Tôi vẫn nhớ rõ buổi sáng hôm ấy ở thao trường Wow, Nam Sudan. Không khí oi bức đến mức hít vào là thấy bụi đỏ bám đầy cổ họng. Mồ hôi chảy dài trên sống lưng, áo lính dính bết như keo. Tôi đứng một mình ở làn số tám, lau khẩu súng cũ kỹ bằng miếng vải thô, tay run run vì mệt mỏi. Bỗng từ phía sau vang lên tiếng cười lớn, chói tai: “Ông già Việt Nam này chắc chỉ giỏi dựng lều thôi, bắn súng kiểu gì mà ba phát dừng hai phát như đang múa đồng dao vậy?”

Tim tôi thắt lại. Cái lạnh buốt chạy dọc sống lưng dù trời nóng như đổ lửa. Hơn hai mươi năm trong quân ngũ, tôi chưa bao giờ nghĩ mình lại bị đồng đội coi thường đến mức này. Tôi không quay lại, chỉ cúi đầu tiếp tục lau súng. Nhưng trong lòng, ký ức ùa về như sóng dữ. Hình ảnh vợ tôi khóc ở sân bay Tân Sơn Nhất ngày tôi lên đường, con trai nhỏ níu áo: “Bố đừng đi mà…” Mẹ già ở quê, tay run run cầm bát cháo gà đưa tôi trước khi đi, giọng nghẹn ngào: “Con trai mẹ đi gì cho khổ, nhà mình nghèo cũng sống được…”

Tôi là Trần Quang Minh, trung tá công binh, tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình LHQ. Đáng lẽ tôi có thể ở nhà với vợ con, lo cho mảnh vườn sau nhà, sửa chữa căn nhà cấp 4 cũ kỹ ở ngoại ô Hà Nội. Nhưng tôi xin đi nhiệm kỳ này. Không ai hiểu tại sao. Vợ tôi khóc suốt ba đêm: “Anh đi làm gì? Con còn nhỏ, mẹ anh già rồi, tiền nhà tháng này cũng chưa có. Anh ích kỷ quá!” Tôi chỉ ôm vợ thật chặt, nuốt nước mắt vào trong, thì thầm: “Anh phải đi.” Lúc đó tôi không hề biết, chính chuyến đi này sẽ làm cả cuộc đời tôi thay đổi, và cũng suýt khiến tôi mất tất cả khi trở về.

Mỗi buổi sáng, tôi dậy từ 4 giờ, khi cả doanh trại còn say giấc. Tôi lặng lẽ đến thao trường, bắn theo nhịp 3-2 đều đặn. Không chào hỏi ai, không cười nói. Nhiều người thì thầm sau lưng tôi: “Việt Nam gửi lính kiểu gì vậy? Toàn mấy ông kỹ thuật chôn cọc dựng lều.” Có anh lính Nepal trẻ còn nói toẹt ra: “Nếu ông ấy từng chiến đấu thật, thì tôi là tổng thư ký Liên Hợp Quốc.” Tiếng cười rộ lên. Tôi im lặng. Tôi đã quen với sự im lặng từ lâu.

Nhưng sâu thẳm bên trong, nỗi đau như dao cắt. Tôi nghĩ đến những đêm ở nhà, vợ tôi thức khuya may áo dài cho con gái, mắt thâm quầng vì thiếu ngủ. Tôi nghĩ đến mẹ tôi, bà ngồi bên hiên nhà, tay cầm bức ảnh tôi mặc quân phục, lẩm bẩm: “Con trai bà đi xa quá…” Tiền lương gửi về, tôi dặn vợ phải để dành trả nợ ngân hàng, đừng mua sắm linh tinh. Còn tôi ở đây, ăn cơm đạm bạc, uống nước lọc, chịu cái nắng cháy da, chỉ để… im lặng.

Họ chuyển tôi ra rìa thao trường, nơi bụi bay mù mịt, đất đá lổn nhổn. Tôi vẫn bắn, vẫn lau súng, vẫn đi về một mình. Vợ gọi video, giọng mệt mỏi: “Anh khỏe không? Mẹ anh hay hỏi anh về khi nào.” Tôi cười gượng: “Ở đây ổn, mọi người tốt.” Thật ra không ai coi tôi là đồng đội. Có lần một sĩ quan Ấn Độ nói thẳng vào mặt: “Gửi mấy người như ông đến đây chỉ tổ làm vướng chân.” Tôi gật đầu, nuốt đắng cay. Nhưng trong lòng, ký ức vụ nổ ở Maayun năm 2019 lại ùa về, ám ảnh tôi mỗi đêm. Khói đen, tiếng kêu cứu, mùi thịt cháy… Tôi không kể với ai. Ngay cả với vợ.

Rồi một buổi sáng huấn luyện phối hợp trong khói dày đặc, mọi thứ thay đổi. Khói bốc lên mù mịt, cay xè mắt. Một anh lính Nepal ngã xuống, đầu đập mạnh vào thùng đạn, máu chảy lênh láng. Mọi người hoảng loạn nhưng không ai dám lao vào vì khói quá dày, sợ bị kỷ luật nặng. Tim tôi đập thình thịch. Tôi đứng dậy, quấn chiếc khăn đỏ quanh tay – chiếc khăn mà tôi vẫn giữ từ năm 2019 – bước thẳng vào khói mà không đeo khẩu trang. Mùi khói hắc xông vào mũi, mắt cay đến mức nước mắt trào ra. Tôi cõng anh ấy ra, đặt xuống đất, giọng khàn đặc gọi y tá. Xong việc, tôi quay về làn số tám, tiếp tục lau súng như chưa có gì xảy ra.

Lúc đó, mọi ánh mắt nhìn tôi khác hẳn. Không còn cười giễu, nhưng cũng chưa phải tôn trọng. Chỉ là sự dè chừng, nghi hoặc………….Sau khi cõng anh lính Nepal ra khỏi khói, tôi nghĩ mọi chuyện sẽ qua đi. Nhưng không. Tối hôm đó,

……………………………………………

Mời quý đọc giả đọc phần PHẦN 2 của câu chuyện

TẠI ĐÂY 👇👇👇

https://fleuri.info/21655/

 Ajiv – cậu lính Nepal ấy – tìm đến lán tôi. Cậu run run cầm một bức ảnh cũ, mắt đỏ hoe: “Anh… anh là người đã cứu cháu năm 2019 ở Maayun phải không?”

Tôi giật mình. Chiếc khăn đỏ, vết sẹo cháy ở cổ tay, nhịp bước chân… tất cả trùng khớp. Ajiv quỳ xuống, nước mắt rơi lã chã: “Cháu bị kẹt dưới đống đổ nát, khói mù mịt. Anh kéo cháu ra, nói ‘Chạy đi, đừng nhìn lại’. Cháu nhớ mãi giọng anh.”

Tôi im lặng rất lâu. Cổ họng nghẹn đến mức không thở nổi. Cuối cùng cũng chỉ nói: “Chuyện cũ rồi, không cần nhắc.” Nhưng Ajiv không dừng lại. Cậu kể cho mọi người nghe. Từ đó, tin đồn lan ra khắp thao trường như lửa cháy. Họ lục lại hồ sơ, tìm ảnh cũ. Một bức ảnh mờ bị cháy cạnh hiện ra: tôi cõng một thiếu niên chạy khỏi biển lửa, khăn đỏ quấn tay, mặt đầy bồ hóng. Dòng chú thích: “VNMQM.019 – Unnamed supporter, do not publish.”

Cả doanh trại xôn xao. Những người từng cười nhạo tôi giờ im bặt, ánh mắt cúi xuống. Một sĩ quan Ấn Độ đến xin lỗi, giọng run run: “Chúng tôi không biết… Chúng tôi đã sai.” Tôi chỉ lắc đầu, giọng bình thản: “Không sao. Tôi đến đây không phải để được khen.”

Nhưng sự thật đằng sau mới khiến tôi đau thắt ruột. Năm 2019, tôi tình cờ có mặt ở Maayun. Nghe tiếng nổ kinh hoàng, tôi lao vào cứu người mà không báo cáo cấp trên. Tôi đưa ra được năm người, trong đó có Ajiv và một cậu bé Palestine tên Jamin. Cậu bé ấy bị thương nặng, trước khi tắt thở đã nắm chặt tay tôi, giọng yếu ớt: “Chú ơi, trồng lại cây me cho con nhé…” Tôi hứa. Và tôi đã làm. Nhưng tôi từ chối mọi vinh danh. Vì tôi biết, nếu nhận, tôi sẽ không còn là người lính bình thường nữa. Vợ con tôi ở nhà sẽ bị kéo vào ánh hào quang, áp lực sẽ lớn hơn. Mẹ tôi già yếu, sẽ lo lắng nhiều hơn. Tôi chỉ muốn về nhà bình yên, sửa nhà, trồng rau, đưa con đi học.

Nhưng giờ mọi thứ vỡ òa. Bài báo của nhà báo Sahana Paten được chia sẻ khắp nơi. “Người lính không được gọi tên.” Tên tôi bắt đầu được nhắc đến từ châu Phi đến châu Á. Từ Ghana, Nepal, Ấn Độ… ai cũng tìm đến. Họ tổ chức lễ trao danh hiệu “Chiến sĩ vì nhân loại”. Tôi không muốn nhận. Tôi trốn trong lán, tim đau nhói khi nghĩ đến mẹ già ở Việt Nam đang chờ tin con. Ajiv đứng ngoài khóc nức nở: “Anh ơi, nếu anh không nhận, những người lính trẻ như cháu sẽ nghĩ hy sinh là vô ích. Làm ơn đừng giấu tên nữa.”

Tôi bước ra. Không mặc lễ phục, không đeo huy hiệu. Chỉ nhận chiếc khăn đỏ từ tay Ajiv và nói, giọng khàn đặc: “Tôi nhận thay cho những người không kịp quay về.” Cả thao trường im lặng rồi bùng nổ tiếng vỗ tay. Họ đứng nghiêm chào tôi. Lần đầu tiên sau bao tháng, tôi không còn là “ông già dựng lều” nữa. Nhưng niềm vui ấy ngắn chẳng tày gang.

Khi nhiệm kỳ sắp kết thúc, tôi nhận được tin từ nhà. Mẹ tôi mất. Vợ tôi khóc trong điện thoại, giọng vỡ òa: “Mẹ chờ anh về mãi không được. Mẹ bảo anh ích kỷ, chỉ lo cứu người ngoài mà quên gia đình… Con trai anh khóc suốt đêm gọi ông nội…” Tôi ngồi sụp xuống dưới hiên lán, nước mắt nóng hổi lăn dài trên má. Cái lạnh buốt thấu tim. Hóa ra tất cả sự im lặng, tất cả hy sinh của tôi, cuối cùng lại khiến người thân đau khổ nhất. Tôi nhớ mẹ ngồi vá áo cho tôi trước khi đi, nhớ mùi khói bếp quê hương, nhớ bàn tay gầy guộc của mẹ nắm tay tôi lần cuối.

Trước khi về nước, Yara – mẹ của cậu bé Jamin – tìm đến. Cô mang theo cây me non và trang giấy con trai tôi đã giữ lời hứa trồng lại. Cô khóc: “Tôi không biết mặt anh, nhưng con tôi biết ơn anh trước khi đi. Cảm ơn anh đã ở lại.” Tôi chăm cây me ấy sau lán. Gió Nam Sudan thổi qua, lá rung rinh. Tôi nghĩ về vợ con đang một mình gánh vác ở Việt Nam, về nấm mộ mẹ mới đắp, về những đêm không ngủ vì ám ảnh khói lửa và tiếng cười nhạo ngày nào.

Khi máy bay cất cánh rời Nam Sudan, tôi nhìn xuống thao trường một lần cuối. Không kèn không trống, không tiễn đưa. Tôi về nhà với vợ con, với nấm mộ mẹ, với những vết sẹo vô hình trên tim. Vợ tôi ôm tôi khóc nức nở ở sân bay. Con trai tôi chạy tới, cầm chiếc khăn đỏ: “Bố ơi, bố là anh hùng thật hả?” Tôi chỉ cười buồn, vuốt tóc con.

Đôi khi, tôi tự hỏi: nếu có chọn lại, tôi có vẫn im lặng không? Có lẽ có. Vì cuộc đời lính không phải để được tung hô, mà để làm điều đúng lúc, dù không ai biết. Giờ ngồi đây, nhìn con trai lớn đang chơi với chiếc khăn đỏ tôi mang về, tôi chỉ mong nó hiểu: đôi khi, sự lặng thầm mới là cách để ta sống tiếp, dù nỗi đau ấy có thể đeo bám cả đời.