình không nên bỏ qua.” Tôi nhớ lại từng mảnh: bố nói tiền thiếu, bố muốn gọi cho Diệp, bố không được sang nhà bác Cường, bố nhìn Thảo rồi im, sáng nay ôm khóc. Tất cả ghép thành một hình dạng khiến tôi lạnh sống lưng.
Sáng hôm sau, tôi giả vờ đi làm rồi quay lại. Cửa khép hờ. Từ ngoài hành lang, tôi nghe Thảo nói: “Bố đã đồng ý rồi thì cứ nói như thế.” Bố trả lời rõ: “Tôi không bán.” Thảo: “Bố đã điểm chỉ rồi.” Bố: “Cô nói giấy đo đất thì khác.”
Tôi đẩy cửa. Trên bàn trước mặt bố là bản photocopy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và căn cước của ông. Thảo đứng bật dậy: “Anh về lúc nào thế?” “Từ lúc nghe em nói bố đã đồng ý.”
Đêm đó, 2 giờ sáng, tôi tỉnh dậy. Bên kia giường trống. Ngoài hành lang có vệt sáng từ phòng bố. Tôi nghe Thảo nói: “Bố chỉ cần điểm chỉ xác nhận bố đã nhận tiền và đồng ý bán phần đất ngoài.” Giọng bố mệt mỏi: “Tôi không nhận tiền.” “Đưa cho ai?” Thảo im vài giây: “Bố cứ xác nhận trước, chuyện tiền con giải thích sau.”
Tôi đẩy cửa. Thảo quay phắt lại. Trong tay cô là hộp mực dấu vân tay màu đỏ sẫm. Tôi nhớ ngay lời bố trên xe: “Đừng ký.” Tôi bước vào: “Em đang làm gì?” Bố lập tức nói: “Nó bảo bố điểm chỉ.” Thảo lắc đầu: “Chỉ là xác nhận lại giấy cũ. Chuyện đặt cọc.” Tôi chết lặng. Lần đầu tiên tôi nghe hai chữ ấy. “Đặt cọc.” Tôi hỏi: “Em nhận tiền của ai?” Cô không đáp. Tôi nhìn người phụ nữ đã sống cùng mình 12 năm: “Em định cho bố anh điểm chỉ vào cái gì?” Thảo mở miệng nhưng không có tiếng nào thoát ra……….
Sáng hôm sau, tôi gọi Diệp ra. Chúng tôi kiểm tra tài khoản bố: 242 triệu đồng đã chi ra trong thời gian Thảo giữ thẻ. Thảo đưa ra hóa đơn chứng minh 104 triệu dùng để chăm bố. Còn 138 triệu không có chứng từ. Tôi hỏi tiền đi đâu. Thảo nói: “Em có việc phải xoay. Chuyện của Sơn.” Cô thú nhận đã lấy tiền của bố, nói dối rằng bố hay quên để tôi không tin lời ông. Nghe đến đó, tôi cảm giác như có ai đó đang bóp nghẹt trái tim mình. Không phải vì số tiền. Mà vì cách cô ấy dùng chính căn bệnh của bố tôi làm vũ khí.
Rồi ông Vượng tới. Ông đặt cọc 320 triệu để mua phần đất của bố. Thảo đã nhận tiền, chuyển cho Sơn 260 triệu, trả nợ riêng 60 triệu. Bố hoàn toàn không biết. Ông Vượng nói: “Bác Lâm nói chưa muốn bán, nhưng hai cháu bảo đã thuyết phục được bác.” Bố trả lời ngay: “Tôi không bán. Tôi điểm chỉ giấy chúng nó bảo để đo đất.”
Tôi đưa bố về quê. Ra phần đất giáp đường, tôi thấy mấy cọc gỗ sơn đỏ. Bác Hòa nói: “Cậu Sơn dẫn người xuống đo hơn tháng trước.” Bố đi sâu vào vườn, dừng dưới gốc bưởi mẹ tôi trồng từ năm tôi còn học đại học. Ông đưa tay chạm lên thân cây. Diệp đứng bên cạnh mắt đỏ lên. Ông nói: “Bố còn sống. Bố chưa cho ai quyền bán.” Rồi ông dùng gậy đẩy đổ một cọc sơn.
Tối đó, Diệp tìm thấy trong túi áo bố mảnh giấy. Nó đưa cho tôi. Giấy là mặt sau tờ lịch cũ, chữ viết run rẩy, bốn dòng: “Huy chưa biết. Thảo lấy tiền. Đất không bán. Bố sợ.” Tôi đọc tới dòng cuối thì không nhìn nổi nữa. Hai chữ “bố sợ” như có ai lấy búa nện thẳng vào ngực tôi. Tôi nhớ buổi chiều bố từng nói Thảo lấy tiền. Tôi đã bảo ông đừng nói oan cho vợ tôi. Tôi nhớ Gia An nói ông muốn gọi cô Diệp. Tôi lại nghĩ ông chỉ nhớ quê. Tôi nhớ ánh mắt ông cúi xuống khi Thảo đứng phía sau lưng tôi, tôi đã nhìn thấy. Nhưng tôi không hiểu.
Tôi đặt tờ giấy trước mặt Thảo. Cô đọc, nước mắt chảy xuống. Tôi nói: “Đọc hai chữ cuối.” Thảo cúi đầu. Lần đầu tiên tôi hiểu điều phá hỏng gia đình mình không nằm ở một con số. Nó nằm ở việc bố tôi đã phải viết rằng ông sợ. Ngay trong nhà của tôi.
Thảo kể từ đầu. Sơn thiếu vốn, cô lấy 150 triệu tiền tiết kiệm, rồi vay thêm. Khi cửa hàng kẹt, cô lấy 25 triệu của bố. Rồi lấy thêm. Càng lấy càng sợ thú nhận. Khi bố nói với tôi, cô bảo bố hay quên. Cô biết bố nói thật nhưng vẫn để tôi nghĩ ông lẫn. Tôi hỏi: “Vậy tại sao sau lần về quê bố đã nói không bán mà em vẫn ép tiếp?” Thảo ôm mặt: “Vì tiền đã gần hết.” Đó là câu thật nhất cô nói. Không phải vì thương em, không phải vì gia đình, không phải vì nghĩ cho tôi. Vì tiền đã tiêu gần hết nên cô không còn dám để bố đổi ý.
Ba ngày sau, Thảo xếp quần áo vào vali. Trước khi đi, cô xin gặp bố. Cô quỳ xuống: “Con xin lỗi bố.” Bố nói: “Đứng lên đi.” Ông nhìn cô rất lâu: “Bây giờ tôi nhìn cô vẫn sợ.” Không có cái ôm nào. Không có cảnh cả nhà khóc rồi coi như chưa từng xảy ra chuyện gì. Vết thương thật không lành bằng một câu xin lỗi.
Một tuần trước, tôi và Thảo làm thủ tục ly hôn. Thảo nói: “Nếu ngày Sơn vỡ nợ em kể hết với anh, chắc nhà mình không đến mức này.” Tôi nói: “Lần đầu em sai vì giấu. Nhưng thứ làm anh không thể quay lại là những lần sau đó. Em vẫn có thể dừng khi lấy 25 triệu đầu tiên. Có thể dừng khi bố hỏi tiền. Có thể dừng khi Sơn nhắc đến đất. Có thể dừng khi bố nói không bán. Nhưng lần nào em cũng chọn bước tiếp.”
Cuối tháng một, tôi kê ghế ngoài ban công. Bố ngồi cạnh tôi. Ông nhìn xuống sân chung cư. Một lúc sau, ông quay sang nhìn tôi rất lâu: “Cậu là ai?” Tim tôi thắt lại. Tôi cố giữ giọng bình thường: “Con Huy đây bố.” Ông nhìn tôi thêm mấy giây: “Huy.” Ánh mắt ông chậm rãi dịu xuống. Một lát sau, ông nắm lấy tay tôi: “Hôm nay đừng đi đâu nhé.”
Tôi từng nghĩ chữ hiếu nằm ở tiền viện phí, thuốc tốt, căn phòng sạch và việc đưa bố về ở cùng. Sau cùng tôi mới hiểu những thứ đó cần nhưng chưa đủ. Cha mẹ già đôi khi không cần con giải quyết cả đời họ. Họ chỉ cần khi họ nói mình đau, mình sợ hay mình không muốn điều gì đó, con cái chịu dừng lại để nghe.
