Từ Ngày Mẹ Chồng Mất, Bố Chồng Tối Nào Cũng Ra Mộ Nằm – Tôi Lén Theo Và Chết Lặng Khi Nghe Ông Gọi Tôi Bằng Cái Tên 34 Năm Chưa Ai Biết
Tôi núp sau hàng rào thấp, cách ông vài chục bước. Chiếc chiếu cũ được trải bên ngôi mộ còn mới đất. Ông xách chai rượu nhỏ, ngồi xuống, phủi vài chiếc lá khô trên bia.
Ông vốn không nghiện rượu. Hơn mười năm làm dâu tôi chưa từng thấy ông uống hết một chén. Thế mà từ ngày mẹ mất, tối nào ông cũng mang rượu ra đây.
Ông mở nắp, uống một ngụm, ho khan. Rồi giọng khản đặc cất lên:
“Bà Hòa ơi…”
Tôi nín thở. Hai bàn tay siết chặt thân cây.
“Con Ngọc chính là Diệp nhà mình.”
Tôi đứng chết lặng. Tên tôi là Ngọc. Diệp là ai? Tại sao ông vừa nhắc tên tôi vừa gọi một người tên Diệp là con nhà mình?
Ông cúi đầu trước tấm bia, hai vai rung lên. Ông lấy trong túi áo ra một tờ giấy gấp tư, đặt lên đầu gối rồi bật khóc. Tôi muốn bước ra hỏi ngay, nhưng chân như đóng xuống đất. Tôi sợ chỉ cần thêm một bước, cuộc đời quen thuộc sẽ vỡ tan.
Tôi tên Nguyễn Thị Ngọc, ba mươi tám tuổi. Nếu hỏi quê ở đâu, bố mẹ là ai, tôi không trả lời được. Tôi lớn lên trong mái ấm giáo xứ ở Nam Định. Ký ức đầu đời là tiếng chuông nhà thờ, những chiếc giường sắt kê thành hai hàng và bàn tay Sơ Thuận.
Sơ là người chăm tôi từ bé. Khi đủ lớn tôi hỏi:
“Sơ ơi, bố mẹ con đâu?”
Sơ im lâu rồi xoa đầu tôi:
“Người ta tìm thấy con khi con còn nhỏ. Lúc đó con sốt, hoảng loạn, chẳng nói được nhà ở đâu.”
Tôi hỏi tiếp:
“Thế là bố mẹ bỏ con hả sơ?”
Sơ nhìn tôi rất mềm:
“Đừng vội nghĩ như vậy. Nhưng nếu không bỏ sao chẳng ai tới tìm con?”
Nỗi sợ bị bỏ lại lớn dần theo tuổi. Nó khiến tôi luôn cố làm hài lòng người khác. Tôi học khá, làm việc chăm. Trong số ít ỏi đồ vật còn lại từ ngày được đưa vào mái ấm có một sợi dây bạc nhỏ, mặt dây tròn đã xước, khắc một chữ D. Sơ bảo không ai biết, hay tên con ngày xưa bắt đầu bằng chữ D.
Tôi từng nghĩ có chồng, có con, có bố mẹ chồng là đủ. Tôi nào biết chính căn nhà ấy lại cất giấu câu trả lời tôi tìm cả đời.
Đêm ấy tôi về nhà trong bóng tối, đầu óc chỉ lặp lại một câu: “Con Ngọc chính là Diệp nhà mình.” Tôi gần như không ngủ. Tôi nhìn con gái nằm bên cạnh rồi nhìn chiếc giường trống của Tùng. Vì sao mẹ chồng trước lúc mất lại gọi tôi bằng một cái tên lạ? Vì sao bố chồng nói được? Diệp rốt cuộc là ai?
Muốn tìm câu trả lời tôi phải trở lại buổi chiều mưa năm 1990. Khi một cô bé bốn tuổi biến mất giữa khu chợ đông người.
Bố tôi là ông Nguyễn Văn Quang, mẹ là bà Lê Thị Hòa. Hai người không giàu. Bố có chiếc xe máy cà tàng sáng chở hàng, chiều phụ bốc xếp. Mẹ bán đồ gia dụng. Hôm nào bán khá thì tối có miếng thịt. Hôm nào ế thì ăn rau luộc với muối. Nhưng chưa bao giờ để con bé Diệp thiếu ăn.
Năm 1986 mẹ sinh tôi rất khó, mất nhiều máu. Bác sĩ nói rất khó có thêm đứa nữa. Có người nói với bố: nhà ông không có thằng cu thì sau này lấy ai chống gậy. Bố cười nhạt: con gái tôi mà sống tử tế thì quý hơn mười đứa con trai bất hiếu.
Tên khai sinh của tôi là Nguyễn Bích Diệp. Cái tên ấy mãi gần bốn mươi tuổi tôi mới biết.
Buổi chiều xảy ra chuyện là một ngày mưa lớn. Mẹ dặn tôi đứng cạnh sạp, không chạy lung tung. Chỉ vài phút mẹ quay lại không thấy con. Bà gọi. Không tiếng trả lời. Bố đang bê hàng nghe tiếng mẹ liền chạy tới. Hai người chia nhau chạy khắp khu chợ. Mưa càng lúc càng nặng hạt. Cả khu chợ gần như biết nhà ông Quang mất con.
Cả đêm bố không ngồi xuống. Mẹ cứ vài phút lại ra cửa. Gần sáng bố trở về một mình. Mẹ ngồi thụp xuống sân, chỉ nói: “Ông tìm lại đi.” Bố đáp: “Tôi sẽ tìm. Tìm đến bao giờ thấy con thì thôi.”
Những ngày sau họ đi khắp nơi. Trạm y tế, xã lân cận, bến xe. Mẹ mang theo ảnh con trong túi áo, gặp ai cũng hỏi. Mỗi lần hy vọng là một lần đau thêm nhưng mẹ nhất quyết không cho ai nói chữ “mất rồi”.
Còn tôi, đứa trẻ họ đang tìm, khi ấy đã bị cuốn sang hướng khác. Cuối ngày tại một bến xe địa phương khác, người ta thấy một đứa trẻ quần áo ướt sũng, sốt nóng ngồi co ro. Trên cổ vẫn còn sợi dây bạc khắc chữ D. Không ai biết chữ ấy là Diệp. Tôi được chuyển về mái ấm ở Nam Định. Sơ Thuận đề nghị gọi tôi là Ngọc. Từ một đứa bé tên Diệp, tôi trở thành Nguyễn Thị Ngọc.
Trong lúc tôi tập làm quen với những đứa trẻ khác, bố mẹ ở Ninh Bình vẫn tiếp tục đi tìm. Hơn một tháng sau bố gần như không còn làm ăn gì. Mẹ cứ nghe tiếng trẻ con ngoài ngõ là giật mình.
Nhiều năm sau, khi tôi đã là con dâu trong chính căn nhà ấy, mẹ chồng – bà Hòa – trước lúc mất vẫn còn lúc tỉnh lúc mê gọi tôi bằng cái tên Diệp. Tôi tưởng bà nhầm. Bố chồng im lặng hơn mười năm. Tôi tưởng ông bị đột quỵ để lại di chứng. Tôi nào biết ông chọn im.
Đêm ngoài nghĩa trang ông nói với tấm bia rằng :………..
……………………………………………
X/EM TI/ẾP PH/ẦN 2 BÊN DƯỚI
👇👇👇
“Bà thương nó mà bà bắt nó nhịn. Bà bảo nó chịu thằng Tùng. Bà đâu biết bà đang bắt con gái ruột mình chịu đòn của đứa con mình nuôi.”
Giọng ông khản đặc. Tôi đứng sau cây, nước mắt chảy mà không dám lau.
“Nhưng tôi cũng có khác gì bà đâu. Tôi thấy hết. Tôi biết thằng Tùng sai. Có lần tôi đuổi nó khỏi nhà. Nhưng bà khóc, bà nói mất một đứa rồi đừng mất thêm. Tôi cứ tưởng im thì nhà sẽ yên. Một điều nhịn chín điều lành. Nhưng nhịn cái đúng để tránh cái sai thì còn gì lành nữa.”
Ông lấy ra bức tranh nhỏ ép trong túi nhựa. Sau này tôi mới biết đó là bức tranh tôi vẽ năm năm tuổi: ba người nắm tay trước căn nhà, phía dưới viết nguệch ngoạc “Con nhớ bố mẹ”.
Ông ôm bức tranh vào ngực:
“Con bé vẫn nhớ mình bà. Nó không nhớ tên, không nhớ nhà, nhưng nó vẫn vẽ bố mẹ.”
Ông nói thêm: ngày mai ông sẽ nói hết, bảo tôi rời Tùng, vì con mình chịu đủ rồi. Tài sản phần của ông ông để cho tôi và con gái Thư.
Tôi định bước ra. Chỉ cần vài bước. Nhưng tôi không muốn cắt ngang cuộc trò chuyện cuối cùng của hai vợ chồng. Tôi lặng lẽ quay về.
Gần sáng điện thoại reo. Bác Phúc hốt hoảng: “Ngọc à, cháu ra nghĩa trang ngay. Ông Quang nằm bất động bên mộ mẹ cháu rồi.”
Tôi lao ra khi trời còn chưa sáng. Sương phủ trắng. Khi tôi tới, bác Phúc đang quỳ bên bố. Chiếc chiếu lệch, chén rượu đổ, bức tranh nằm sát bàn tay ông. Bố còn hơi thở rất yếu.
Tôi nắm tay ông:
“Bố ơi, con đây.”
Hai tiếng ấy bật ra tự nhiên. Lần đầu tiên trong đời tôi gọi đúng người đàn ông ấy là bố.
Xe cấp cứu đến. Trên đường vào viện tôi cứ nắm tay ông mãi. Hơn một giờ sau bác sĩ cho biết ông tạm qua cơn nguy hiểm nhưng thể trạng rất yếu. Tôi xin vào. Bố nằm im. Tôi kéo ghế lại gần.
“Bố.”
Mí mắt ông khẽ động. Ông mở mắt, nhìn tôi rất lâu. Trong ánh mắt có hoảng hốt, nhẹ nhõm rồi đau đớn.
“Con biết rồi à?”
Tôi khóc:
“Con nghe hết tối qua.”
Ông nhắm mắt, một giọt nước tràn ra. Tôi siết tay ông:
“Bố.”
Ông mở mắt, cố lấy hơi:
“Ừ, bố đây.”
Chỉ ba tiếng ấy làm tôi bật khóc như một đứa trẻ.
Bố xin lỗi vì đã im lặng quá lâu. Ông nói: “Bố đáng lẽ phải đuổi nó ra. Bố chọn im. Con đừng giống bố. Đừng vì sợ không có gia đình mà sống trong một nơi người ta làm con đau.”
Đến trưa tình trạng ông đột ngột xấu đi. Trước khi cửa khép lại ông đưa tay về phía tôi. Tôi lao tới nắm.
Ông nói rất khẽ:
“Diệp.”
Tôi nghẹn:
“Con đây. Con về nhà rồi.”
Sau đó bác sĩ đưa tôi ra. Lần này họ không cứu được.
Bố mất vào đầu giờ chiều. Tôi ngồi dưới sàn hành lang không khóc nổ nữa. Chỉ vài tuần tôi mất cả mẹ lẫn bố sau khi vừa biết họ là cha mẹ ruột.
Tùng đốt bản sao di chúc ông để ở nhà. Nhưng bản gốc cùng hồ sơ đã được luật sư giữ. Di chúc của bố để lại phần lớn tài sản cho tôi và Minh Thư. Tùng phản ứng dữ dội nhưng không làm gì được.
Tôi nộp đơn ly hôn. Không phải vì giận. Vì cuối cùng đã hiểu lời bố. Tôi không muốn con gái lớn lên với câu trả lời sai: sau này chồng đánh thì phải nhịn.
Minh Thư được giao cho tôi trực tiếp nuôi. Tùng vẫn có quyền và nghĩa vụ nhưng không còn dùng đứa trẻ để ép tôi quay lại.
Tôi chuyển ra căn nhà nhỏ hơn nhiều. Tối đầu tiên con bé hỏi:
“Mẹ ơi nhà mình bé hơn nhà ông bà nhỉ?”
Tôi cười:
“Con có buồn không?”
Nó lắc đầu:
“Không. Ở đây mẹ không khóc.”
Tháng bảy năm 2026 tôi đưa Minh Thư ra nghĩa trang. Tôi mang theo chiếc khăn màu nâu mẹ đã mua và bức tranh tuổi thơ. Con bé đứng trước hai ngôi mộ hỏi:
“Mẹ ơi con phải gọi ông bà là ông bà nội hay ông bà ngoại?”
Tôi ngồi xuống cạnh con:
“Con muốn gọi thế nào cũng được. Người thật lòng thương con thì gọi thế nào vẫn là người nhà.”
Minh Thư đặt bó hoa xuống:
“Thế con gọi ông bà nhé.”
Tôi lấy chiếc khăn đặt trước mộ mẹ rồi mở bức tranh cũ. Ba người nắm tay trước căn nhà. Dòng chữ nguệch ngoạc vẫn còn: Con nhớ bố mẹ.
Tôi ngồi giữa hai phần mộ thật lâu. Sau cùng tôi nói:
“Bố mẹ, con về rồi.”
Gió thổi nhẹ qua hàng cây. Không ai trả lời. Nhưng lần đầu tiên trong đời tôi không còn thấy mình là đứa trẻ đứng ngoài cửa chờ một người nào đó tới nhận.
Tôi từng nghĩ bi kịch lớn nhất là bị lạc năm bốn tuổi. Sau này mới hiểu có những gia đình không tan vì một biến cố duy nhất. Nó tan vì tình thương không có giới hạn khiến cái sai được dung dưỡng. Vì một người biết chuyện nhưng im lặng quá lâu. Và vì người phụ nữ cứ được dạy rằng chịu đựng là cách duy nhất để giữ gia đình.
Tôi không thể sửa lại cuộc đời bố mẹ. Nhưng tôi có thể dừng điều ấy ở thế hệ của mình.
