Hai Năm Sau Ly Hôn, Tôi Bắt Gặp Vợ Cũ Đang Cõng Mẹ Tôi Trên Lưng – Và Bí Mật Sau Đó Khiến Tôi Ch/ết Lặng
Cơn mưa chiều vừa tạnh khi tôi xuống xe gần khu chợ cũ. Gần hai năm công tác xa nhà, tôi tưởng tượng mẹ sẽ mở cửa, nước mắt lưng tròng trách sao không báo trước. Túi quà trên tay còn thơm mùi bánh mềm và khăn len. Đi chưa đầy hai trăm mét, tôi thấy phía trước một bóng lưng gầy khom khom, cõng một bà cụ. Người phụ nữ mặc áo xám bạc màu, quần dính đất, một tay giữ chặt người trên lưng, tay kia xách túi thuốc. Bà cụ trùm khăn cũ, một chân quấn băng trắng. Tôi bước nhanh hơn vì cảm giác quá quen. Khi cô ấy nghiêng đầu tránh xe máy, nửa khuôn mặt hiện ra. Tôi đứng chết lặng.
Lan.
Hai năm sau ngày ly hôn, tôi từng nghĩ nếu gặp lại chỉ gật đầu rồi đi qua. Nhưng người trước mặt tôi gầy đến mức gò má hốc sâu, tóc búi vội, cổ áo thấm mồ hôi. Túi quà rơi xuống đất. Bà cụ trên lưng khẽ ngẩng đầu. Mẹ tôi.
Tôi chạy tới, miệng gọi lớn. Lan giật mình, mặt trắng bệch. Mẹ nhìn tôi không vui mừng như tôi tưởng, chỉ hoảng hốt như người đang trốn chạy bị phát hiện. Tôi đỡ mẹ, hỏi liên tục chân bị gì, sao lại ở đây, sao Lan cõng mẹ. Mẹ gầy đến mức khi chạm vào cánh tay chỉ còn da bọc xương. Tóc bạc thêm nhiều, môi khô, mắt trũng, cổ tay còn vết bầm vàng tím. Tôi quay sang Lan hỏi có chuyện gì. Cô ấy nhìn tôi rất lâu rồi chỉ nói đưa mẹ đi khám lại trước đã. Tôi bảo không cần, sẽ gọi xe về nhà. Vừa cúi xuống định đón mẹ thì mẹ siết chặt hai tay quanh cổ Lan, run lên.
“Mẹ không về.”
Tôi tưởng nghe nhầm. Mẹ nhìn thẳng vào tôi, mắt đỏ, giọng nhỏ nhưng rõ: “Đừng đưa mẹ về căn nhà đó.”
Xung quanh vẫn tiếng xe, tiếng người bán hàng, nhưng tôi gần như không nghe thấy gì. Nhà đó là nhà mẹ sống hơn ba mươi năm, là nơi bố để lại. Tại sao một người phụ nữ sáu mươi bảy tuổi lại sợ chính căn nhà của mình? Tôi hỏi Hương đâu. Mẹ cúi mặt. Lan nói đừng hỏi ở đây. Cách cô ấy gọi tên tôi làm tôi càng bất an. Từ ngày ly hôn Lan gần như không liên lạc. Lần cuối chúng tôi nói chuyện là cuộc cãi vã tôi từng nói những câu rất nặng, từng cho rằng cô ấy ích kỷ, không biết điều với mẹ chồng. Vậy mà người đang cõng mẹ hôm nay không phải Hương – người tôi tin tưởng suốt hai năm – mà là Lan.
Tôi nhìn túi thuốc, trên cùng là tập giấy viện phí đã nhão. Tên bệnh nhân Nguyễn Thị Hòa, ngày nhập viện chỉ cách hôm tôi về hơn hai tuần. Tôi hỏi mẹ nhập viện sao không ai nói. Lan không trả lời. Tôi mở điện thoại. Ba ngày trước Hương còn nhắn mẹ đang khỏe, sáng ra sân tưới cây. Năm ngày trước, từ số điện thoại của mẹ, tôi nhận được tin “Mẹ vẫn khỏe, con cứ lo công việc”. Mẹ nhìn dòng chữ rất lâu rồi nói: “Mẹ đâu có điện thoại nữa.”
Sống lưng tôi lạnh buốt. Lan vội bảo đưa mẹ về chỗ nghỉ vì bà vừa khám xong. Tôi hỏi em đưa mẹ đi đâu. Cô ấy nhìn tôi, mắt đỏ nhưng giọng bình tĩnh: “Về phòng trọ của em. Mẹ anh ở với em gần ba tháng rồi.”
Mẹ tránh ánh mắt tôi. Chính giây phút ấy tôi bắt đầu hiểu những gì mình biết về gia đình gần hai năm qua chỉ là lớp vỏ. Tôi hỏi tại sao không ở nhà. Mẹ không trả lời. Tôi hỏi có phải cãi nhau với Hương không. Mẹ lắc đầu rất nhanh rồi ôm chặt Lan. Một lúc sau bà ghé sát tai tôi nói nhỏ: “Con đừng báo cho Hương biết mẹ đang ở đâu.”
Người phụ nữ từng một mình chống chọi cả cuộc đời nuôi tôi trưởng thành, hôm nay giữa đường đông người lại sợ chính con dâu. Tôi đỡ mẹ xuống nhưng bà yếu đến mức hai chân vừa chạm đất đã khuỵu. Tôi quay lưng cõng. Khi bà nằm trên lưng tôi mới giật mình nhận ra bà nhẹ đến đáng sợ. Gần hai năm trước mẹ còn gần sáu mươi cân. Hôm ấy tôi có cảm giác bà chỉ còn hơn bốn mươi. Lan đi phía trước dẫn đường. Tôi cõng mẹ theo sau. Mỗi bước chân đều nặng như có thứ gì đè xuống. Tôi nhìn bóng Lan, nhìn túi thuốc, nhớ lại rất nhiều câu mình từng nói về cô ấy. Tôi từng nói Lan không có tình nghĩa, chỉ biết nghĩ cho bản thân, thậm chí tin cô ấy muốn mẹ bán nhà chia tiền. Vậy mà khi tôi không có mặt, chính người phụ nữ ấy đang chăm mẹ. Còn người vợ hiện tại tôi giao cả căn nhà và mẹ già thì không thấy đâu.
Đi gần hết ngõ tôi hỏi ba tháng qua đã xảy ra chuyện gì. Lan dừng lại, quay nhìn tôi. Ánh mắt không giận dữ, cũng không muốn trả thù. Chính sự bình thản ấy làm tôi càng sợ. Cô ấy nói anh nên tự nghe từ mẹ trước. Rồi thêm một câu: “Dù lát nữa mẹ có kể gì, anh cũng đừng nghĩ đó là tất cả. Có những chuyện nếu anh biết hết, anh sẽ phải nhìn lại không chỉ hai năm đi công tác mà cả lý do chúng ta ly hôn.”
Tôi đứng chết lặng. Lúc ấy tôi vẫn nghĩ chuyện đáng sợ nhất sắp biết là Hương đối xử không tốt với mẹ. Tôi không hề biết đằng sau việc mẹ bỏ khỏi chính căn nhà còn có bộ hồ sơ liên quan đến căn nhà trị giá sáu tỷ tám, những tin nhắn chưa từng do mẹ gửi, một đoạn camera bị xóa đúng mười bảy phút, và một người đàn ông suốt nhiều năm tôi vẫn coi như anh em ruột thịt. Nhưng điều đau đớn nhất nằm xa hơn tất cả. Càng đi sâu vào sự thật, tôi càng nhận ra người đầu tiên tôi đối xử bất công không phải mẹ, mà chính là người phụ nữ đang lặng lẽ đi trước mặt – vợ cũ mà hai năm trước chính tay tôi đã ký giấy đẩy ra khỏi gia đình.
Khi Lan mở cánh cửa phòng trọ, thứ đầu tiên tôi nhìn thấy không phải sự nghèo khó mà là đôi dép của mẹ đặt ngay ngắn dưới chân chiếc giường duy nhất. Căn phòng chưa đầy hai mươi mét vuông, cửa sắt cũ loang ghỉ, mái hiên thấp. Việc đầu tiên Lan làm là kéo gối, trải lại ga rồi bảo tôi đặt mẹ nằm xuống. Cả phòng chỉ có một chiếc giường gỗ đơn kê sát tường, tấm màn vá một góc, quạt bàn nhỏ, bình nước ấm, hộp thuốc và chiếc chuông nhựa. Tôi đặt mẹ nằm, kéo chăn mỏng lên. Ở góc gần cửa sổ có hai chiếc chiếu cuộn lại, bên cạnh là chăn trẻ con màu xanh đã bạc. Tôi hỏi hai mẹ con em ngủ ở đâu. Lan đang rót nước, chỉ nói rất tự nhiên: “Dưới đất.” Từ ngày đón mẹ về, bà đau chân hay khó thở ban đêm nên cô ấy để bà nằm giường. Hai mẹ con trải chiếu xuống nền. Những ngày trời nồm cô ấy kê thêm tấm bìa carton phía dưới cho đỡ lạnh. Cô ấy nói nhẹ như chuyện chẳng đáng nhắc. Tôi đứng giữa phòng mà cổ họng nghẹn.
Trên bàn cạnh đầu giường có nhiều vỉ thuốc chia từng ngăn theo ngày. Lan viết rất rõ trên mảnh giấy nhỏ. Dưới hộp thuốc là sấp giấy gấp cẩn thận. Tôi cầm lên xem rồi chết lặng. Hóa đơn bệnh viện tổng cộng hơn hai mươi triệu. Tôi hỏi tiền này ai trả. Lan đáp: “Em trả trước.” Tôi nói sao không gọi cho anh. Cô ấy vẫn cúi đầu: “Gọi để làm gì?” Lúc đưa mẹ vào viện bác sĩ bảo đóng tiền ngay. Cô ấy có bao nhiêu đóng bấy nhiêu, thiếu thì xoay thêm. Tôi nhìn xuống tay Lan. Chiếc nhẫn cưới không còn. Tôi buột miệng hỏi. Cô ấy khựng lại chỉ một thoáng rồi nói bán rồi. Hôm mẹ nhập viện. Mẹ nằm trên giường quay mặt vào tường, vai rung lên. Tôi hỏi được bao nhiêu. Cô ấy nói hơn bốn triệu. Lan ngẩng lên nhìn thẳng vào tôi: “Khi một người đang nằm trong phòng cấp cứu thì em không có thời gian nghĩ xem nên giữ lại kỷ niệm gì.”
Mẹ bật khóc thành tiếng, nắm lấy tay Lan: “Mẹ có lỗi với con.” Lan vội lắc đầu. Nhưng mẹ cứ nắm chặt. Tôi mở điện thoại định chuyển tiền. Lan nói ngay không cần. Cô ấy nói một câu tôi nhớ mãi: “Em không cứu mẹ anh để lập hóa đơn.” Người phụ nữ ngày trước tôi từng nghi ngờ vì tiền đang từ chối nhận lại hơn hai mươi triệu. Tôi hỏi tại sao em phải làm đến mức này. Lan im lặng một lúc rất lâu rồi nhìn mẹ nói: “Vì khi em thấy mẹ nằm dưới sàn nhà hôm ấy, em không nghĩ bà ấy là mẹ chồng cũ của em. Em chỉ nghĩ đó là một bà già đang cần có người đưa đi bệnh viện.” Mẹ bỗng quay lại nắm mép chăn thật chặt rồi nói: “Không chỉ thế đâu. Nếu hôm đó không có con Lan, có khi con về chỉ còn gặp bàn thờ của mẹ.”
Tôi giật mình. Mẹ kéo tay áo lên. Phía trên cổ tay là vết bầm dài đã chuyển sang màu vàng tím. Tôi hỏi ai làm mẹ thế này. Mẹ nhìn thẳng vào tôi rồi nói: “Minh, mẹ không tự bỏ nhà đi. Chính Lan đã đưa mẹ chạy khỏi đó. Khỏi người vợ mà con đã giao mẹ cho nó chăm sóc.”
……………………………………………
X/EM TI/ẾP PH/ẦN 2 BÊN DƯỚI
👇👇👇
Những tháng đầu Hương vẫn rất tốt. Nhưng sau khoảng ba tháng mọi thứ bắt đầu thay đổi. Hương xin giữ giúp tiền chợ, thẻ ngân hàng. Rồi điện thoại. Hương bảo máy cũ thay lỗi. Một tháng sau vẫn chưa trả. Có lần mẹ đòi gọi, Hương mở loa ngoài rồi đứng ngay cạnh, cười chen vào: “Mẹ khỏe lắm anh ạ.” Từ ngày ấy mẹ gần như không tự nhắn cho tôi nữa. Hơn một năm trời tôi đã nói chuyện với một người mà cứ tưởng là mẹ mình. Hương dựng hẳn một người mẹ khác trong chiếc điện thoại của tôi.
Sau đó là chìa khóa cổng. Hương bảo gần đây khu phố có trộm, mẹ lớn tuổi đừng tự đi ra ngoài. Mỗi buổi sáng cô ấy khóa cổng ngoài. Rồi sổ đỏ. Hương hỏi sổ đỏ để đâu, bảo tôi ở xa, nếu mẹ đau ốm cần tiền thì phải biết giấy tờ ở đâu. Mẹ không đồng ý. Thái độ Hương thay đổi rõ. Có hôm mẹ đợi tới tám giờ tối, trong nhà chẳng còn gì ăn ngoài cơm nguội. Hương về thấy vậy còn nói mẹ đói thì sao không tự nấu. Anh họ tôi là Tuấn cũng sang, nói người già nên sắp xếp tài sản trước. Mẹ đuổi cả hai về.
Mẹ từng lục tủ tìm giấy bảo hiểm thì phát hiện ngăn giấy tờ bị sáo trộn. Khi mẹ nói sẽ gọi cho tôi, Hương giật điện thoại rồi bảo: “Mẹ muốn vợ chồng con tan nát như lần trước à?” Chỉ một câu đó khiến mẹ im. Vì từng nghi Lan, mẹ không dám nói xấu Hương. Bà cố nhịn để chứng minh rằng người có vấn đề ngày trước là Lan chứ không phải mình.
Một buổi trưa Hương quên khóa cổng, mẹ lén sang nhà ông Tám định mượn điện thoại. Hương quay về, dìu bà về rất nhẹ nhàng. Đến tối Hương nói: “Nếu mẹ cứ tìm người ngoài kể chuyện nhà, con không biết anh Minh sẽ nghĩ gì đâu. Anh ấy đã bỏ một người vợ vì mẹ rồi.” Gần bốn tháng trước Lan từng nhắn nếu thu xếp được, anh nên về thăm mẹ. Tôi đã trả lời: “Lan, chúng ta ly hôn rồi. Em đừng lấy mẹ anh làm lý do để can thiệp vào cuộc sống của anh nữa.”
Ông Tám để ý gần một tuần không thấy mẹ ra khỏi nhà. Ông gọi Lan. Lan từng nghĩ mặc kệ. Nhưng cứ mỗi lần định bỏ điện thoại xuống, trong đầu lại hiện lên hình ảnh mẹ trước kia sáng nào cũng ngồi nhặt rau ở hiên. Tới tối ngày thứ tư trời mưa rất lớn. Ông Tám gọi nói vừa nghe tiếng mẹ kêu. Lan chạy tới, đi sát bức tường phía hông nhà, nhìn qua ô cửa nhỏ. Mẹ nằm nghiêng dưới nền, gần chân cầu thang. Hương đứng cách mẹ chưa đầy hai mét, không cúi xuống, không gọi cấp cứu. Hương chỉ nói: “Mẹ nói cho con biết sổ đỏ cất ở đâu thì con đưa mẹ vào viện.” Mẹ đáp: “Nhà này của tao, tao chết cũng không giao cho mày.” Hương nói: “Con đã cho mẹ cơ hội rồi, mẹ cứ làm khó thì tự chịu.”
Hai ngày sau khi tôi bảo Lan đừng xen vào, mẹ biến mất khỏi cửa sổ. Đến đêm Lan quay lại thì cửa phòng mẹ bị khóa từ bên ngoài. Cô ấy phá khóa. Mẹ nằm dưới nền, mặt tái, hơi thở rất gấp. Lan lấy áo mưa quấn qua người mẹ rồi quay lưng xuống. Vừa tới cửa bếp thì Hương về. Cô ta chắn ngang cửa, nói mẹ bị lẫn nên phải khóa. Lan hỏi: “Nếu sợ mẹ ngã thì tại sao mẹ nằm dưới đất mà cô không có ở nhà?” Hương giơ tay giữ vai Lan: “Chị không còn là con dâu nhà này nữa.” Lan nhìn mẹ trên lưng mình rồi nói: “Đúng, tôi không còn là con dâu của bà ấy, nhưng bà ấy vẫn là một con người. Một người đang bệnh thì phải được đưa đi viện.”
Mẹ cất tiếng: “Hương tránh ra. Tôi không ở đây nữa.” Lan cõng mẹ đi vào màn mưa. Họ đưa mẹ đến bệnh viện huyện. Bác sĩ nói bà bị mất nước, suy kiệt, đầu gối chấn thương. Nếu để thêm lâu có thể nguy hiểm hơn rất nhiều. Gần sáng mẹ tỉnh lại, nắm tay Lan nói: “Đừng cho nó biết mẹ ở đâu.” Rồi bà kể Hương đã nhiều lần đưa giấy bắt bà ký. Có một lần mẹ nhìn thấy dòng chữ liên quan đến việc chuyển quyền sử dụng căn nhà.
Ba ngày sau họ phát hiện căn nhà trị giá khoảng sáu tỷ tám đã xuất hiện trong một bộ hồ sơ chuyển nhượng. Chữ ký mang tên mẹ, nhưng nét cuối không giống thói quen của bà. Tôi kiểm tra camera trong nhà. Camera hành lang biến mất khỏi hệ thống. Trong ổ lưu trữ có khoảng trống đúng mười bảy phút. Phần âm thanh sót lại có giọng Hương: “Con đã nói với mẹ rồi, ký xong thì mọi chuyện sẽ nhẹ nhàng.” Giọng mẹ: “Tôi không ký.” Rồi giọng đàn ông: “Cứ để bà bình tĩnh.” Và bốn chữ cuối: “Đừng để Minh biết.”
Giọng đó là của Tuấn. Người anh họ tôi từng tin như ruột thịt. Người từng đưa mẹ đi viện, từng được mẹ giao chìa khóa tủ. Người ngày trước nhiều lần khuyên tôi nên cẩn thận với Lan. Tôi nhớ lại những tin nhắn cũ. Gần như lần nào Tuấn cũng mở đầu bằng câu không muốn xen vào, rồi đưa cho tôi một lý do để nghi ngờ vợ. Ngày trước Lan từng cảnh báo về khoản hơn hai trăm triệu của mẹ và việc Tuấn cầm giấy tờ. Tôi không tin. Bây giờ ngồi trong căn phòng trọ, tôi mới thấy câu nói ấy giống một cái tát ngược vào mặt mình.
Tôi âm thầm trở lại căn nhà tối hôm đó. Hương đang ở trong bếp. Cô ấy chạy tới ôm lấy cánh tay tôi, trách yêu sao về mà không báo trước. Tôi hỏi mẹ đâu. Hương đáp mẹ sang nhà gì thu mấy hôm rồi. Tôi đặt túi thuốc của mẹ lên bàn, rồi tờ viện phí. Hương nuốt khan rồi nói ngay: “Lan nói gì với anh phải không?” Tôi mở đoạn âm thanh. Giọng Hương vang lên trong phòng khách. Cô ấy đứng bật dậy, mặt trắng bệch. Tôi lấy bản sao hồ sơ chuyển nhượng đặt xuống. Hương khóc, quỳ xuống, nói mọi chuyện không như tôi nghĩ, chỉ muốn tiện quản lý tài sản. Cô ấy nói Tuấn nợ nần nên có vay mượn nhưng không có chuyện cướp nhà. Mọi thứ chỉ đi quá xa vì mẹ quá cứng đầu.
Từ ngoài cửa có tiếng một người phụ nữ: “Đủ rồi.” Lan đứng ở cửa, bên cạnh là mẹ tôi. Mẹ nhìn Hương: “Mày bảo với thằng Minh tao đi nhà họ hàng phải không? Cái ngày mày khóa tao trong đó tao gọi mãi không ai nghe. Tao từng nghĩ có khi tao chết trong nhà của chính mình mà con trai tao vẫn tưởng tao đang sống sung sướng.” Mẹ nắm lấy tay Lan rồi nói trước mặt Hương: “Người mày nói là phá gia đình này lại là người cõng tao đi viện.”
Hương bật khóc, ôm lấy chân tôi xin đừng làm lớn chuyện. Tôi nhìn người phụ nữ từng ngủ cạnh mình mà cảm giác như đang nhìn một người hoàn toàn xa lạ. Nhưng rồi Hương nói rất nhỏ: “Anh Tuấn mới là người bắt đầu.” Tôi đáp: “Anh biết.”
Vài tháng sau mẹ khỏe hơn nhiều. Một buổi sáng mẹ muốn sang thăm Nam. Lan đến đón bà. Khi tôi từ trong nhà bước ra, tôi thấy Lan đang cúi xuống để mẹ trèo lên lưng. Hình ảnh ấy giống hệt ngày tôi trở về. Tôi bước tới, cúi người xuống trước mặt hai người. Tôi nói để anh cõng mẹ. Lan nhìn tôi, mẹ cũng nhìn tôi. Không ai nói gì một lúc rồi Lan chậm rãi đỡ mẹ từ lưng mình sang lưng tôi. Lúc hai cánh tay mẹ vòng qua cổ, tôi cảm nhận rõ sức nặng của bà. Ngày đầu trở về tôi từng thấy mẹ nhẹ đến mức đáng sợ. Hôm ấy mẹ đã khỏe hơn nhưng tôi lại thấy đôi vai mình nặng hơn rất nhiều. Có lẽ vì lần đầu tiên tôi hiểu mình đang cõng không chỉ mẹ. Tôi đang cõng lại trách nhiệm của một người con mà suốt gần hai năm đã có người khác âm thầm gánh thay.
Tôi bước đi phía trước. Lan đi cạnh bên. Bé Nam chạy phía sau gọi bố. Tôi không biết sau này Lan có quay lại với tôi hay không. Tôi cũng không muốn dùng lòng biết ơn để buộc cô ấy phải tha thứ. Nếu còn cơ hội, tôi sẽ chờ bằng cách sống cho tử tế hơn, không phải bằng lời hứa. Mẹ ghé sát tai tôi nói nhỏ: “Đi chậm thôi con.” Tôi đáp: “Vâng, mẹ cứ để con cõng.”
Và đó cũng là điều tôi muốn làm từ ngày ấy về sau. Đi chậm hơn. Nghe kỹ hơn. Đừng vội kết tội một người chỉ vì vài điều mình nhìn thấy. Và đừng đợi đến khi một người khác phải cõng mẹ mình qua những ngày khốn khó rồi mới nhớ rằng có những trách nhiệm vốn dĩ từ đầu thuộc về chính mình.
